კატის ჯიარდიოზი: ფაღარათი, გამოკვლევა და ხელახალი ინფიცირების თავიდან აცილება

რა არის გიარდია?

გიარდია მიკროსკოპული ერთუჯრედიანი პარაზიტია, რომელიც წვრილ ნაწლავში ცხოვრობს. მისი აღმოჩენა და მის მიერ გამოწვეული ავადმყოფობა ერთი და იგივე არ არის: ზოგ კატას ინფექცია აქვს, მაგრამ ჩივილი არ უვლინდება. ჯიარდიოზისას შეიძლება განვითარდეს ფაღარათი და წონის კლება. განსაკუთრებით საყურადღებოა ახალგაზრდა კატები და რამდენიმე კატის ერთად ცხოვრების პირობები, თუმცა ნებისმიერი ფაღარათის მიზეზად გიარდიის გამოცხადება არ შეიძლება. [1]

როგორ ხდება ინფიცირება?

პარაზიტის გამძლე ფორმები, ცისტები, განავალთან ერთად გარემოში ხვდება. კატა მათ დაბინძურებული წყლის, საკვების ან ზედაპირის საშუალებით ყლაპავს. ინფიცირებას მცირე რაოდენობაც შეიძლება ეყოს. საერთო გარემოში გადაცემის ჯაჭვის შესაწყვეტად მარტო წამლის მიცემა ხშირად საკმარისი არ არის: საჭიროა განავლის დროული მოცილება და სწორად დაგეგმილი დასუფთავება. სხვაგვარად უკვე ნამკურნალებ ცხოველს პარაზიტთან კონტაქტი კვლავ შეიძლება ჰქონდეს და პრობლემაც განმეორდეს. [5]

დასუფთავების შემდეგ ზედაპირის კარგად გაშრობა მნიშვნელოვანია. დაგეგმეთ, რომ ყოველდღიური მოვლა რეალურად შესრულებადი იყოს და ცხოველს დაბინძურებულ ნივთებთან განმეორებითი კონტაქტი შეუმცირდეს. მხოლოდ წამალზე დაყრდნობა გარემოდან მიღებულ საფრთხეს ვერ მოხსნის. [5]

რა ნიშნები შეიძლება ჰქონდეს კატას?

განავალი შეიძლება გახდეს რბილი, მძაფრი სუნის, ლორწოვანი ან ცხიმის მსგავსი. ფაღარათი ზოგჯერ პერიოდულად მეორდება; შესაძლებელია წონის კლებაც. სისხლი ჯიარდიოზისთვის ტიპური ნიშანი არ არის, მაგრამ არც სისხლის არქონა ნიშნავს, რომ დახმარება არ არის საჭირო. მსგავსი ცვლილებები სხვა ნაწლავურ დაავადებებსაც ახასიათებს. პატრონის დაკვირვება დიაგნოსტიკას ეხმარება, თუმცა განავლის ფერით ან სუნით პარაზიტის ზუსტად ამოცნობა ვერ ხდება. [2]

როდის გვჭირდება სწრაფი დახმარება?

გახანგრძლივებული ფაღარათისას ვეტერინარს დაუკავშირდით, რადგან სითხის დაკარგვა და გაუწყლოება შეიძლება სერიოზულ პრობლემად იქცეს. თუ კატა სუსტდება, ვერ სვამს ან საერთოდ აღარ ჭამს, თვითნებურ მკურნალობას ნუ დაელოდებით. ექიმს აცნობეთ ასაკი, სხვა ავადმყოფობები და ოჯახში სხვა ცხოველების არსებობა. ერთდროულად რამდენიმე ცხოველის ჩივილი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა, თუმცა ჯანმრთელად გამოჩენაც პარაზიტის გამოყოფას ყოველთვის არ გამორიცხავს. [4]

როგორ მოწმდება გიარდია?

ექიმმა შეიძლება განავლის მიკროსკოპული კვლევა, ანტიგენის ტესტი ან სხვა ლაბორატორიული მეთოდი შეარჩიოს. პარაზიტი ყოველ განავალში ერთნაირად არ გამოიყოფა, ამიტომ მხოლოდ ერთი უარყოფითი ნიმუში ყოველთვის საკმარისი არ არის. საჭიროებისას იკვლევენ განმეორებით აღებულ მასალას. ნიმუშის შეგროვებისა და შენახვის წესი კლინიკასთან შეათანხმეთ; შემთხვევით აღებული ან არასწორად შენახული მასალა კვლევის სარგებლიანობას ამცირებს და შედეგის შეფასებას ართულებს. [2]

დადებითი პასუხი ყოველთვის მკურნალობას ნიშნავს?

არა. ექიმი პასუხს ადარებს ნიშნებს, სხვა შესაძლო მიზეზებსა და გარემოებებს. უსიმპტომო კატის რუტინული მკურნალობა ჩვეულებრივ არ არის მიზანი; თუმცა ჯგუფური ავადმყოფობა ან ოჯახში იმუნიტეტდაქვეითებული ადამიანის ყოფნა გადაწყვეტილებაზე მოქმედებს. ეს ინდივიდუალურად განიხილება. სხვა კატის დადებითი პასუხი არ არის საკმარისი, რომ ყველა ცხოველს თვითნებურად ერთნაირი წამალი მისცეთ. მიზანი ავადმყოფობის მართვაა და არა მარტო ლაბორატორიული პასუხის შეცვლა. [1]

როგორ ირჩევა მკურნალობა?

ნიშნების მქონე კატის მკურნალობას ვეტერინარი გეგმავს. არჩევანი ითვალისწინებს ასაკს, საერთო მდგომარეობას და წამლის უსაფრთხოებას; ზოგი ანტიპარაზიტული საშუალება ყველა ცხოველისთვის შესაფერისი არ არის. მეტრონიდაზოლს, მაგალითად, ნერვული გვერდითი მოვლენებიც შეუძლია გამოიწვიოს, ამიტომ თვითნებური კურსი განსაკუთრებით ცუდი არჩევანია. კვების ცვლილებაც საჭიროების მიხედვით იგეგმება. პრეპარატის დასახელების ინტერნეტში ნახვა დანიშნულებას არ ცვლის და განმეორებითი კურსის დაწყებას თავისით არ ამართლებს. [5]

რას ნიშნავს მკურნალობის შემდეგ დადებითი ტესტი?

ანტიგენის ტესტი ან პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქცია (PCRპოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციაpolymerase chain reaction) მკურნალობის შემდეგ გარკვეული ხნით კვლავ დადებითი შეიძლება დარჩეს. ეს ავტომატურად წამლის უშედეგობას ან ხელახალ ინფიცირებას არ ადასტურებს. ექიმი აფასებს ჩივილებს და შესაბამის შემდგომ კვლევას არჩევს. თუ კატა უკეთაა, თვითნებურად განმეორებითი კურსების მიცემა არ არის გამართლებული; თუ ფაღარათი გრძელდება, უნდა განიხილებოდეს სხვა მიზეზიც და არა მხოლოდ ერთი პასუხის ხელახალი გადამოწმება. [3]

როგორ დავიცვათ ოჯახი და გარემო?

კატიდან ადამიანზე გიარდიის გადაცემის რისკი დაბლად ითვლება, თუმცა ხელების დაბანა და განავლის უსაფრთხოდ მოცილება მაინც საჭიროა. ჯამები, ქვიშის ყუთი და საწოლი რეგულარულად გაწმინდეთ. დასუფთავების გეგმა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მკურნალობის დროს. თუ ადამიანს შესაბამისი ჩივილები დაეწყო, მან ექიმს ცხოველთან კონტაქტიც უნდა აცნობოს; მხოლოდ კატის ანალიზის პასუხით ადამიანის დიაგნოზი ვერ დგინდება და ადამიანისთვის წამლის შერჩევაც ცალკე სამედიცინო საკითხია. [4]