სუნთქვის გაძნელება და პირის შეშუპება გადაუდებელია
- თუ მუხლუხოსთან კონტაქტის შემდეგ კატას ან ძაღლს სუნთქვა უჭირს, პირი ან ენა უშუპდება, დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით კლინიკას და გაემართეთ იქ. ცხოველი საფრთხის ადგილს მოარიდეთ. ზუსტი სახეობის დადგენას დახმარების მისაღებად ნუ დაელოდებით. [2]
- უხვი ნერწყვდენა, პირისკენ თათის მიტანა ან ყლაპვის გაძნელებაც ექიმს სწრაფად შეატყობინეთ. ეს ნიშნები სხვა მიზეზითაც შეიძლება იყოს გამოწვეული. მხოლოდ ბუსუსიანი მუხლუხოს დანახვით მოწამვლა ვერ დადასტურდება. [1]
საფრთხე ზოგჯერ ბუსუსებთან შეხებაა
მუხლუხოს ზოგ სახეობას გამაღიზიანებელი ბუსუსები ან შხამიანი წვრილი ეკლები აქვს. კანზე მოხვედრამ შეიძლება ტკივილი, ქავილი, სიწითლე და შეშუპება გამოიწვიოს. ბეწვი სრულ დაცვას არ ქმნის. სხვადასხვა სახეობა ერთნაირად საშიში არ არის. [1]
კატასა და ძაღლს ბუსუსები თათზე შეიძლება მიეკრას და ლოკვისას პირში მოხვდეს. კონტაქტი შესაძლებელია მუხლუხოს ან ბუდის დაყნოსვისა და ალოკვის დროსაც. ზოგი სახეობის ჩამოცვენილი ბუსუსები გარემოშიც რჩება; ცოცხალი მუხლუხოს არყოფნა კონტაქტს ვერ გამორიცხავს. [2]
რას შეიძლება შეამჩნევდეს პატრონი
პირთან კონტაქტს შეიძლება ახლდეს თავის ქნევა, ტუჩისა და ენის გაღიზიანება, ნერწყვდენა და ყლაპვის გაძნელება. ექიმს უთხარით, ცხოველი მუხლუხოს შეეხო, ალოკა თუ გადაყლაპა. მხოლოდ კანის დათვალიერებით პირის ღრუს პრობლემა ვერ გამოირიცხება. [1]
ისრაელში აღწერილ სამ ძაღლს Thaumetopoea wilkinsoni-სთან კონტაქტის შემდეგ ენა ძლიერ შეუსივდა და მოგვიანებით ქსოვილის ნაწილი დაუზიანდა. ეს მცირე შემთხვევათა აღწერაა, კონკრეტულ სახეობაზე; იგი არ ნიშნავს, რომ ყველა მუხლუხო იმავე შედეგს იწვევს ან ასეთი შემთხვევები საქართველოში ხშირია. [3]
როგორ მოვიქცეთ უსაფრთხოდ
ცხოველი მუხლუხოებსა და ბუდეს მოარიდეთ. შიშველი ხელით არც მუხლუხოს შეეხოთ და არც დაბინძურებულ უბანს. პირისა და ენის ხეხვას ნუ ეცდებით: ზოგი მუხლუხოს გამაღიზიანებელი ბუსუსების დამტვრევამ გაღიზიანება შეიძლება გააძლიეროს. ექიმთან ტელეფონით შეათანხმეთ შემდგომი მოქმედება. [4]
პირის გამორეცხვა შეიძლება დახმარების ნაწილი იყოს, მაგრამ ამის უსაფრთხოდ შესრულება კონკრეტულ მდგომარეობაზეა დამოკიდებული. თუ ცხოველი პირს არ გაძლევთ, ყლაპვა ან სუნთქვა უჭირს, ძალით წყალს ნუ ჩაასხამთ და გადაყვანა არ გადადოთ. კლინიკამ გითხრათ, რა შეგიძლიათ გზაში გააკეთოთ. [4] [1]
რას ნიშნავს საქართველოს შესახებ არსებული ცნობა
საქართველოს ტყის მავნებლებზე 2015 წლის მოხსენებაში დასახელებულია Euproctis chrysorrhoea. ეს ისტორიული ცნობა კონკრეტულ პარკში დღევანდელ გავრცელებას ან ცხოველების მოწამვლის სიხშირეს ვერ ადგენს. უცხოური ცნობების სახეობები და სეზონები საქართველოსთვის ზუსტ კალენდრად არ გამოიყენოთ. [5]
გარეგნულად მსგავს მუხლუხოებს განსხვავებული თვისებები შეიძლება ჰქონდეს. სახეობის ამოსაცნობად ხელში ნუ აიყვანთ. თუ უსაფრთხოა და დახმარებას არ აყოვნებს, შორიდან გადაღებული ფოტო ექიმისთვის შეინახეთ; ბუდე ან მუხლუხო კლინიკაში ხელით არ მიიტანოთ. [2]
მკურნალობა გამოვლინებებსა და დაზიანებას ერგება
დახმარება შეიძლება მოიცავდეს გამაღიზიანებელი ნაწილაკების მოცილებასა და ტკივილის, ანთებისა თუ ალერგიული რეაქციის მკურნალობას. წამლის არჩევა ვეტერინარის საქმეა. ადამიანის ტკივილგამაყუჩებელი ან ალერგიის წამალი თვითნებურად არ მისცეთ და სიმპტომების დროებით შემცირებას სრულ გამოჯანმრთელებად ნუ ჩათვლით. [1]
ზოგი სახეობის შემთხვევაში ქსოვილის დაზიანება მოგვიანებითაც გამოვლინდა. კლინიკიდან გაწერის შემდეგ დაიცავით შეთანხმებული დაკვირვების გეგმა. ენის ფერის ცვლილება, ჭამის გაძნელება ან მდგომარეობის გაუარესება ხელახლა შეატყობინეთ ექიმს. [3]
გასეირნებისას კონტაქტი შეამცირეთ
ძაღლი მუხლუხოებისა და ბუდეებისგან მოშორებით გაატარეთ და საჭიროებისას საბელი გამოიყენეთ. კატასაც შეუზღუდეთ საეჭვო უბანთან წვდომა. ბუდის ხელით მოცილება ან ჩამოფერთხვა ნუ სცადეთ; გარემოს დამუშავებისთვის შესაბამის სპეციალისტს მიმართეთ. [2]
სიმპტომები გაწუხებთ? შეამოწმეთ, რამდენად სასწრაფოა ვეტერინართან ვიზიტი >
წყაროები (5)
წყაროები გადამოწმებულია 2026 წლის 6 ნოემბერს. სახეობებისა და ქვეყნების შესახებ ცნობები ერთმანეთისგან გამიჯნულია.
- Fuzzy Green Poisoners: Caterpillar Toxicosis in Pets. ASPCAცხოველებისადმი სასტიკი მოპყრობის პრევენციის ამერიკული საზოგადოებაAmerican Society for the Prevention of Cruelty to Animalsოფიციალური საიტი Poison Control, ASPCApro. გვერდზე გამოცემის ან განახლების თარიღი მითითებული არ არის.
- OPM Manual: Public and animal health advice. Forest Research, გაერთიანებული სამეფო. გამოყენებულია ცხოველთა ჯანმრთელობის ნაწილი. გვერდზე განახლების თარიღი მითითებული არ არის.
- Severe tongue necrosis associated with pine processionary moth (Thaumetopoea wilkinsoni) ingestion in three dogs. Y. Bruchim და თანაავტორები; Toxicon, 2005 წლის მარტი. DOI: 10.1016/j.toxicon.2004.11.018. წაკითხულია სამი შემთხვევის აღწერის აბსტრაქტი; კვლევა ისრაელს ეხება.
- Précautions à prendre pour les chiens et urgences vétérinaires. ჟენევის კანტონის ოფიციალური პორტალი; ვეტერინარი Léonore Linden. განახლება: 2023 წლის 28 აპრილი. ძაღლისთვის უსაფრთხო მოქმედების მითითებები; ადგილობრივი გავრცელების ცნობა საქართველოზე არ არის გადატანილი.
- Regional Workshop on Implementation of Phytosanitary Standards in Forestry: Georgia. ნიკოლოზ მესხი, ფიტოსანიტარიის დეპარტამენტი; FAO-ს მიერ განთავსებული ეროვნული მოხსენება, 2015 წლის 9-11 ივნისი, სლაიდი 3. ისტორიული სახეობრივი ცნობა და არა ცხოველებში მოწამვლის კვლევა.
სტატია საინფორმაციოა და ვეტერინართან კონსულტაციას არ ცვლის.