კატის ჰერპესვირუსი: თვალის დაზიანება, გამწვავება და მოვლა

რას იწვევს ჰერპესვირუსი?

კატის ჰერპესვირუსი, კატის ჰერპესვირუსი ტიპი 1 (FHV-1კატის ჰერპესვირუსი ტიპი 1feline herpesvirus 1), უმთავრესად ზედა სასუნთქ გზებსა და თვალებს აზიანებს. შეიძლება გამოიწვიოს ცემინება, ცხვირიდან გამონადენი, თვალის სიწითლე და ტკივილი. ყოველდღიურ საუბარში ამას ხშირად გაციებას უწოდებენ, თუმცა მიზეზი გადამდები ვირუსული ინფექციაა. განსაკუთრებით საყურადღებოა კნუტის ავადმყოფობა, რადგან მცირე ასაკში დაავადება უფრო მძიმედ შეიძლება მიმდინარეობდეს და დახმარება დროულად სჭირდება. [1]

რას ნიშნავს განმეორებითი გამწვავება?

პირველი ავადმყოფობის შემდეგ ვირუსი ხშირად ორგანიზმში ფარულად რჩება. მოგვიანებით, მაგალითად სტრესის ფონზე, ის შეიძლება კვლავ გააქტიურდეს. ეს ყოველ ჯერზე ახალ ინფიცირებას არ ნიშნავს. ზოგჯერ ისევ თვალის ან სასუნთქი გზების ჩივილები ჩნდება, ზოგჯერ კი კატა ვირუსს აშკარა ნიშნების გარეშე გამოყოფს. ამიტომ კარგად გამოჩენა ყოველთვის გადაცემის რისკის სრულ გაქრობას არ ადასტურებს. [1]

როგორ ვრცელდება ინფექცია?

ინფექციის გავრცელებაში მონაწილეობს ავადმყოფი კატის თვალის, ცხვირისა და პირის გამონადენი. გადაცემა შესაძლებელია უშუალო კონტაქტით და დაბინძურებული ნივთებითაც; ვირუსი სხვა კატამდე მზრუნველის ხელითაც შეიძლება მივიდეს. ეს ადამიანის ტუჩის ჰერპესის იგივე ვირუსი არ არის და FHV-1კატის ჰერპესვირუსი ტიპი 1feline herpesvirus 1 ადამიანისთვის ცნობილ საფრთხედ არ ითვლება. თუმცა სხვა კატების დასაცავად ჰიგიენა და კონტაქტის შეზღუდვა მაინც აუცილებელია. [3]

მთავარი საზომი კატის ყოველდღიური მდგომარეობაა. ჩაინიშნეთ, როდის დაიწყო ცემინება, შეიცვალა თუ არა კვება და რომელ თვალში გაჩნდა დისკომფორტი. ეს ინფორმაცია ექიმს ეხმარება, განმეორებითი ეპიზოდი პირველად ავადმყოფობასა და შესაძლო გართულებას შეადაროს. [3]

რომელი ნიშნები მოითხოვს სწრაფ დახმარებას?

თუ კატას სუნთქვა უჭირს, ძალიან მოდუნებულია ან ჭამასა და სმას ვეღარ ახერხებს, კლინიკას დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით. კნუტში მდგომარეობის ცვლილებას განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდება. მხოლოდ ცხვირიდან გამონადენის რაოდენობით სიმძიმე ვერ შეფასდება: მნიშვნელობა აქვს სუნთქვას, კვებასა და საერთო მდგომარეობას. ინფექციის გართულებამ ან თანმხლებმა პრობლემამ მკურნალობის გეგმა შეიძლება შეცვალოს; რამდენიმე დღის თვითნებური ლოდინი გამოსავალი არ არის. [2]

რატომ არის თვალის დათვალიერება მნიშვნელოვანი?

ჰერპესვირუსმა შეიძლება რქოვანას, თვალის გამჭვირვალე ზედაპირის, წყლული გამოიწვიოს. თვალის მოჭუტვა, დახუჭვა ან შესამჩნევი ტკივილი ვეტერინარულ დათვალიერებას საჭიროებს. დარჩენილი თვალის წვეთები თვითნებურად არ ჩააწვეთოთ, განსაკუთრებით სტეროიდის შემცველი საშუალება. ექიმი ჯერ დაზიანების სახეს შეაფასებს და მერე შეარჩევს მკურნალობას. ყველა გაწითლებულ თვალს ერთნაირი მიზეზი არ აქვს და გარეგნული მსგავსება წამლის შერჩევისთვის საკმარისი არ არის. [1]

რას გვეუბნება ანალიზი?

სასუნთქი გზების მსგავსი ნიშნები სხვადასხვა ვირუსსა და ბაქტერიას შეუძლია გამოიწვიოს; ზოგჯერ რამდენიმე გამომწვევიც მონაწილეობს. ექიმი კვლევას კონკრეტული შემთხვევის მიხედვით არჩევს. მიზანი მხოლოდ ანალიზის დასახელების მიღება არ არის: გამომწვევის გარკვევა შეიძლება საჭირო გახდეს ანტიმიკრობული მკურნალობის დასასაბუთებლად და სხვა კატების დასაცავად. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ეს თავშესაფარში, რამდენიმე ცხოველის ავადმყოფობისას ან გახანგრძლივებული ჩივილების დროს, როდესაც გავრცელების მართვაც საჭიროა. [5]

როგორ ხდება მკურნალობა?

მოვლა ეფუძნება მდგომარეობის შეფასებასა და საჭირო დახმარებას: გამონადენის ფრთხილად მოცილებას, სითხის დანაკარგისა და კვების პრობლემის მართვას. მძიმე სუნთქვისას შეიძლება ჟანგბადი გახდეს საჭირო. ანტიბიოტიკი თავად ჰერპესვირუსს არ ანადგურებს; მისი დანიშვნა ბაქტერიული გართულების ან სხვა შესაბამისი ინფექციისას განიხილება. ადამიანისთვის განკუთვნილი ცხვირის საშუალებები ან ძველი დანიშნულება ახალი შემთხვევის მკურნალობის გეგმას ვერ ჩაანაცვლებს. [3]

დასუფთავებისთვის საჭირო დახმარება მშვიდად გაუწიეთ და არ შეეცადოთ მტკივნეული პროცედურის ძალით ჩატარებას. თუ გაჭედილი ცხვირის მიუხედავად კატა ვერ ჭამს ან სუნთქვას აძნელებს, ექიმთან ხელახალი დაკავშირება უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე სახლის მოვლის გაგრძელება. [3]

საჭიროა თუ არა ლიზინი?

ლიზინს ზოგჯერ ჰერპესის საწინააღმდეგო დანამატად სთავაზობენ, თუმცა სისტემურმა მიმოხილვამ მისი პრევენციული ან სამკურნალო სარგებელი ვერ დაადასტურა. ზოგ კვლევაში მდგომარეობა უარესიც იყო. ამიტომ მისი ყიდვა არ უნდა ჩაანაცვლებდეს ვეტერინარულ შეფასებასა და დასაბუთებულ მკურნალობას. დანამატიც ექიმთან განიხილეთ: შეფუთვაზე დაწერილი დაპირება ეფექტიანობის მტკიცებულება არ არის. განსაკუთრებით არ ღირს ავადმყოფი კატის კვების თვითნებური შეზღუდვა დანამატისთვის სასურველი პირობების შესაქმნელად. [4]

როგორ ვამცირებთ მომავალ რისკს?

ვაქცინაცია მძიმე დაავადების ალბათობას ამცირებს, თუმცა ინფიცირებისა და განმეორებითი გამწვავების სრულ გარანტირებულ აღკვეთას ვერ იძლევა. ყოველდღიურ ცხოვრებაში მნიშვნელოვანია სტრესის შემცირება და გადატვირთული გარემოს თავიდან აცილება. გამოჯანმრთელებულ კატასაც შეიძლება შემდგომი თვალის მოვლა ან დაკვირვება დასჭირდეს. ექიმთან შეათანხმეთ ვაქცინაციის გეგმა და ისიც, რა ნიშნების დაბრუნებისას უნდა დაუკავშირდეთ კლინიკას; ერთჯერადი გაუმჯობესება ვირუსის გაქრობას არ ნიშნავს. [2]