რატომ სჭირდება კატას ნდობა
ახალ სახლში კატას ერთბაშად ხვდება უცნობი სუნი, ხმები და ადამიანები. თუ შეუძლია დაიმალოს, თავად გადაწყვიტოს როდის გამოვიდეს და საჭიროებისას ისევ უკან დაბრუნდეს, გარემოს გაცნობა უადვილდება. ერთი და იმავე მშვიდი გამოცდილების გამეორებით სწავლობს, რას უნდა ელოდოს თქვენგან. ადამიანებთან ადრეული გამოცდილება და ინდივიდუალური ხასიათიც გავლენას ახდენს იმაზე, რამდენად ახლო ურთიერთობა ურჩევნია. [1] [2]
ნდობა ყოველდღიურ ცხოვრებასაც ამარტივებს. როცა კატა თქვენს გვერდით თავისუფლად მოძრაობს, უფრო ადვილად შეამჩნევთ, თუ მის მადას, მოძრაობას ან ჩვეულ ქცევას რამე შეეცვალა. მშვიდ გარემოში შეგიძლიათ გადასაყვან ყუთსაც წინასწარ შეაჩვიოთ: დატოვეთ ღია და შიგნით ნაცნობი საფენი ჩაუფინეთ. [1] [2]
როგორ მივუახლოვდეთ ეტაპობრივად
დაჯექით მოშორებით, ოდნავ გვერდულად. ზემოდან ნუ დაადგებით და გასასვლელს ნუ გადაუღობავთ. განსაკუთრებით ფრთხილ ან უცნობ ქუჩის კატას თვალებში დიდხანს და დაჟინებით ნუ უყურებთ. თუ მზერა შეგხვდათ, მშვიდად გაიხედეთ გვერდზე. შეგიძლიათ ნელა დაახამხამოთ თვალები. შინაურ კატებზე ჩატარებულ კვლევაში ასეთი სიგნალის შემდეგ კატები უცნობ ადამიანს უფრო ხშირად მიუახლოვდნენ. თითოეული შეხვედრისას მაინც კატის ქცევას დააკვირდით. [1] [3]
პირველ დღეებში ზოგჯერ საკმარისია, ცოტა ხნით ჩუმად იჯდეთ იმავე ოთახში. როცა კატა თქვენი იქ ყოფნისას თავისუფლად მოძრაობს ან თვითონ მოდის, მიეცით საშუალება, მოგყნოსოთ. თუ ლოყით გეხახუნებათ და მშვიდად რჩება, ერთხელ ან ორჯერ ნაზად მოეფერეთ ლოყასთან და შეჩერდით. თუ ისევ თვითონ მოგიახლოვდათ, შეგიძლიათ გააგრძელოთ. [1] [2]
თუ კატა იკუნტება, შეშდება, ყურებს უკან გადაწევს, კუდს მკვეთრად აქნევს, სისინებს ან უკან იხევს, შეწყვიტეთ მიახლოება და სივრცე დაუთმეთ. შემდეგ ჯერზე უფრო შორი მანძილიდან დაიწყეთ. [1] [2]
როდის გვეხმარება საჭმელი
საყვარელი საკვების პატარა ულუფამ შეიძლება თქვენი მშვიდი ყოფნა სასიამოვნო გამოცდილებას დაუკავშიროს. დადეთ საკვები იქ, სადაც კატას მისასვლელად თქვენთან ახლოს გავლა არ მოუწევს. თუ მხოლოდ თქვენი გასვლის შემდეგ ჭამს, მიეცით საშუალება, მარტო იკვებოს. საჭმლის ასაღებად მოახლოებისას ხელი არ წაავლოთ. თუ საკვები არ აინტერესებს, სცადეთ მშვიდად ყოფნა ან, თუ თამაშის სურვილს ავლენს, ჯოხზე დამაგრებული სათამაშო, რომლითაც დისტანციიდან ეთამაშებით. [1] [2]
თუ კატას ქუჩაში შეხვდით
გარეთ მყოფ კატას შეიძლება პატრონი ჰყავდეს, დაკარგული იყოს ან ადამიანებთან ახლო კონტაქტს შეჩვეული არ იყოს. ერთი შეხვედრით ამის გარჩევა რთულია. თუ კატა ხშირად გხვდებათ და მისი დახმარება გინდათ, მეზობლებს ჰკითხეთ, ხომ არ იცნობენ. თუ კატა უსაფრთხოდ შეიძლება გადაიყვანოთ, ვეტერინარს მიკროჩიპის შემოწმება სთხოვეთ. [4]
თუ კატა თქვენს დანახვაზე შორდება, ნუ გაჰყვებით და ხელით დაჭერას ნუ ეცდებით. ზოგ კატას, რომელიც ადამიანებთან ახლო კონტაქტის გარეშე გაიზარდა, სახლში გამოკეტვა ძლიერ სტრესს უქმნის. თუ კატა დაშავებულია ან ავად ჩანს, დაუკავშირდით ვეტერინარს ან ცხოველთა დახმარების ორგანიზაციას და შეუთანხმდით, როგორ გადაიყვანოთ უსაფრთხოდ. [4]
მოაწყვეთ ერთი მშვიდი ოთახი
აყვანილი კატისთვის ან საცხოვრებლად გადაყვანილი შინაური კატისთვის წინასწარ მოამზადეთ ოთახი, სადაც ხალხი იშვიათად შედის. დაუდეთ დასამალი ყუთი, საფენი, საკაწრი და, თუ შესაძლებელია, მოუწყეთ შემაღლებული ადგილი. საკვები, წყალი და ტუალეტი ცალ-ცალკე დადგით. დახურეთ ფანჯრები და გადაკეტეთ ღრიჭოები, სადაც კატა შეიძლება გაიჭედოს. [1] [2]
გადასაყვანი ყუთი იატაკზე დადგით, კარი გაუღეთ და მოშორდით. დაელოდეთ, სანამ თვითონ გამოვა. პირველ ხანებში შეინარჩუნეთ მშვიდი რეჟიმი და კვების ჩვეული დრო. დააკვირდით, ჭამს თუ არა და იყენებს თუ არა ტუალეტს. ოჯახის წევრები სათითაოდ გააცანით, როცა კატა ოთახში უკვე თავისუფლად მოძრაობს. [1] [2]
როდის გავაცნოთ დანარჩენი სახლი
როცა კატა თავის ოთახში ჭამს, ტუალეტს იყენებს და გარემოს მშვიდად იკვლევს, გაუღეთ კარი და მიეცით საშუალება, თავად გავიდეს მომდევნო უსაფრთხო სივრცეში. უკან დასაბრუნებელი გზა ღია დატოვეთ. თუ ხშირად ფრთხება და იმალება, დაუბრუნდით იმ ეტაპს, რომელზეც თავს მშვიდად გრძნობდა. შემდეგ ნაბიჯზე გადასვლის დრო ქცევით განსაზღვრეთ. [1] [2]
თუ სახლში სხვა კატაც არის, თავიდან ცალ-ცალკე ოთახებში გყავდეთ. ჯერ გააცანით ერთმანეთის სუნი, მაგალითად, საფენების გაცვლით. შემდეგ სცადეთ ხანმოკლე შეხვედრა ბარიერის მიღმა. უშუალო შეხვედრაზე მხოლოდ მაშინ გადადით, როცა ორივე კატა მშვიდადაა. თუ ერთი მეორეს დაჟინებით უყურებს, გზას უკეტავს ან მისდევს, ისევ გააცალკევეთ და წინა ეტაპს დაუბრუნდით. [6]
როდის უნდა დავუკავშირდეთ ვეტერინარს
- თუ ზრდასრულ კატას მადა დაეკარგა და საერთოდ არ ჭამს, დროულად დაუკავშირდით ვეტერინარს. საკვების გარეშე 24 საათიც შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს, პატარა კნუტისთვის კი უფრო ხანმოკლე უჭმელობაც საყურადღებოა. მადის დაკარგვას ავადმყოფობაც შეიძლება იწვევდეს. [5]
წყაროები (6)
წყაროები გადამოწმებულია 2026 წლის 4 ნოემბერს.
- AAFP and ISFM Feline Environmental Needs Guidelines ISFMკატების ვეტერინარული მედიცინის საერთაშორისო საზოგადოებაInternational Society of Feline MedicineInternational Cat Care-ის ვეტერინარული განყოფილების ისტორიული სახელწოდება. 2025 წლის იანვრიდან მისი სახელია iCatCare Veterinary Society.ოფიციალური საიტი AAFPკატების მკურნალობაზე მომუშავე ვეტერინართა ამერიკული ასოციაციაAmerican Association of Feline Practitionersორგანიზაციის ისტორიული სახელწოდება. 2024 წლის სექტემბრიდან მისი სახელია Feline Veterinary Medical Association (FelineVMA).ოფიციალური საიტი. Sarah L. H. Ellis და თანაავტორები. Journal of Feline Medicine and Surgery, 2013 წლის მარტი. უსაფრთხო თავშესაფარი, გარემო და ადამიანთან ურთიერთობა.
- Bringing a Cat Home. Cats Protection. ახალ სახლში მოწყობა, ეტაპობრივი გაცნობა და შეგუების ნიშნები.
- The role of cat eye narrowing movements in cat-human communication. Tasmin Humphrey, Leanne Proops, Jemma Forman, Rebecca Spooner და Karen McComb. Scientific Reports, 2020 წლის 5 ოქტომბერი. ნელი ხამხამის ექსპერიმენტული კვლევა.
- Stray Cat Advice: What to Do If You Find a Stray Cat. Cats Protection. პატრონის მოძებნა, მიკროჩიპის შემოწმება და ადამიანთან კონტაქტს შეუჩვეველი კატების დახმარება.
- Anorexia. Cornell Feline Health Center, Cornell University College of Veterinary Medicine. მადის დაკარგვის მნიშვნელობა ზრდასრულ კატებსა და კნუტებში.
- Step-by-Step Guide: How to Introduce a New Cat to Other Cats in Your Home. American Association of Feline Practitioners, 2024 წელი. კატების ეტაპობრივი გაცნობა და დაძაბულობის ნიშნები.
სტატია სარედაქციოდ გადამოწმებულია. ვეტერინარის პროფესიული რეცენზია არ ჩატარებულა.