ქვეწარმავლის ძვლის მეტაბოლური დაავადება

ერთი სახელის მიღმა სხვადასხვა მიზეზია

ძვლის მეტაბოლური დაავადება, შემოკლებით (MBDძვლის მეტაბოლური დაავადებაmetabolic bone disease), აერთიანებს მდგომარეობებს, რომლებიც ძვლის სიმტკიცესა და ფუნქციას არღვევს. ეს ერთი კონკრეტული დიაგნოზი არ არის. კვებასთან დაკავშირებული ფორმა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუმცა ძვლის ყველა ცვლილება მხოლოდ კალციუმის დეფიციტს არ ნიშნავს. მიზეზის დადგენა აუცილებელია, რადგან გარეგნულად მსგავსი დეფორმაცია სხვადასხვა მკურნალობას შეიძლება მოითხოვდეს. [4]

ზრდის პერიოდში განვითარებული დაზიანება ზრდასრულ ცხოველში აღმოჩენილი პრობლემისგან შეიძლება განსხვავდებოდეს. ვეტერინარი ითვალისწინებს ასაკს, განვითარების ისტორიასა და ძვლის ცვლილებების ხასიათს. მხოლოდ სურათის ან სხვა ქვეწარმავლის გამოცდილების მიხედვით დასკვნა არ გამოგვადგება. [4]

როგორ სუსტდება ძვალი

კვებითი ფორმისას ორგანიზმში კალციუმის მიწოდება და გამოყენება მოთხოვნას ვეღარ შეესაბამება. კალციუმისა და ფოსფორის შეუსაბამო თანაფარდობა, D ვიტამინის ნაკლებობა და მოვლის პრობლემები ერთად შეიძლება მოქმედებდეს. სისხლში საჭირო რაოდენობის შესანარჩუნებლად ორგანიზმი კალციუმს ძვლებიდან იღებს. დროთა განმავლობაში ძვალი სუსტდება, შეიძლება დეფორმირდეს და ისეთი დატვირთვითაც მოტყდეს, რომელიც ჯანმრთელ ჩონჩხს ვერ დააზიანებდა. [4]

რა ნიშნებია საყურადღებო

შესაძლებელია მადის დაქვეითება, მოდუნება, სიარულის გაძნელება, ყბის ან კიდურების დეფორმაცია და მოტეხილობა. ზოგ ცხოველს კუნთების უნებლიე შეკუმშვა ან ძლიერი სისუსტე აქვს. ნიშნები განსაკუთრებით საყურადღებოა მზარდ ხვლიკებსა და კუებში, თუმცა ასაკი მარტო დაავადებას ვერ გამორიცხავს. ყბის ან ბაკნის სიმტკიცის ხელით შემოწმებას ნუ შეეცდებით: სუსტი ქსოვილი დამატებით შეიძლება დაზიანდეს. [1]

როდის გვჭირდება დაუყოვნებელი დახმარება

მკვეთრად შეცვლილი მოძრაობა ან კიდურზე დაყრდნობის უუნარობა ვეტერინართან სწრაფად უნდა განიხილოთ. მოტეხილობა შეიძლება დიდი დაცემის გარეშეც განვითარდეს. გადაადგილება ფრთხილად დაგეგმეთ და თვითნებურად ნუ გაასწორებთ ძვალს. კალციუმის მიცემის შემდეგ შედეგის ლოდინი აუცილებელ შეფასებას ვერ ჩაანაცვლებს, განსაკუთრებით თუ ცხოველი უკვე სუსტია ან საკვებს აღარ იღებს. [1]

თირკმლის დაავადებაც გასათვალისწინებელია

ზრდასრულ ქვეწარმავალში ძვლის ცვლილებები თირკმლის დაავადებასაც შეიძლება უკავშირდებოდეს. ასეთ დროს ფოსფორისა და კალციუმის ცვლა ირღვევა და ზოგჯერ მინერალები რბილ ქსოვილებშიც გროვდება. კვებითი და თირკმელთან დაკავშირებული ფორმების ერთმანეთში არევა სახიფათოა. მკურნალობა უნდა პასუხობდეს დადგენილ მიზეზს და არა მხოლოდ გარეგნულ ნიშანს, მაგალითად ყბის შეშუპებას ან კიდურის უჩვეულო ფორმას. [1]

რას ეყრდნობა დიაგნოზი

ექიმს მიაწოდეთ საკვების, დანამატების, ნათურისა და გათბობის შესახებ ზუსტი ინფორმაცია. დიაგნოზისას შეიძლება საჭირო გახდეს რენტგენი და სისხლის კვლევა. მხოლოდ სისხლში საერთო კალციუმის ერთი ნორმალური მაჩვენებელი პრობლემას ყოველთვის ვერ გამორიცხავს; ზოგჯერ სხვა მაჩვენებლების შეფასებაც მნიშვნელოვანია. შედეგები ცხოველის სახეობასა და მდგომარეობასთან ერთად უნდა განიმარტოს. ყველა სახეობისთვის ერთნაირი ნორმები სრულად დადგენილი არ არის. [2]

კალციუმის ცვლის შეფასება მხოლოდ ერთი ნივთიერების გაზომვა არ არის. ექიმმა შეიძლება შეადაროს კვების ისტორია, ძვლების სურათი და ბიოქიმიური მონაცემები. თუ დანამატს უკვე აძლევდით, უთხარით მისი დასახელება და კონცენტრაცია. ეს ინფორმაცია მნიშვნელოვანია შედეგების გასაგებად და შემდგომი გეგმის უსაფრთხოდ შესარჩევად. [2]

B დიაპაზონის ულტრაიისფერი გამოსხივება (UVBB დიაპაზონის ულტრაიისფერი გამოსხივებაultraviolet B) და D ვიტამინი

ბევრ ქვეწარმავალში UVBB დიაპაზონის ულტრაიისფერი გამოსხივებაultraviolet B გამოსხივება კანში D ვიტამინის წარმოქმნას უწყობს ხელს და კალციუმის ცვლაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. მოთხოვნა სახეობებს შორის განსხვავდება. ნათურის უბრალოდ ანთება სწორი ზემოქმედების გარანტია არ არის: გასათვალისწინებელია მოწყობილობის ტიპი და გამოყენების პირობები. საკვებიდან მიღებული ვიტამინიც როლს ასრულებს. თვითნებური ძლიერი დანამატი სწორ განათებასა და მიზეზის გამოკვლევას ვერ ჩაანაცვლებს. [2]

კვება სახეობას უნდა შეესაბამებოდეს

იგუანას, მწერებით მკვებავ ხვლიკსა და კუს ერთი რაციონი არ შეეფერება. მხოლოდ ცხოველის მსუქანი გარეგნობა საკვების სრულფასოვნებას არ ადასტურებს. ვეტერინართან გადაამოწმეთ საკვების შემადგენლობა და საჭიროა თუ არა დანამატი. მიზანია კონკრეტული სახეობის მოთხოვნების დაკმაყოფილება და არა რაციონში შემთხვევითი ნივთიერებების დამატება. გეგმა ზრდასთან და სხვა პირობების ცვლილებასთან ერთად შეიძლება გადასახედი გახდეს. [3]

მოვლა და შემდგომი კონტროლი

მკურნალობასთან ერთად განათების, კვებისა და საცხოვრებელი გარემოს მოწესრიგება საჭიროა. პატრონმა უნდა იცოდეს, რომელი პირობები უნდა შეცვალოს და როგორ გადაამოწმოს შედეგი. ვიზიტზე წაიღეთ მოწყობილობების მონაცემები და კვების ჩანაწერები. ადრეული შეფასება საშუალებას იძლევა, პრობლემა მხოლოდ მძიმე დეფორმაციის შემდეგ არ აღმოვაჩინოთ. ახალი ნიშნებისას დაგეგმილ კონტროლს ნუ დაელოდებით. [3]