ბენგალური კატა: ჯანმრთელობის რისკები და შემოწმება

PRA-bბენგალური კატის ბადურის პროგრესირებადი ატროფიაBengal progressive retinal atrophy მხედველობის თანდათან დაკარგვას იწვევს

PRA-bბენგალური კატის ბადურის პროგრესირებადი ატროფიაBengal progressive retinal atrophy ბენგალურ კატაში აღწერილი ბადურის მემკვიდრეობითი დაავადებაა. ბადურა თვალის შიდა სინათლის აღმქმელი ქსოვილია. მისი უჯრედების დაკარგვა ადრეულ ასაკში იწყება, მაგრამ მხედველობის დაქვეითების სისწრაფე განსხვავდება. ზოგ კატას ნაცნობ გარემოში ისე კარგად შეუძლია გადაადგილება, რომ პატრონს პრობლემა დიდხანს არ შეუმჩნევია. [1]

გენეტიკური ტესტი დაავადებულ გენოტიპსა და მატარებლობას განასხვავებს. ერთი ასლის მქონე მატარებელს ამ რეცესიული ფორმით მხედველობა არ ეკარგება, თუმცა ვარიანტის გადაცემა შეუძლია. ორი მატარებლის შეწყვილებამ დაავადებული კნუტები შეიძლება წარმოშვას. ტესტის პასუხის ინტერპრეტაცია ვეტერინართან ერთად სჯობს. [1]

პირუვატკინაზის დეფიციტი და ანემია

პირუვატკინაზა სისხლის წითელი უჯრედების ენერგიის წარმოქმნაში მონაწილეობს. მისი მემკვიდრეობითი დეფიციტისას უჯრედები უფრო მალე იშლება და ანემია ვითარდება. ნიშნებს შორისაა სისუსტე, ძლიერი მოდუნება, წონის კლება და სიყვითლე. გამოვლენის ასაკი და სიმძიმე ცვალებადია, ამიტომ დროებითი გაუმჯობესება გენეტიკურ პრობლემას არ გამორიცხავს. [2]

პირუვატკინაზის ღვიძლისა და ერითროციტული ფორმების გენის (PKLRპირუვატკინაზის ღვიძლისა და ერითროციტული ფორმების გენიPyruvate kinase L/R) შესაბამისი ვარიანტი მრავალჯიშობრივ კვლევაში ბენგალებშიც აღმოაჩინეს. ამან გენეტიკური შემოწმების მნიშვნელობა აჩვენა, თუმცა კვლევის პროცენტები კონკრეტული კატის ან საქართველოს პოპულაციის ალბათობად ვერ გადაიტანება. ანემიის დასადგენად და მისი სხვა მიზეზების გასარჩევად კლინიკური გამოკვლევაც საჭიროა; ჯიში და გენეტიკური პასუხი შეფასების მხოლოდ ნაწილია. [2]

თვალის გამოკვლევა მაინც საჭიროა

მხედველობის დაქვეითება მხოლოდ ბადურის პროგრესირებადი ატროფიას (PRAბადურის პროგრესირებადი ატროფიაprogressive retinal atrophy) არ უკავშირდება. სპეციალისტი აფასებს ბადურას და სხვა შესაძლო მიზეზებსაც. ბენგალების კლინიკური შემთხვევები აჩვენებს, რომ ჩვეულებრივი გუგის რეაქცია ან გარეგნულად მშვიდი თვალი კარგ მხედველობას აუცილებლად არ ნიშნავს. ამიტომ სახლის მარტივი „ტესტით“ გამოკვლევას ვერ ჩაანაცვლებთ. [3]

დადასტურებული PRAბადურის პროგრესირებადი ატროფიაprogressive retinal atrophy-ისას მხედველობის აღმდგენი მკურნალობა ამჟამად არ არსებობს. თავად ეს დაავადება ჩვეულებრივ მტკივნეული არ არის და კატა ნაცნობ გარემოს ეჩვევა. ავეჯის განლაგების სტაბილურად შენარჩუნება გადაადგილებაში ეხმარება; დაცული სახლის გარემო გარეთ უკონტროლო გასვლაზე უსაფრთხოა მხედველობადაქვეითებული ცხოველისთვის. [3]

ოფთალმოლოგი ერთმანეთს ადარებს ისტორიას, მხედველობის ფუნქციურ შეფასებასა და თვალის ფსკერის სურათს. ზოგი სხვა მიზეზი, მათ შორის კვების ან წამლის ზემოქმედებასთან დაკავშირებული დაზიანება, ცალკე განხილვას მოითხოვს. ყველა მხედველობის პრობლემა მემკვიდრეობითი არ არის; მიზეზის გარკვევა სახლის უსაფრთხოების გეგმასაც ეხმარება. [3]

ორი სხვადასხვა დაავადებისთვის ორი სხვადასხვა პასუხია საჭირო

ბადურის დაავადების ტესტის უარყოფითი შედეგი პირუვატკინაზის დეფიციტს არ გამორიცხავს. გადაამოწმეთ, რომელი ვარიანტია გამოკვლეული. ერთი ტესტი ყველა მემკვიდრეობითი დაავადებისგან დაცვას ვერ ადასტურებს. [1]

როდის უნდა მიმართოთ ექიმს?

სიბნელეში ორიენტაციის გაუარესების, ნივთებთან შეჯახების ან უჩვეულოდ ფართო გუგებისას თვალის გამოკვლევა დაგეგმეთ. სათამაშოსთვის თვალის დევნება ნორმალურ მხედველობას არ ადასტურებს. [1]

მკვეთრი სისუსტე, ძლიერი მოდუნება ან სიყვითლე სწრაფ ვეტერინარულ შეფასებას საჭიროებს. ეს ნიშნები პირუვატკინაზის დეფიციტსაც შეიძლება ახლდეს, მაგრამ სხვა მიზეზებიც არსებობს. ანემიის „მოსარჩენად“ დანამატების მიცემით აუცილებელ გამოკვლევას ნუ დააყოვნებთ. [2]