ფრინველის ასპერგილოზი: სოკოვანი ინფექცია და პრევენცია

რა არის ასპერგილოზი

ასპერგილოზი არის დაავადება, რომელსაც Aspergillus-ის გვარის სოკოები იწვევს. ფრინველი უმეტესად გარემოში არსებული სპორების ჩასუნთქვით ინფიცირდება. დაზიანება ხშირად ფილტვებსა და საჰაერო პარკებში ვითარდება, თუმცა მხოლოდ სასუნთქი სისტემით ყოველთვის არ შემოიფარგლება. გარემოში სპორების არსებობა თავისთავად არ ნიშნავს, რომ ყველა ფრინველი ავად გახდება. მნიშვნელოვანია ზემოქმედების სიმძლავრე და თავად ფრინველის მდგომარეობა. [1]

რა ზრდის დაავადების ალბათობას

რისკს ზრდის სპორებით ძლიერ დაბინძურებული საკვები ან ქვეშსაფენი, არასაკმარისი განიავება და ორგანიზმის დამცავი ძალების დაქვეითება. არასრულფასოვანი კვება და სხვა დაავადებებიც გასათვალისწინებელია. ზოგი თუთიყუშის სახეობა მეტად მგრძნობიარეა, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ დანარჩენები დაცულები არიან. თვითნებურად მიცემული სტეროიდული საშუალება პრობლემას შეიძლება ამძიმებდეს. პრევენცია სახეობის საჭიროებებსა და საცხოვრებელ გარემოს უნდა მოერგოს. [2]

როგორ შეიძლება გამოვლინდეს

საწყისი ნიშნები ზოგჯერ შეუმჩნეველია: ხმა იცვლება, ფრინველი ნაკლებად აქტიურია, მადას ან წონას კარგავს. შეიძლება დაემატოს თვალისა და ცხვირის გამონადენი, ხველა, ცემინება და სუნთქვის გაძნელება. ნიშნების ერთობლიობა ექიმისთვის მნიშვნელოვანია, თუმცა სოკოვანი ინფექციის დასადგენად მარტო ეს საკმარისი არ არის. მსგავსი სურათი სხვა სასუნთქი დაავადებების დროსაც შეიძლება გვქონდეს. [3]

დაავადებამ შეიძლება თანდათან შეამციროს ფრინველის გამძლეობა და ყოველდღიური აქტივობა. ამიტომ წონისა და ქცევის ჩანაწერები სასარგებლოა, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ცვლილება ნელა ვითარდება. ასეთი ჩანაწერი ექიმს ქრონოლოგიის აღდგენაში ეხმარება, მაგრამ სახლში დაკვირვება გამოკვლევის შემცვლელი არ არის. ხანგრძლივი მიმდინარეობა მდგომარეობას უვნებელს არ ხდის. [3]

მძიმე სუნთქვა გადაუდებელია

კლინიკას დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით, თუ ფრინველს სუნთქვა უჭირს, ჰაერს ხარბად ისუნთქავს ან მკვეთრად დაუძლურდა. სწრაფი გაუარესება შეიძლება მანამდე აშკარად ჯანმრთელ ფრინველშიც მოხდეს, განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით სპორების ჩასუნთქვის შემდეგ. სახლში სოკოს სავარაუდო წყაროს ძებნამ დახმარება არ უნდა შეაფერხოს. ექიმს შესაძლო ზემოქმედებისა და სხვა ავადმყოფი ფრინველების შესახებაც უთხარით. [1]

რატომ არის გამოკვლევა მნიშვნელოვანი

ასპერგილოზის დასადგენად შეიძლება რამდენიმე მეთოდის შეჯერება გახდეს საჭირო. ექიმი აფასებს ისტორიას, ნიშნებს, სისხლის კვლევებსა და გამოსახულებით გამოკვლევებს. ზოგჯერ დაზიანების უშუალოდ დანახვა და ნიმუშის აღებაა აუცილებელი. რადგან სოკო გარემოშიც ფართოდ გვხვდება, მხოლოდ ზედაპირული ნიმუშიდან მისი ამოთესვა ავტომატურად დაავადებას არ ამტკიცებს. შედეგი იმ ადგილთან და დაზიანებასთან უნდა იყოს დაკავშირებული, რომელსაც ვიკვლევთ. [4]

ერთი პასუხი ყოველთვის საკმარისი არ არის

კვლევის არჩევა ფრინველის მდგომარეობასა და შესაძლო დაზიანებაზეა დამოკიდებული. უარყოფითი პასუხი ზოგჯერ დაავადებას ბოლომდე ვერ გამორიცხავს, ხოლო დადებითი შედეგი კონტექსტის გარეშე არ უნდა შეფასდეს. ვეტერინარს ჰკითხეთ, რას ადასტურებს ჩატარებული ტესტი და რა რჩება გაურკვეველი. სერიოზული სუნთქვითი პრობლემისას მხოლოდ იაფი ან სწრაფი ტესტის მოლოდინმა აუცილებელი დახმარება არ უნდა შეაჩეროს. [4]

როგორ მკურნალობენ

მკურნალობა მოიცავს შესაბამის სოკოს საწინააღმდეგო საშუალებას და პაციენტის მდგომარეობის მხარდაჭერას. ზოგჯერ საჭიროა ჟანგბადი, კვებისა და სითხის მიღების დახმარება ან დაზიანებული ქსოვილის მოცილება. გეგმა ინფექციის ადგილსა და სიმძიმეზეა დამოკიდებული. მკურნალობა შეიძლება ხანგრძლივი იყოს; პრეპარატის არჩევა, მიღების გზა და კონტროლი სპეციალისტს ეკუთვნის. ადამიანისთვის განკუთვნილი საშუალება ან შემთხვევითი ინჰალაცია უსაფრთხო გამოსავალი არ არის. [2]

თუ მკურნალობისას სუნთქვა მძიმდება ან ფრინველი საკვებს აღარ იღებს, კონტროლის დაგეგმილ თარიღს ნუ დაელოდებით. კლინიკას ახალი ნიშნების შესახებ დაუკავშირდით და დანიშნულება დამოუკიდებლად არ შეცვალოთ. [2]

გადადება და საერთო გარემო

ასპერგილოზი ჩვეულებრივ ერთი ფრინველიდან მეორეზე პირდაპირ არ გადადის. ერთ სივრცეში რამდენიმე შემთხვევა საერთო გარემოს ზემოქმედებას შეიძლება უკავშირდებოდეს. ადამიანშიც საფრთხე ძირითადად გარემოს სპორების ჩასუნთქვას უკავშირდება და არა ჩვეულებრივ ფრინველიდან პირდაპირ გადადებას. მიუხედავად ამისა, დაბინძურებული მასალის დამუშავებისას ჰიგიენა და პირადი დაცვის საჭიროება უნდა შეფასდეს. მკურნალობასთან ერთად საერთო წყაროს მოძებნა მნიშვნელოვანია. [1]

როგორ ვამცირებთ ზემოქმედებას

საკვები შეინახეთ ისე, რომ არ ნესტიანდებოდეს და ობი არ გაუჩნდეს. დაზიანებული საკვები ან დაბინძურებული ბუდის მასალა აღარ გამოიყენოთ. რეგულარული დასუფთავება, კარგი განიავება და სტრესის შემცირება პრევენციის ნაწილია. მხოლოდ ოთახის გაშრობა ან ძლიერი ქიმიური დამუშავება ყველა პრობლემას ვერ აგვარებს. კონკრეტული გეგმა გარემოსა და ფრინველის სახეობას უნდა მოერგოს, რათა დასუფთავებამ დამატებითი გამაღიზიანებელი ზემოქმედება არ შექმნას. [4]