უნდა მკურნალობდნენ თუ არა კლინიკები მიუსაფარ ცხოველებს უფასოდ?

ცხოველს დახმარება სჭირდება. ვინ ფარავს ხარჯს?

დაშავებული ან ავადმყოფი მიუსაფარი ცხოველის დანახვისას დახმარების სურვილი ბუნებრივია. ადამიანმა, რომელმაც ის ქუჩაში იპოვა და კლინიკაში მიიყვანა, შესაძლოა თავად ვერ შეძლოს მკურნალობის საფასურის გადახდა. ასეთ დროს ხშირად ისმის მოთხოვნა: „მიუსაფარია და უფასოდ უნდა უმკურნალოთ“.

ცხოველს დახმარება ნამდვილად სჭირდება. თუმცა აქედან თავისთავად არ გამომდინარეობს, რომ მკურნალობის მთელი ხარჯი კლინიკამ უნდა დაფაროს. თანაგრძნობა, პროფესიული პასუხისმგებლობა და მომსახურების დაფინანსება ერთმანეთთან დაკავშირებული, მაგრამ განსხვავებული საკითხებია.

უფასო მკურნალობასაც აქვს საფასური

გასინჯვას, ანალიზებს, ოპერაციასა და სტაციონარში მოვლას სჭირდება ექიმებისა და დამხმარე პერსონალის დრო, წამლები, სახარჯი მასალა, აპარატურა და სათანადოდ მოწყობილი სივრცე. ამ ხარჯების დიდი ნაწილი რჩება მაშინაც, როცა კლინიკა მომსახურებისთვის თანხას არ იღებს.

თუ ცხოველის მომყვანი არაფერს იხდის, ხარჯს სხვამ უნდა დაფაროს: კლინიკამ, დამფინანსებელმა, საქველმოქმედო ორგანიზაციამ ან საჯარო პროგრამამ. ამიტომ „უფასოდ უმკურნალეთ“ პრაქტიკულად ნიშნავს მოთხოვნას, რომ ვიღაცამ მკურნალობა საკუთარი რესურსით უზრუნველყოს.

ექიმის შრომაც ამ ხარჯის ნაწილია. მისი დროისა და ცოდნის დაფასება ცხოველის მიმართ გულგრილობას არ ნიშნავს.

რაც მეტია მიუსაფარი პაციენტი, მით უფრო საჭიროა დაფინანსება

თუ კლინიკაში მიუსაფარი ცხოველები ხშირად მიჰყავთ, უფასო დახმარების მოთხოვნა ერთჯერადი შემთხვევით აღარ შემოიფარგლება. რამდენიმე პაციენტის გასინჯვას შეიძლება დაემატოს ოპერაციები, განმეორებითი კვლევები და ხანგრძლივი მოვლა.

კლინიკას კი შეზღუდული რაოდენობის თანამშრომელი, სამუშაო საათი და სტაციონარის ადგილი აქვს. აუნაზღაურებელი მომსახურების მუდმივმა ზრდამ შეიძლება გაურთულოს ხელფასების გადახდა, საჭირო მასალების შეძენა და სხვა პაციენტების მიღება.

ამიტომ მიუსაფარი ცხოველების დიდი რაოდენობა სტაბილური დაფინანსების საჭიროებას აძლიერებს. კლინიკის შესაძლებლობები მხოლოდ იმიტომ ვერ გაიზრდება, რომ დახმარება უფრო მეტ ცხოველს სჭირდება.

ამ საკითხზე მსჯელობისას კონკრეტულ პროცენტებს სანდო მონაცემები უნდა ახლდეს. ცალკეული კლინიკის გამოცდილებით ვერ დავადგენთ, რა წილი უკავიათ მიუსაფარ ცხოველებს ქვეყნის ყველა ვეტერინარულ პაციენტს შორის.

დახმარების თხოვნა და ვალდებულების მოთხოვნა

კლინიკას შეიძლება ვთხოვოთ შეღავათი, უფასო გასინჯვა ან საქველმოქმედო საქმეში მონაწილეობა. მას შეუძლია, საკუთარი შესაძლებლობის ფარგლებში, ასეთი დახმარება გასწიოს.

თუმცა ერთხელ გაწეული შეღავათი ყველა მომდევნო შემთხვევის უფასოდ მომსახურების დაპირება არ არის. ასევე, ერთი კლინიკის მიერ აღებული საქველმოქმედო ვალდებულება სხვა კლინიკებზეც არ ვრცელდება.

საზოგადოებრივი ზეწოლა, შეურაცხყოფა და მუქარა დაფინანსების პრობლემას ვერ აგვარებს. სამართლიანია მოვითხოვოთ გასაგები განმარტება, პატივისცემით მოპყრობა და შეთანხმებული პირობების დაცვა. უსამართლოა სხვისი შრომისა და რესურსის განუსაზღვრელად უფასოდ გამოყენების მოთხოვნა მხოლოდ იმიტომ, რომ საქმე ემოციურად მძიმეა.

რას ამბობს საქართველოს კანონი?

საქართველოს კანონი „შინაურ ბინადარ ცხოველთა შესახებ“ განსაზღვრავს როგორც ვეტერინარული დაწესებულებების, ისე მუნიციპალიტეტების პასუხისმგებლობას. მაგალითად, მე-18 მუხლი მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილ ორგანოს აკისრებს უპატრონო და მიკედლებული ცხოველების მართვასთან დაკავშირებულ კონკრეტულ ღონისძიებებს. მე-10 მუხლი ითვალისწინებს კლინიკის მიერ შესაბამის უწყებასთან ხელშეკრულების საფუძველზე ასეთი ცხოველების მომსახურებასაც. [1]

ამ კანონიდან არ გამომდინარეობს, რომ ყველა კერძო კლინიკამ ყველა მიუსაფარი ცხოველის სრული მკურნალობა საკუთარი ხარჯით უნდა უზრუნველყოს. კონკრეტული მომსახურების პირობებზე შეიძლება გავლენას ახდენდეს მუნიციპალური პროგრამა ან კლინიკასთან დადებული ხელშეკრულება. ამიტომ უნდა გაირკვეს, ვინ აფინანსებს კონკრეტულ შემთხვევას და რას მოიცავს დაფინანსება. [1]

გადაუდებელ დახმარებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს

მკურნალობის საფასურზე საუბრისას ცხოველის ტკივილი და მძიმე მდგომარეობა ყურადღების მიღმა არ უნდა დარჩეს. პროფესიული პასუხისმგებლობის შეფასებისას მნიშვნელოვანია, რა დახმარება სჭირდება ცხოველს დაუყოვნებლივ და რისი გაკეთება შეუძლია კონკრეტულ კლინიკას.

სასარგებლო მაგალითია გაერთიანებული სამეფოს პროფესიული წესი: ვეტერინართა სამეფო კოლეჯის მითითებით, გადაუდებელი პირველადი დახმარება და ტკივილის შემსუბუქება გადახდის პირობების შეთანხმებამ არ უნდა შეაფერხოს. ამავე დოკუმენტში გამიჯნულია შემდგომი მკურნალობა, რომლის უფასოდ გაგრძელების ზოგადი ვალდებულება ვეტერინარს არ ეკისრება. ეს ბრიტანული პროფესიული წესია და საქართველოს სამართლებრივ მოთხოვნად ვერ წარმოვადგენთ. [2]

რა შეიძლება მოვითხოვოთ კლინიკისგან?

მომსახურების საფასურის არსებობა გაუგებარი ანგარიშის ან უხეში მოპყრობის გამართლება არ არის. ცხოველის დასახმარებლად მისულ ადამიანს გასაგებად უნდა აუხსნან:

• რა მომსახურებაა საჭირო და რა ღირს;
• რას მოიცავს სავარაუდო ხარჯი და რამ შეიძლება გაზარდოს ის;
• რა შეღავათი ან დაფინანსების შესაძლებლობა არსებობს;
• როგორ უნდა შეთანხმდეს შემდგომი მკურნალობა და მოვლა.

ფასებზე წინასწარ საუბარი ორივე მხარეს ეხმარება

ფასებისა და მკურნალობის ვარიანტების გასაგებად ახსნის მნიშვნელობას ვეტერინართა სამეფო კოლეჯიც უსვამს ხაზს თავის საინფორმაციო მასალაში. [3]

თავის მხრივ, ცხოველის მიმყვანმაც თავიდანვე უნდა თქვას, რა თანხის გადახდა შეუძლია და სჭირდება თუ არა დამფინანსებლის მოძებნაში დახმარება.

დახმარება კლინიკის კართან არ მთავრდება

ოპერაციის დაფინანსება ზოგჯერ მხოლოდ პირველი ნაბიჯია. წინასწარ გასარკვევია, ვინ წაიყვანს ცხოველს გაწერის შემდეგ, ვინ მისცემს წამლებს, ვინ მიიყვანს განმეორებით გასინჯვაზე და სად იცხოვრებს გამოჯანმრთელებამდე.

ცხოველის კლინიკაში მიყვანა მნიშვნელოვანი დახმარებაა. ამის შემდეგაც საჭიროა ადამიანებისა და ორგანიზაციების თანამშრომლობა, რათა მკურნალობა და შემდგომი მოვლა არ შეწყდეს.

უფრო საიმედო გამოსავალი იქნებოდა წინასწარ დაფინანსებული მუნიციპალური მომსახურება, ორგანიზაციებისა და კლინიკების შეთანხმებები, გამჭვირვალე საქველმოქმედო ფონდი და დროებითი მომვლელების მხარდაჭერა. ასეთ შემთხვევაში თავიდანვე ცნობილია, ვინ რას აკეთებს და ვინ იხდის.

მიუსაფარი ცხოველის დახმარება საერთო პასუხისმგებლობაა. კლინიკის ნებაყოფლობითი მხარდაჭერა დასაფასებელია, მაგრამ მუდმივი და ხელმისაწვდომი დახმარებისთვის აუცილებელია დაფინანსება, შეთანხმება და შემდგომ მოვლაზე ზრუნვაც.