კატის გინგივიტი: ღრძილების ანთება, ნიშნები და მოვლა

რა არის გინგივიტი?

გინგივიტი კბილის გარშემო ღრძილის ანთებაა. ღრძილი წითლდება, სივდება, მტკივნეული ხდება და შეხებისას შეიძლება სისხლი წამოუვიდეს. ადრეულ ეტაპზე კბილის დამჭერი იოგი და ძვალი ჯერ დაზიანებული არ არის. სწორად შერჩეული მოვლითა და მკურნალობით ანთება ხშირად შექცევადია. [2]

ყველა წითელი ღრძილი ერთსა და იმავე პრობლემას არ ნიშნავს. ექიმმა უნდა გაარკვიოს, მხოლოდ ღრძილია დაზიანებული თუ ანთება პირის ღრუს სხვა უბნებსაც მოიცავს. უფრო ფართო, მტკივნეული ანთება ცალკე შეფასებას მოითხოვს და უბრალო გინგივიტის სახელით არ უნდა დარჩეს. [2]

რატომ ჩნდება ანთება?

ხშირად პროცესი იწყება კბილზე ბაქტერიული ნადების დაგროვებით. ეს რბილი ფენაა, რომელიც დროთა განმავლობაში შეიძლება გამაგრდეს და კბილის ქვად გადაიქცეს. ანთების მთავარი მამოძრავებელი ნადებში არსებული ბაქტერიები და მათზე ორგანიზმის პასუხია; ხილული ქვის რაოდენობა დაზიანების სიმძიმეს ზუსტად ვერ გვიჩვენებს. [1]

ზოგ კატაში ანთებას თან ახლავს სხვა დაავადებაც, მაგალითად, იმუნურ სისტემაზე მოქმედი ინფექცია ან ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა. თუმცა წითელი ღრძილი თავისთავად კატის იმუნოდეფიციტის ვირუსს (FIVკატის იმუნოდეფიციტის ვირუსიfeline immunodeficiency virus), კატის ლეიკემიის ვირუსს (FeLVკატის ლეიკემიის ვირუსიfeline leukaemia virus) ან სხვა ინფექციას არ ადასტურებს. საჭირო გამოკვლევებს ექიმი მთელი სურათის მიხედვით არჩევს. [1]

რას შევამჩნევთ სახლში?

საყურადღებოა პირიდან უსიამოვნო სუნი, წითელი ან სისხლმდენი ღრძილი, დორბლდენა და ჭამის ჩვევის შეცვლა. კატამ შეიძლება საკვები პირიდან გადმოყაროს, ერთ მხარეს ღეჭავდეს, პირთან თათს ისვამდეს ან ბეწვს ნაკლებად ილოკავდეს. მცირე ცვლილებაც ექიმთან განხილვას იმსახურებს. [5]

ჭამის გაგრძელება ტკივილის არარსებობას არ ნიშნავს. კატა ზოგჯერ ჩვეულებრივ საკვებსაც იღებს, მიუხედავად პირის ღრუს ტკივილისა. უკეთესი დაკვირვებისთვის ჩაინიშნეთ ცვლილება და, თუ შესაძლებელია, გადაიღეთ მისი ჭამის მოკლე ვიდეო ისე, რომ ცხოველი არ შეაწუხოთ. [5]

როდის გვჭირდება სწრაფი შეფასება?

თუ კატა საკვებზე უარს ამბობს, ძლიერ დორბლავს, სახე შეუსივდა ან შესამჩნევად სტკივა, იმავე დღეს დაუკავშირდით კლინიკას. ნუ დაელოდებით გეგმურ წმენდას. მტკივნეული პირის ძალით გაღება ან სახლში კბილის ქვის მოცილების მცდელობა დამატებით ტკივილს გამოიწვევს. [5]

როგორ იკვლევს ვეტერინარი?

პირველ ვიზიტზე ექიმი კითხულობს კვების, ცვლილებების ხანგრძლივობისა და წინა მკურნალობის შესახებ და კატას შეძლებისდაგვარად ათვალიერებს. საბოლოო შეფასებისთვის ხშირად საჭიროა ანესთეზიის ქვეშ ყოველი კბილისა და ღრძილის შემოწმება და დენტალური რენტგენი. ფესვისა და ძვლის დაზიანება გარედან ყოველთვის არ ჩანს. [3]

მიზანი მხოლოდ წითელი უბნის პოვნა არ არის. უნდა გაირკვეს, ხომ არ არის უკვე დაზიანებული კბილის საყრდენი ქსოვილები ან ხომ არ ახლავს სხვა დენტალური პრობლემა. თითოეული კბილის მდგომარეობა მკურნალობის გეგმაზე ცალ-ცალკე მოქმედებს. [3]

რატომ არის საჭირო ანესთეზია?

სრულფასოვანი დენტალური წმენდა ღრძილის კიდის ქვემოთ არსებული ნადების მოცილებასაც გულისხმობს. ამისთვის საჭიროა ზოგადი ანესთეზია, სასუნთქი გზების დაცვა და მუდმივი მეთვალყურეობა. ფხიზელ კატაში მხოლოდ ხილული ქვის ჩამოფხეკა ამ გამოკვლევასა და მკურნალობას ვერ ჩაანაცვლებს. [4]

რისკი ინდივიდუალურად ფასდება: ექიმს აცნობეთ წინა ანესთეზიაზე რეაქცია, მიმდინარე დაავადებები და ყველა წამალი. საჭირო ანალიზებსა და პროცედურის დროს გუნდი ჯანმრთელობის მიხედვით არჩევს. ხანდაზმულობა თავისთავად არც ავტომატური აკრძალვაა და არც რისკის უგულებელყოფის საფუძველი. [4]

როგორ მკურნალობენ?

ძირითადი ამოცანაა ანთების გამომწვევი ნადების პროფესიული მოცილება და შემდგომი კონტროლი. თუ სხვა დაავადებაც მონაწილეობს, მისი მართვაც აუცილებელია. ახალგაზრდა კატაშიც შეიძლება ძლიერი ანთება განვითარდეს; ასაკის გამო პრობლემის თავისით გავლას ნუ დაელოდებით. [2]

ანტიბიოტიკი პროფესიულ წმენდას ვერ ცვლის და ყველა გინგივიტის დროს საჭირო არ არის. მის საჭიროებასა და ტკივილის მართვას ექიმი განსაზღვრავს. დარჩენილი ანტიბიოტიკის, ადამიანის პირის სავლების ან სხვა ცხოველისთვის დანიშნული საშუალების თვითნებურად გამოყენება არ შეიძლება. [3]

როგორ მოვუაროთ სახლში?

როცა ექიმი ნებას დაგრთავთ, კატა კბილების ყოველდღიურ წმენდას თანდათან მიაჩვიეთ. გამოიყენეთ რბილი ჯაგრისი და კატისთვის განკუთვნილი პასტა. დაიწყეთ მშვიდად, მოკლე მცდელობით და დადებითი წახალისებით. ტკივილი ან ძლიერი წინააღმდეგობა მიზეზია, შეჩერდეთ და რჩევა ითხოვოთ. [5]

თუ ჯაგრისს ვერ იყენებთ, ექიმთან სხვა საშუალებები განიხილეთ. სპეციალური საკვები ან დენტალური პროდუქტი შეიძლება ნადების კონტროლს დაეხმაროს, მაგრამ უკვე არსებული დაავადების მკურნალობას ვერ ჩაანაცვლებს. ადამიანის კბილის პასტა კატისთვის არ გამოიყენოთ და თვითნებურად არც სავლები შეარჩიოთ. [1]

როგორ ავიცილოთ განმეორება?

მხოლოდ ერთჯერადი წმენდა ხანგრძლივ დაცვას ვერ უზრუნველყოფს. ნადები კვლავ გროვდება, ამიტომ საჭიროა სახლის მოვლისა და პერიოდული დათვალიერების შეთანხმებული გეგმა. ვეტერინართან ერთად შეაფასეთ, რეალურად რომელი რუტინაა თქვენი კატისთვის მისაღები და შესასრულებელი. [2]

გამოკვლევაზე დაბრუნების დრო ასაკის, ანთების სიმძიმისა და მკურნალობის პასუხის მიხედვით განსაზღვრეთ. თუ სუნი, სისხლდენა ან ჭამის ცვლილება დაბრუნდა, შემდეგ გეგმურ ვიზიტს ნუ დაელოდებით. მიზანი კბილის მხოლოდ ლამაზი ზედაპირი კი არა, უმტკივნეულო პირი და ჯანმრთელი საყრდენი ქსოვილებია. [5]