ეპილეფსია ძაღლებში: დიაგნოსტიკა და ხანგრძლივი დაკვირვება
ერთი შეტევა ჯერ დიაგნოზი არ არის
კრუნჩხვა თავის ტვინის უჩვეულო ელექტრული აქტივობის გამოვლინებაა. ეპილეფსია განმეორებითი ეპილეფსიური შეტევებისადმი მიდრეკილებას გულისხმობს. ერთჯერადი მოვლენა შეიძლება სხვა მიზეზსაც უკავშირდებოდეს, მათ შორის მოწამვლას ან ნივთიერებათა ცვლის დარღვევას. მისი შეწყვეტა გამოკვლევის საჭიროებას ავტომატურად არ აუქმებს. [1]
იდიოპათიური ეწოდება ეპილეფსიას, რომლისთვისაც შესაბამისი გამოკვლევით სხვა მიზეზი ვერ დგინდება. ეს მხოლოდ ჯიშის, ასაკის ან ინტერნეტში ნანახი ვიდეოს მიხედვით დასასმელი დიაგნოზი არ არის. ზოგ ძაღლში გენეტიკური მიდრეკილება მნიშვნელოვანია, მაგრამ ის სხვა დაავადებების გამორიცხვას ვერ ჩაანაცვლებს. [2]
რა ინფორმაცია ეხმარება ექიმს?
თუ უსაფრთხოა, გადაიღეთ ეპიზოდი და ჩაინიშნეთ ხანგრძლივობა. აღწერეთ, რას აკეთებდა ძაღლი მოვლენამდე, როგორ გამოიყურებოდა თვითონ მოვლენა და როგორ აღდგა შემდეგ. გონების ხანმოკლე დაკარგვა, მოძრაობის სხვა დარღვევა და ეპილეფსიური შეტევა ერთმანეთისგან გასარჩევია. [2]
თან წაიღეთ წამლებისა და დანამატების სია, შესაძლო ტოქსინთან კონტაქტის ინფორმაცია და წინა კვლევები. ექიმს უთხარით ქცევის, წონის, სიარულის ან სხვა ფუნქციის ცვლილებაც. შეტევებს შორის ჩვეულებრივი ქცევა თავისთავად მიზეზის უვნებლობას არ ამტკიცებს. [1]
გამოკვლევა ეტაპობრივად იგეგმება
ნევროლოგიური გასინჯვა, სისხლისა და შარდის ანალიზები ეხმარება ექიმს თავის ტვინის გარეთ არსებული მიზეზების შეფასებაში. საჭიროების მიხედვით ინიშნება ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოკვლევა და მის გარშემო არსებული სითხის კვლევა. ყველასთვის ერთნაირი გამოკვლევების სია წინასწარ არ განისაზღვრება. [2]
ჰკითხეთ ვეტერინარს, რამდენად მტკიცეა ამ ეტაპზე სავარაუდო დიაგნოზი და რომელი პასუხი შეცვლის მკურნალობის გეგმას. ზოგი დასკვნა დროებითია და ახალი ნიშნისას გადახედვას საჭიროებს. გამოკვლევაზე წვდომის სირთულე სხვა მიზეზების საბოლოოდ გამორიცხვად არ ჩაითვლება. [2]
ხანგრძლივ გეგმას თანმიმდევრულობა სჭირდება
მიზანი შეტევების შემცირება და ძაღლის ცხოვრების ხარისხის შენარჩუნებაა. წამლის დაწყებას, არჩევასა და ცვლილებას ექიმი სიხშირის, სიმძიმის, თანმხლები დაავადებისა და ამტანობის მიხედვით წყვეტს. ზოგ ძაღლში სრული შეწყვეტა ვერ ხერხდება და გეგმის გადასინჯვაა საჭირო. [3]
დანიშნული პრეპარატი თვითნებურად არ შეწყვიტოთ. წინასწარ გაარკვიეთ, როგორ მოიქცეთ გამოტოვებული დოზისას, მარაგის ამოწურვისას ან ღებინების შემთხვევაში. ზოგი მკურნალობა სისხლის მაჩვენებლებისა და წამლის კონცენტრაციის კონტროლს მოითხოვს; ამის ნაცვლად მხოლოდ ვიდეოზე დაკვირვება საკმარისი არ არის. [3]
ჩანაწერი და გადაუდებელი გეგმა ერთად შეადგინეთ
შეინახეთ შეტევების დღიური და აღწერეთ მკურნალობისას გაჩენილი ძილიანობა, არამყარი სიარული, მადის ან წყურვილის ცვლილება. ჩანაწერი ეფექტისა და არასასურველი მოვლენების გარჩევას ეხმარება. დიეტა ან დანამატი ძირითადი მკურნალობის თვითნებურად შეწყვეტის საფუძველი არ არის. [3]
შეტევის გახანგრძლივების, მოკლე შუალედში განმეორების ან არასრული აღდგენისას დახმარებას დაუყოვნებლივ ითხოვეთ. ნუ დაელოდებით ყველა ეპიზოდის დათვლას. ვეტერინარისგან მიიღეთ წერილობითი ინდივიდუალური გეგმა; სხვისთვის გამოწერილი გადაუდებელი წამალი საკუთარ ძაღლს თვითნებურად არ მისცეთ. [1]
წყაროები
ტექსტი მომზადებულია ქვემოთ მითითებული წყაროების შეჯერებით. ის ინდივიდუალურ დიაგნოზსა და მკურნალობის დანიშნულებას ვერ ცვლის.
- Idiopathic epilepsy in dogs. Cornell Riney Canine Health Center. დიაგნოსტიკისა და დაკვირვების მოქმედი მიმოხილვა.
- International veterinary epilepsy task force consensus proposal: diagnostic approach to epilepsy in dogs. De Risio და თანაავტორები, 2015. დიაგნოსტიკის საფუძვლები მიმდინარე კლინიკურ წყაროსთან შეჯერებულია.
- International Veterinary Epilepsy Task Force consensus proposal: medical treatment of canine epilepsy in Europe. Bhatti და თანაავტორები, 2015. ხანგრძლივი მართვის პრინციპები; უცხოური სამართლებრივი წესი საქართველოში არ გადმოიტანება.
წყაროები გადამოწმდა. პროფესიული ვეტერინარული რეცენზია ჯერ არ ჩატარებულა.