ერთ ქცევას ყოველთვის ერთი მნიშვნელობა არ აქვს
კატა შეიძლება გვერდით გვიჯდეს და ხელში აყვანა არ უნდოდეს, კრუტუნებდეს და მაინც დისკომფორტს განიცდიდეს. მისი ქცევის გასაგებად დააკვირდით სხეულის პოზას, გარემოებებსა და იმას, ხომ არ იქცევა ჩვეულისგან განსხვავებულად. მხოლოდ ერთი ჟესტით დასკვნას ნუ გამოიტანთ. [2]
ქვემოთ განხილულმა მითებმა შეიძლება ზედმეტი მოფერების, დასჯის ან კატების ძალით გაცნობისკენ გვიბიძგოს. კატამ რომ გვენდოს, მნიშვნელოვანია, თავად შეეძლოს ჩვენთან მოსვლა, ურთიერთობის შეწყვეტა და უსაფრთხო ადგილას წასვლა. [1]
1. „კატა ადამიანთან მხოლოდ საჭმლის გამო ურთიერთობს“
საჭმელი კატისთვის მნიშვნელოვანია, თუმცა ადამიანთან მისი ურთიერთობა მხოლოდ კვებით არ აიხსნება. კატებს შეუძლიათ ადამიანთან მჭიდრო კავშირის დამყარება. ზოგს თამაში ურჩევნია, ზოგს მოფერება ან უბრალოდ ჩვენ გვერდით ყოფნა. [1]
როგორ მოვიქცეთ: დააკვირდით, რა სიამოვნებს თქვენს კატას. ეთამაშეთ, ან უბრალოდ მშვიდად დაჯექით მის მახლობლად. თუ მოფერებას ერიდება, საჭმლით ნუ მოიტყუებთ იმისთვის, რომ შემდეგ დაიჭიროთ. [1]
2. „მუცელს თუ გვაჩვენებს, მოფერებას ითხოვს“
ზურგზე გადაბრუნება ზოგჯერ იმის ნიშანია, რომ კატა ჩვენთან თავს მშვიდად გრძნობს, თუმცა მუცელზე მოფერებას ყოველთვის არ ითხოვს. ასეთმა შეხებამ შეიძლება თავდაცვითი კბენა ან დაკაწვრა გამოიწვიოს. ზოგ კატას მუცელზე მოფერებაც მოსწონს, მაგრამ ეს ყველა კატაზე არ ვრცელდება. [3]
როგორ მოვიქცეთ: თუ კატა თავად მოგიახლოვდათ, ცოტა ხნით მსუბუქად მოეფერეთ მისთვის სასიამოვნო ადგილას, მაგალითად ლოყაზე. შემდეგ შეჩერდით და დააკვირდით, თავად ითხოვს თუ არა გაგრძელებას. [3]
3. „თუ კრუტუნებს, აუცილებლად ბედნიერია“
კრუტუნი ხშირად სიამოვნებას გამოხატავს, მაგრამ სტრესის ან ტკივილის დროსაც გვხვდება. მაგალითად, კლინიკაში შეშინებული კატაც შეიძლება კრუტუნებდეს. ამიტომ მხოლოდ ამ ნიშნით ვერ დავასკვნით, რომ არაფერი სტკივა. [2]
როგორ მოვიქცეთ: კრუტუნთან ერთად დააკვირდით მადას, მოძრაობას, დამალვის სურვილსა და სხეულის დაჭიმულობას. თუ ჩვეული ქცევა შეეცვალა, ვეტერინარს მიმართეთ, თუნდაც კვლავ კრუტუნებდეს. [2] [3]
4. „თუ გვკბენს ან გვკაწრავს, ბოროტია“
კატამ შეიძლება ტკივილის ან შიშის გამო გვიკბინოს. მიზეზი ზოგჯერ ხელებით თამაშის ჩვევაა ან ის, რომ ზედმეტად დიდხანს ვეფერებით. თუ ადრე მშვიდი კატა შეხებაზე მოულოდნელად კბენას ან დაკაწვრას იწყებს, მიზეზი უნდა გავარკვიოთ. [3]
როგორ მოვიქცეთ: შეწყვიტეთ შეხება და მოშორების საშუალება მიეცით. ხელებით ნუ ეთამაშებით. თუ ქცევა ახალია ან მეორდება, ჩაინიშნეთ, როდის ხდება ეს, და მიმართეთ ვეტერინარს. ვიდეოს გადასაღებად კატას განზრახ ნუ გააღიზიანებთ. [3]
5. „დასჯით უფრო სწრაფად ისწავლის“
ყვირილი, წყლის შესხმა და შეშინება კატას სასურველ ქცევას არ ასწავლის და ადამიანის მიმართ ნდობას აზიანებს. შესაძლოა, ჩვენ თვალწინ აღარ მოიქცეს ისე, როგორც არ გვსურს, თუმცა ამ ქცევის მიზეზი უცვლელი დარჩეს. [4]
როგორ მოვიქცეთ: შესთავაზეთ მისაღები ალტერნატივა. მაგალითად, ავეჯის კაწვრისას ახლოს დაუდგით მყარი საკაწრი და მისი გამოყენება წაახალისეთ. საჭმლის ან წყლის წართმევა სასჯელად არ გამოიყენოთ. [3] [4]
6. „ყველა კატას მარტო ყოფნა ურჩევნია“
ყველა კატას ერთნაირი ურთიერთობა არ სჭირდება. ზოგი სხვა კატებთან მშვიდად ცხოვრობს, ზოგისთვის კი საერთო სივრცე დაძაბულობის მიზეზია. მეორე კატის მოყვანით მოწყენილობის პრობლემა ყოველთვის არ გვარდება. [1]
როგორ მოვიქცეთ: გაითვალისწინეთ თქვენი კატის გამოცდილება, ჯანმრთელობა და საცხოვრებელი პირობები. მოუწყვეთ დასამალი და ცალკე დასასვენებელი ადგილები. მოფერებისა და თამაშის ხანგრძლივობა მის სურვილს მოარგეთ. [1]
7. „ახალი კატები თვითონ უნდა გაერკვნენ ერთმანეთში“
პირველივე დღეს კატების პირისპირ დაყენება და ჩხუბის გაგრძელების დაშვება დამეგობრებას არ უწყობს ხელს. დაძაბულობა ზოგჯერ ხმაურის გარეშეც შესამჩნევია: ერთი კატა მეორეს გზას უკეტავს, უთვალთვალებს ან დამალვას აიძულებს. [1]
როგორ მოვიქცეთ: თავდაპირველად კატები ცალკე სივრცეებში მოათავსეთ და გაცნობა ეტაპობრივად გააგრძელეთ. თუ დაიძაბნენ, წინა ეტაპს დაუბრუნდით. მშვიდი თანაცხოვრება კარგი შედეგია მაშინაც, თუ ერთად არ იძინებენ. [1]
8. „ტუალეტს გარეთ მოშარდვით პატრონს სამაგიეროს უხდის“
მიზეზი შეიძლება იყოს დაავადება, ტკივილი, ტუალეტის მოუხერხებელი მდებარეობა, არასაკმარისი სისუფთავე, კატისთვის არასასურველი ქვიშა ან სხვა კატასთან კონფლიქტი. თუ ამას „შურისძიებად“ მივიჩნევთ, ნამდვილი მიზეზი შეიძლება გამოგვრჩეს. [4]
როგორ მოვიქცეთ: ნუ დასჯით და ნუ ჩაუდებთ ცხვირს დასვრილ ადგილას. ვეტერინართან ერთად შეამოწმეთ ჯანმრთელობა და ტუალეტის პირობები. მხოლოდ ქვიშის შეცვლით პრობლემა ყოველთვის არ მოგვარდება. [4]
როდის აღარ კმარა ქცევაზე დაკვირვება
- თუ კატამ კბენა დაიწყო, უფრო ხშირად იკბინება, შეხებას ვეღარ იტანს, დიდხანს იმალება ან ტუალეტის ჩვევა შეეცვალა, მიმართეთ ვეტერინარს. ჯერ ჯანმრთელობის შესაძლო მიზეზები გამოიკვლიეთ და შემდეგ დაგეგმეთ, როგორ დაეხმაროთ ქცევის შეცვლაში. [3]
- აღელვებულ კატას ნუ ჩაამწყვდევთ კუთხეში და ხელში აყვანას ნუ ეცდებით. შეწყვიტეთ კონტაქტი, ბავშვები მოარიდეთ და დაუტოვეთ უსაფრთხოდ მოშორების შესაძლებლობა. [1]
წყაროები (4)
წყაროები გადამოწმებულია 2026 წლის 6 ნოემბერს.
- 2024 AAFP intercat tension guidelines: recognition, prevention and management AAFPკატების მკურნალობაზე მომუშავე ვეტერინართა ამერიკული ასოციაციაAmerican Association of Feline Practitionersორგანიზაციის ისტორიული სახელწოდება. 2024 წლის სექტემბრიდან მისი სახელია Feline Veterinary Medical Association (FelineVMA).ოფიციალური საიტი. Ilona Rodan, Daniela Ramos და თანაავტორები. Journal of Feline Medicine and Surgery, 16 ივლისი 2024. სოციალური კავშირები, ინდივიდუალური არჩევანი და კატებს შორის დაძაბულობა.
- Cat Body Language. Cats Protection. სხეულის ენა და კრუტუნის კონტექსტი. განახლების თარიღი გვერდზე მითითებული არ არის.
- Training Techniques for Addressing Undesirable Behaviors. Feline Veterinary Medical Association. მოფერება, კბენა, სასურველი ქცევის წახალისება და სამედიცინო შეფასება. თარიღი გვერდზე მითითებული არ არის.
- 2021 AAHA/AAFP Feline Life Stage Guidelines: Behavior and Environmental Needs, Young Adult Cats AAFPკატების მკურნალობაზე მომუშავე ვეტერინართა ამერიკული ასოციაციაAmerican Association of Feline Practitionersორგანიზაციის ისტორიული სახელწოდება. 2024 წლის სექტემბრიდან მისი სახელია Feline Veterinary Medical Association (FelineVMA).ოფიციალური საიტი AAHAამერიკის ცხოველთა კლინიკების ასოციაციაAmerican Animal Hospital Associationოფიციალური საიტი. American Animal Hospital Association და American Association of Feline Practitioners, 2021. დასჯის რისკები და ტუალეტის პრობლემების შესაძლო მიზეზები.
სტატია საინფორმაციოა და ვეტერინართან კონსულტაციას არ ცვლის.