სწრაფი კლინიკური შეჯამება
ბაქტერიულ პნევმონიაზე ეჭვი ჩნდება სასუნთქი ნიშნების, სისტემური მდგომარეობისა და გამოსახულების ერთობლივი შეფასებით. ცხელების ან ლეიკოციტოზის არარსებობა დაავადებას ვერ გამორიცხავს. გამოიკვლიეთ ასპირაციის, უცხო სხეულის, ინფექციურ ცხოველთან კონტაქტისა და დამცავი მექანიზმების დარღვევის შესაძლებლობა. მხოლოდ ხველა ან რენტგენული ინფილტრატი ბაქტერიულ მიზეზს არ ადასტურებს. [1]
ასპირაცია შეიძლება იწვევდეს ქიმიურ პნევმონიტს, ბაქტერიულ პნევმონიას ან ორივეს. ქიმიური დაზიანება თავიდან სტერილურიც შეიძლება იყოს, შემდეგ კი ინფექცია დაერთოს. სისხლის საერთო ანალიზი, რენტგენოგრაფია და ანთების მაჩვენებლები ამ მდგომარეობებს საიმედოდ ყოველთვის ვერ ასხვავებს. [1]
პატრონისთვის განკუთვნილი გზამკვლევი: ძაღლის პნევმონია.
ანამნეზი და ძირითადი მიზეზის ძებნა
დააზუსტეთ ღებინება, რეგურგიტაცია, ყლაპვის გაძნელება, კრუნჩხვა, ცნობიერების დაქვეითება, ბოლოდროინდელი ანესთეზია და ძალით კვება. რეციდივისას ყურადღება მიაქციეთ ხორხის ფუნქციას, საყლაპავის დაავადებას, ბრონქოექტაზიას და სასუნთქ გზებში მოხვედრილ მცენარეულ მასალას. ანტიბიოტიკზე დროებითი პასუხი დარჩენილ უცხო სხეულს ვერ გამორიცხავს. [1]
ხანგრძლივი ან განმეორებითი შემთხვევისას განიხილეთ იმუნოსუპრესია, ენდოკრინული დარღვევა, სასუნთქი გზების სტრუქტურული დაავადება და ცილიების ფუნქციის იშვიათი დარღვევები. ერთ უბანში განმეორებადი ცვლილება ლოკალური პრობლემის ძებნას მოითხოვს. გამომწვევი ბაქტერიის მკურნალობასთან ერთად ასპირაციის ან სეკრეტის დაგროვების მიზეზიც უნდა მოგვარდეს. [1]
საწყისი დიაგნოსტიკა
ჩაატარეთ სისხლის საერთო ანალიზი და გულმკერდის რენტგენოგრაფია. ასპირაციისას ხშირად ვენტრალური უბნები ზიანდება, თუმცა ეს სპეციფიკური არ არის. დიფერენციული მიზეზებია კარდიოგენული შეშუპება, სისხლჩაქცევა, სიმსივნე, პარაზიტული ან სოკოვანი დაავადება და კატის ქვედა სასუნთქი გზების ანთება. [4]
პულსოქსიმეტრია და საჭიროებისას არტერიული სისხლის აირები ჟანგბადით უზრუნველყოფისა და მკურნალობაზე პასუხის შეფასებას ეხმარება. გაითვალისწინეთ ტენდენცია და სუნთქვის გაძნელების ხარისხი. ჟანგბადის მიუხედავად გაუარესება ხელოვნური ვენტილაციის შესაძლებლობის მქონე ცენტრში გადაყვანას მოითხოვს. [4]
ნიმუში და კულტურის ინტერპრეტაცია
თუ მდგომარეობა საშუალებას იძლევა, ანტიბიოტიკამდე აიღეთ ტრაქეის ან ბრონქოალვეოლური გამორეცხვის ნიმუში ციტოლოგიის, აერობული კულტურისა და მგრძნობელობისთვის; კლინიკური ეჭვით დაემატოს ანაერობული და მიკოპლაზმის კვლევა. მძიმე ჰიპოქსემიისას პროცედურის რისკი ინდივიდუალურად შეაფასეთ. სტაბილიზაცია არ შეფერხდეს. [2]
ციტოლოგიაში უჯრედშიდა ბაქტერიების, ნეიტროფილური ანთებისა და შესაბამისი კულტურის თანხვედრა ინფექციის დასაბუთებას აძლიერებს. მცირე რაოდენობით შერეული ზრდა დაბინძურებაც შეიძლება იყოს. შეაფასეთ ნიმუშის აღების ადგილი, წინა ანტიბიოტიკები და კლინიკური სურათი. უარყოფითი კულტურა წინასწარი მკურნალობის შემდეგ ბაქტერიულ ინფექციას აუცილებლად არ გამორიცხავს. [4]
საწყისი ანტიმიკრობული არჩევანი
მძიმე შემთხვევაში დაიწყეთ ემპირიული პარენტერალური მკურნალობა, შემდეგ კულტურით სპექტრი შეავიწროვეთ. გაითვალისწინეთ წინა დანიშნულება და ადგილობრივი მგრძნობელობა. [2]
ცხრილი ზრდასრულ კატასა და ძაღლს ეხება; ნეონატს, მზარდ ცხოველს, მაკეობას და ორგანოთა მძიმე დისფუნქციას ცალკე დანიშნულება სჭირდება. [2]
დოზები ვეტერინარისთვისაა. ამ ცხრილით ცხოველს წამალი თავად არ მისცეთ.
| მოქმედი ნივთიერება | რეჟიმი და გამოყენების ზღვარი |
|---|---|
| ამპიცილინის ნატრიუმის საინექციო ფორმა | 22 მგ/კგ ინტრავენურად ყოველ 8 საათში, ამპიცილინის მასის მიხედვით. განზავება და შეყვანა კონკრეტული პროდუქტის ინსტრუქციით. მძიმე დაავადებაში მარტო ეს პრეპარატი საკმარისად ფართო დაფარვას არ უზრუნველყოფს. ამპიცილინ/სულბაქტამის კომბინაციაზე ეს რიცხვი ავტომატურად არ გადაიტანება. [2] |
მიზნობრივი დანიშვნის დამატებითი განხილვა იხილეთ პროფესიულ გზამკვლევებში: ანტიბიოტიკები კატაში და ანტიბიოტიკები ძაღლში.
როდის შეიძლება ანტიბიოტიკი საჭირო არ იყოს
ასპირაციისას ანტიბიოტიკი ავტომატურად არ ინიშნება. ინფექციის ან სეფსისის ეჭვი მკურნალობას მოითხოვს; ანტიბიოტიკის გარეშე დაკვირვებას ექიმი ირჩევს, განმეორებითი შეფასების მკაფიო გეგმით. [2]
14 იმუნოკომპეტენტური ძაღლის რეტროსპექტიულ სერიაში ასპირაციული დაზიანება ანტიმიკრობულის გარეშე წარმატებით მართეს. ეს შერჩეული, მცირე ჯგუფი იყო; შედეგი ყველა ასპირაციაზე, იმუნოსუპრესირებულ ცხოველზე ან კატაზე არ გადაიტანება. მხოლოდ რენტგენზე ცვლილება ანტიბიოტიკის საჭიროების დასადგენად საკმარისი არ აღმოჩნდა. [5]
დამხმარე მოვლა და ჰოსპიტალური მონიტორინგი
ჟანგბადი მოარგეთ ჰიპოქსემიასა და ამტანობას. სითხეებმა უნდა უზრუნველყოს საჭირო პერფუზია და ჰიდრატაცია, ზედმეტი მოცულობის გარეშე. სეკრეტის გამოდევნას შერჩეულ შემთხვევებში სტერილური ფიზიოლოგიური ხსნარის ნებულიზაცია და გულმკერდის ფრთხილი ფიზიოთერაპია ეხმარება. რეგურგიტაციის მქონე პაციენტში გულმკერდზე ასეთი მანიპულაცია განმეორებითი ასპირაციის საფრთხეს ზრდის. [4]
ჰოსპიტალში აღრიცხეთ სუნთქვა, ჟანგბადის საჭიროება, ტემპერატურა, მადა და საერთო მდგომარეობა. კულტურის პასუხის მიღებისას დანიშნულება ხელახლა შეაფასეთ. თუ 48-72 საათში მოსალოდნელი გაუმჯობესება არ ჩანს, გადაამოწმეთ დიაგნოზი, პრეპარატის შესაბამისობა და ისეთი მიზეზები, რომლებსაც დამატებითი ჩარევა სჭირდება. უფრო ადრე გაუარესება იმავე მომენტში რეაგირებას მოითხოვს. [3]
ხანგრძლივობა: ძველი წესი და ახალი მონაცემები
საყოველთაო, ყველა პაციენტისთვის ერთნაირი კურსი დადგენილი არ არის. რვა ძაღლის რანდომიზებულ საპილოტე კვლევაში გაურთულებელი ბაქტერიული პნევმონიის 10- და 21-დღიანმა მკურნალობამ მსგავსი კლინიკური შედეგი აჩვენა. ზოგ ძაღლში რენტგენული ცვლილება გამოჯანმრთელების შემდეგაც რჩებოდა. კვლევა მცირეა და გართულებულ ინფექციას ან კატებს უნივერსალურ ათდღიან წესს არ უწესებს. [6]
C-რეაქტიული ცილა ძაღლში დინამიკური მონიტორინგის დამატებითი საშუალებაა, თუ მისი მატების სხვა მიზეზები გათვალისწინებულია. კლინიკური გაუმჯობესებისა და ამ მაჩვენებლის ნორმალიზაციაზე დაფუძნებული შეწყვეტა პერსპექტიულ კვლევაშიც შეისწავლეს. ეს კლინიკური შეფასების შემცვლელი და კატისთვის გადამოწმებული ალგორითმი არ არის. მუდმივი კლინიკური ნიშნები ან რეციდივი დამატებით დიაგნოსტიკას მოითხოვს. [7]
გაწერა და პრევენცია
გაწერამდე შეაფასეთ დამატებითი ჟანგბადის გარეშე სუნთქვა, საკვებისა და წამლის მიღება და სახლში უსაფრთხო მოვლის შესაძლებლობა. პატრონს აუხსენით განმეორებითი მიმართვის ნიშნები: გაძნელებული სუნთქვა, მოდუნება, უმადობა ან კვლავ გაუარესება. ინფექციური მიზეზის ეჭვისას დაიცავით პაციენტების გამიჯვნა, ხელის ჰიგიენა და ინდივიდუალური აღჭურვილობის გამოყენება. [4]
წყაროები (7)
- Dear JD, Hulsebosch SE, Johnson LR. Recognition and Diagnosis of Underlying Disease Processes in Bacterial Pneumonia. Animals, 2024 წლის 29 მაისი. DOI: 10.3390/ani14111601.
- Lappin MR, Blondeau J, Boothe D და თანაავტორები; ISCAIDშინაური ცხოველების ინფექციური დაავადებების საერთაშორისო საზოგადოებაInternational Society for Companion Animal Infectious Diseasesოფიციალური საიტი. Antimicrobial use Guidelines for Treatment of Respiratory Tract Disease in Dogs and Cats. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2017. DOI: 10.1111/jvim.14627.
- Caroline C. Tonozzi; Merck Veterinary Manual. Pneumonia in Dogs and Cats. განახლება: 2024 წლის სექტემბერი.
- Dear JD. Bacterial Pneumonia in Dogs and Cats. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 2014. DOI: 10.1016/j.cvsm.2013.09.003.
- Cook S, Greensmith T, Humm K. Successful management of aspiration pneumopathy without antimicrobial agents: 14 dogs (2014-2021). Journal of Small Animal Practice, 2021. DOI: 10.1111/jsap.13409.
- Vientós-Plotts AI, Masseau I, Reinero CR. Comparison of Short- versus Long-Course Antimicrobial Therapy of Uncomplicated Bacterial Pneumonia in Dogs: A Double-Blinded, Placebo-Controlled Pilot Study. Animals, 2021 წლის 29 ოქტომბერი. DOI: 10.3390/ani11113096.
- Fernandes Rodrigues N, Giraud L, Bolen G და თანაავტორები. Antimicrobial discontinuation in dogs with acute aspiration pneumonia based on clinical improvement and normalization of C-reactive protein concentration. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2022. DOI: 10.1111/jvim.16405.
ბოლო გადამოწმება: 2026-11-07.