ძაღლის პაროდონტის დაავადება: ღრძილები, კბილები და მკურნალობა

რას ნიშნავს პაროდონტის დაავადება?

პაროდონტი კბილის გარშემო არსებული საყრდენი ქსოვილების ერთობლიობაა: მასში შედის ღრძილი, კბილის დამჭერი იოგი და ძვალი. ამ ქსოვილების დაავადება ძაღლს ტკივილს აყენებს, შეიძლება კბილი მოარყიოს და მისი დაკარგვა გამოიწვიოს. პრობლემა მხოლოდ ცუდი სუნი ან ყვითელი ზედაპირი არ არის. [1]

ადრეული ღრძილის ანთება, ანუ გინგივიტი, ხშირად შექცევადია. პაროდონტიტისას კი უკვე ზიანდება კბილის დამჭერი ქსოვილები და ძვალი. დაკარგული საყრდენი თავისით აღარ აღდგება, ამიტომ ადრეული შეფასება მნიშვნელოვანია მაშინაც, როცა ძაღლი ჯერ ჩვეულებრივ ჭამს. [1]

რატომ არის მნიშვნელოვანი ნადები?

მთავარი როლი აქვს კბილზე დაგროვილ ბაქტერიულ ნადებსა და მასზე ორგანიზმის ანთებით პასუხს. ნადების გამაგრებით წარმოიქმნება კბილის ქვა, მაგრამ მხოლოდ ხილული ქვა არ განსაზღვრავს დაავადებას. დაზიანება შეიძლება ღრძილის ქვემოთ განვითარდეს და გარედან მცირე ცვლილება ბევრად უფრო ღრმა პრობლემას მალავდეს. [2]

რისკზე გავლენას ახდენს ასაკი, ჯიში, კბილების განლაგება და პირის ღრუს მოვლა. მცირე ზომის ძაღლებში მძიმე დაზიანება ხშირად გვხვდება, თუმცა დიდი ძაღლი დაცული არ არის. კონკრეტული ცხოველის მდგომარეობას კბილების ინდივიდუალური შეფასება ადგენს და არა მხოლოდ ზომა ან ჯიშის დასახელება. [1]

რა ნიშნებს დავაკვირდეთ?

საყურადღებოა მძაფრი სუნი, გაწითლებული ან სისხლმდენი ღრძილი, ჭამის გაძნელება, დორბლდენა და პირიდან საკვების გადმოყრა. შეიძლება გამოჩნდეს კბილის მორყევა, ცალ მხარეს ღეჭვა ან სახის შეშუპება. ჩვეული მადაც ვერ გვარწმუნებს, რომ ძაღლს ტკივილი არ აქვს. [4]

ცვლილება ჩაინიშნეთ და ვეტერინართან განიხილეთ. არ გახადოთ კბილის შეხებით შემოწმება ყოველდღიურ გამოცდად: მტკივნეულმა ძაღლმა შეიძლება თავდაცვით იკბინოს. საკვების შეცვლის, პირის დეზოდორანტის ან კბილზე ხილული ფენის მოცილების შემდეგ სუნის შემცირება სრულ გამოჯანმრთელებას არ ადასტურებს. [4]

როდის არ უნდა დაველოდოთ?

თუ ძაღლი საკვებს ვეღარ იღებს, სახე შეუსივდა ან აშკარად ძლიერი ტკივილი აქვს, სწრაფად დაუკავშირდით ვეტერინარს. სისხლდენა და მორყეული კბილიც შეფასებას მოითხოვს. სახლში კბილის ამოღება ან ქვის ბასრი ხელსაწყოთი ჩამოფხეკა არ სცადოთ. [4]

როგორ დგინდება დაზიანების სიღრმე?

ფხიზელი ძაღლის დათვალიერებით ექიმი ადგენს საწყის ეჭვს, მაგრამ სრულფასოვანი შეფასებისთვის საჭიროა ანესთეზიის ქვეშ ყოველი კბილის გამოკვლევა. ღრძილის ჯიბეების გაზომვა და დენტალური რენტგენი აჩვენებს, რამდენად არის დაკარგული კბილის საყრდენი ქსოვილი და ძვალი. [2]

ერთ პირში სხვადასხვა კბილს განსხვავებული დაზიანება შეიძლება ჰქონდეს. ამიტომ მთელი პირის მკურნალობის გეგმა ერთი ყველაზე შესამჩნევი კბილით არ განისაზღვრება. რენტგენი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გარედან შეუმჩნეველი დაავადების აღმოსაჩენად და კბილის შენარჩუნების შესაძლებლობის შესაფასებლად. [2]

რატომ არ კმარა ანესთეზიის გარეშე წმენდა?

ფხიზელ ცხოველში ხილული ქვის მოცილება ვერ უზრუნველყოფს სრულყოფილ წმენდას ღრძილის ქვეშ და საჭირო გამოკვლევას. შედეგად კბილი შეიძლება უფრო სუფთა ჩანდეს, ხოლო ტკივილისა და ანთების მიზეზი დარჩეს. ანესთეზიის გარეშე მომსახურება ვეტერინარულ დენტალურ მკურნალობას ვერ ჩაანაცვლებს. [5]

ზოგადი ანესთეზიისას საჭიროა სასუნთქი გზების დაცვა, მეთვალყურეობა და ტკივილის მართვა. რისკი ინდივიდუალურად ფასდება. ექიმს მიაწოდეთ დაავადებებისა და წამლების სრული სია და წინა ანესთეზიის გამოცდილება. საჭირო კვლევებსა და პროცედურის დროს ცხოველის მდგომარეობის მიხედვით არჩევენ. [3]

როგორ მკურნალობენ?

მკურნალობა მოიცავს პროფესიულ წმენდას ღრძილის ზემოთ და ქვემოთ, საჭიროებისას უფრო ღრმა დენტალურ ჩარევას. მიზანია ანთების კონტროლი და კბილების შეძლებისდაგვარად შენარჩუნება. კბილის მხოლოდ გათეთრება ან ხილული ქვის მოცილება დაავადების მართვის საკმარისი შედეგი არ არის. [2]

ძლიერ დაზიანებული კბილის ამოღება ზოგჯერ საუკეთესო გზაა ტკივილის მოსაშორებლად. მკურნალობის არჩევანი დაზიანების სიღრმესა და კბილის შენარჩუნების რეალურ შესაძლებლობაზეა დამოკიდებული. კბილების ნაწილის დაკარგვას ძაღლები ხშირად კარგად ეგუებიან, როცა პირის ღრუს ტკივილი კონტროლდება. [1]

რას ვაკეთებთ სახლში?

ექიმის ნებართვის შემდეგ ყოველდღიური კბილების წმენდა ნადების კონტროლის ყველაზე ეფექტიანი სახლის მეთოდია. ძაღლი თანდათან მიაჩვიეთ, გამოიყენეთ მისთვის განკუთვნილი პასტა და არ გაწმინდოთ ძალით მტკივნეული ადგილი. ადამიანის პასტა არ გამოიყენოთ; დახმარებისთვის კლინიკას ტექნიკის ჩვენება სთხოვეთ. [1]

მხოლოდ ჩვეულებრივ მშრალ საკვებს კბილების მკურნალობისა და წმენდის ფუნქციას ნუ დააკისრებთ. დენტალური საკვები, საღეჭი პროდუქტი ან სხვა საშუალება ექიმთან ერთად შეარჩიეთ: ყველა სარეკლამო დაპირებას ეფექტიანობის მტკიცებულება არ ახლავს. პროდუქტი სახლის მოვლის გეგმის ნაწილია და პერიოდულ დათვალიერებას ვერ ცვლის. [4]

რატომ გვჭირდება შემდგომი კონტროლი?

პროცედურის წინ გაარკვიეთ, რას მოიცავს ტკივილის მართვა და როგორ უნდა მოუაროთ ძაღლს გაწერის შემდეგ. მიჰყევით კლინიკის წერილობით მითითებებს და გამოჯანმრთელებისას ნებისმიერი საყურადღებო ცვლილება აცნობეთ გუნდს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ სახლში დანიშნული მოვლა რეალურად შესასრულებელი იყოს. [3]

დაავადება შეიძლება განმეორდეს, რადგან ბაქტერიული ნადები კვლავ გროვდება. შემდგომი დათვალიერების სიხშირე ექიმთან განსაზღვრეთ. თუ სისხლდენა, სუნი ან ღეჭვის ცვლილება დაბრუნდა, შემდეგ წმენდას ნუ დაელოდებით. ადრეული აღმოჩენა ხშირად უფრო მარტივი ჩარევის შესაძლებლობას იძლევა. [4]