ძაღლის მაკეობა და მშობიარობა: ვადები და დახმარების საჭიროება

როდის ველოდოთ ლეკვების დაბადებას

ძაღლის მაკეობა დაახლოებით ცხრა კვირა გრძელდება. ოვულაციის, ანუ საკვერცხიდან კვერცხუჯრედის გამოსვლის დროის ცოდნა ვადის დადგენას აზუსტებს; შეწყვილების დღიდან დათვლა ნაკლებად ზუსტია. ექიმს ყველა ცნობილი შეწყვილების თარიღი მიაწოდეთ და მოსალოდნელი პერიოდი მასთან შეათანხმეთ. [4]

მუცლისა და სარძევე ჯირკვლების ცვლილება მარტო მაკეობას ვერ ადასტურებს. კვლევით დასტურდება, არის თუ არა ძაღლი მაკე და როგორ მიმდინარეობს პროცესი. თარიღის გაურკვევლობის გამო დღეების თვითნებურად დამატებით დახმარება არ გადადოთ. [7]

კვლევებს განსხვავებული დანიშნულება აქვს

ექოსკოპია მაკეობისა და ნაყოფების მდგომარეობის შეფასებაში გვეხმარება; ხშირად კვლევა დაახლოებით 25-35 დღეზე იგეგმება. რაოდენობის დადგენა ექოსკოპიით ყოველთვის ზუსტი არ არის. მაკეობის გვიან ეტაპზე, განსაკუთრებით 55 დღის შემდეგ, რენტგენი ლეკვების დათვლას ემსახურება. კვლევის დრო ექიმმა განსაზღვროს. [7]

წინა რთული მშობიარობა, მენჯის დაზიანება, დედის დაავადება და ზოგი ჯიშის აგებულება წინასწარ დაგეგმვას განსაკუთრებით მნიშვნელოვანს ხდის. ძალიან მცირე ან დიდი ნაყარიც დამატებით ყურადღებას მოითხოვს. საკეისროს საჭიროება და დრო ექიმმა განსაზღვროს. [1]

საკვები და დანამატები წინასწარ შეათანხმეთ

რაციონი უნდა იყოს სრულფასოვანი და მაკეობისა და ძუძუთი კვების საჭიროებებს შეესაბამებოდეს. პირველივე დღიდან ულუფის გაორმაგება საჭირო არ არის. მოთხოვნა მოგვიანებით იზრდება და ხშირად მცირე ულუფებით უფრო ხშირი კვება ხდება მოსახერხებელი; რაოდენობა წონისა და სხეულის მდგომარეობის მიხედვით დაგეგმეთ. [2]

დანამატის, კალციუმის, ვიტამინისა თუ წამლის გამოყენებამდე ექიმს ჰკითხეთ. ჩვეულებრივ გამოყენებული ყველა პრეპარატი მაკეობისას შესაფერისი არ არის. არსებული მკურნალობის შეცვლაც ექიმთან შეთანხმებას საჭიროებს. [2]

მოემზადეთ მშობიარობამდე

მოაწყვეთ წყნარი ადგილი და დედის ზომისთვის შესაფერისი ყუთი, სადაც თავისუფლად შებრუნდება. საფენი იყოს სუფთა, შემწოვი და ადვილად გამოსაცვლელი. ადგილი წინასწარ გააცანით; მშობიარობისას ზედმეტი ხმაური და ხშირი გადაადგილება შეამცირეთ. [3]

წინასწარ შეათანხმეთ ღამის გადაუდებელი დახმარების მისამართი და ტრანსპორტი. მზად გქონდეთ კონტეინერი, სუფთა პირსახოცები, ექიმის ნომერი და ჩანაწერი მაკეობის კვლევებზე. გაითვალისწინეთ სასწრაფო ოპერაციისა და ახალშობილთა მოვლის შესაძლო ხარჯიც. [1] [3]

როგორ იწყება მშობიარობა

თავდაპირველად შეიძლება შეამჩნიოთ ბუდის მოწყობა, მოუსვენრობა, ქოშინი და მადის შემცირება. შემდეგ იწყება ხილული ჭინთვა და ლეკვების დაბადება. მშვიდად დააკვირდით და დრო ჩაინიშნეთ. [3]

თუ სუსტი ჭინთვა ერთ-ორ საათს გრძელდება პროგრესის გარეშე, კლინიკას დაუკავშირდით. ლეკვებს შორის ორსაათიანი პაუზაც შეატყობინეთ ექიმს, თუ კიდევ ელით ლეკვებს. ხანგრძლივი მშვიდი შესვენება სახლში მშობიარობის დასრულებად არ ჩათვალოთ. [1] [5]

როდის განიხილება წამალი ან ოპერაცია

ვეტერინარი აფასებს დედას, სამშობიარო გზას და ნაყოფებს. შეკუმშვების გასაძლიერებელი საშუალების გამოყენებამდე დაბრკოლება უნდა გამოირიცხოს. დედის ან ლეკვების საფრთხისას, დაბრკოლებისას ან უშედეგო მკურნალობისას შესაძლოა საკეისრო გახდეს საჭირო. [5]

ახალდაბადებულს სუნთქვა და სითბო სჭირდება

დედა ჩვეულებრივ გარსს ხსნის და ლეკვს ლოკავს. თუ სახეზე გარსი რჩება, სუფთა ხელებით ფრთხილად მოაშორეთ პირისა და ცხვირის მიდამოდან და თბილი პირსახოცით გაამშრალეთ. სუნთქვის არქონის ან ძლიერი მოდუნებისას დაუყოვნებლივ ითხოვეთ ვეტერინარული დახმარება. [6]

ლეკვს ნუ აქანავებთ და ჭიპლარს ნუ მოქაჩავთ. სითბო დამწვრობის გარეშე შეუნარჩუნეთ; დააკვირდით, იწყებს თუ არა წოვას. გაციებული ან ყლაპვის უუნარო ლეკვის ძალით კვება არ დაიწყოთ. საკეისროს შემდეგ დედა და ლეკვები ექიმის მითითებით, ზედამხედველობით შეახვედრეთ. [6]

მშობიარობის შემდეგ დედაც და ლეკვებიც შეამოწმეთ

დაბადებულთა რაოდენობა წინასწარ შეფასებულ რაოდენობას შეადარეთ და გაურკვევლობა კლინიკასთან გაარკვიეთ. დედის მუცლის დაპატარავება ყველაფრის დასრულებას ვერ ადასტურებს. ექიმთან დაგეგმეთ მშობიარობის შემდგომი გასინჯვა. [4]

დააკვირდით დედის მადას, გამონადენს, სარძევე ჯირკვლებსა და ლეკვების მოვლას. ავადმყოფური მოდუნება, უხვი სისხლდენა ან უსიამოვნო სუნის გამონადენი კონსულტაციას მოითხოვს. ლეკვები ყოველდღე აწონეთ: ცუდი წოვა, სისუსტე ან წონის კლების გაგრძელება სწრაფად შეატყობინეთ ექიმს. [4] [6]

თუ მეძუძურ დედას კანკალი, დაჭიმული სიარული, უჩვეულო მოუსვენრობა ან კრუნჩხვა დაეწყო, დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით კლინიკას. შესაძლო მიზეზია ეკლამფსია, სისხლში კალციუმის საშიში ვარდნა. თვითნებური კალციუმი გადაუდებელ მკურნალობას ვერ შეცვლის. [3]