კლინიკური გადაწყვეტილება დაავადების სტადიას უნდა დაეყრდნოს
მიტრალური სარქვლის მიქსომატოზური დაავადებისას სარქვლის კარედები დეფორმირდება, მათი დახურვა არასრულფასოვანია და სისტოლისას სისხლის ნაწილი მარცხენა წინაგულში ბრუნდება. ხანგრძლივი მოცულობითი დატვირთვა წინაგულისა და პარკუჭის გაფართოებას იწვევს. შეგუბებითი უკმარისობა ვითარდება მაშინ, როცა კომპენსაცია ვეღარ ინარჩუნებს მისაღებ წნევას ფილტვის ვენებსა და კაპილარებში. დაავადება შეიძლება წლების განმავლობაში უსიმპტომოდ მიმდინარეობდეს. [1]
საწყისი შეფასება და სტადირება
ანამნეზში აღრიცხეთ დატვირთვის ამტანობა, ღამის მოუსვენრობა, ძილისას სუნთქვის ცვლილება, სინკოპე, ადრე გამოყენებული წამლები და მათი მიღების სიზუსტე. გასინჯვით შეაფასეთ სუნთქვის ძალისხმევა, გულის რიტმი, პულსის ხარისხი და პერფუზია. ექოკარდიოგრაფია ადგენს სარქვლის დაზიანებასა და რეგურგიტაციას; რენტგენი გვიჩვენებს ფილტვების მდგომარეობას და გულის ზომას. [1]
| სტადია | კლინიკური მნიშვნელობა |
|---|---|
| A | რისკი არსებობს, სტრუქტურული დაზიანება ჯერ არ დასტურდება. [2] |
| B1 | დაავადება არის, მაგრამ მკურნალობის დასაწყებად საჭირო ხარისხის გადიდება არ დგინდება. [2] |
| B2 | კლინიკური უკმარისობა ჯერ არ ყოფილა; მნიშვნელოვანი წინაგულისა და პარკუჭის გადიდება დასტურდება. [2] |
| C | დაავადებით გამოწვეული გულის უკმარისობა ახლა არის ან ადრე ყოფილა. სიმპტომების კონტროლი პაციენტს B სტადიაში არ აბრუნებს. [2] |
| D | უკმარისობა სათანადოდ ჩატარებული სტანდარტული მკურნალობის მიუხედავად გრძელდება ან ხშირად მეორდება. [2] |
B2-ის შეფასებისას გამოიყენება მარცხენა წინაგულისა და აორტის დიამეტრების შეფარდება სულ მცირე 1.6, სხეულის მასაზე ნორმალიზებული მარცხენა პარკუჭის დიასტოლური შიდა დიამეტრი სულ მცირე 1.7 და რენტგენზე გულის ზომის შესაბამისი მატება. ეს პარამეტრები ერთობლივად შეაფასეთ, გაზომვის მეთოდისა და ჯიშობრივი თავისებურებების გათვალისწინებით. ერთმა ზღვრულმა რიცხვმა დანარჩენი გამოკვლევა არ უნდა ჩაანაცვლოს. [3]
რას ვაკეთებთ გულის უკმარისობის განვითარებამდე
B1 სტადიაში რუტინული კარდიული მედიკამენტები არ არის რეკომენდებული; განმეორებითი გამოსახულებითი შეფასება ჩვეულებრივ 6-12 თვეში იგეგმება, ინდივიდუალური რისკის გათვალისწინებით. პიმობენდანისთვის მხოლოდ შუილის არსებობა საკმარისი ჩვენება არ არის. [2]
B2-ის შესაბამის ძაღლებში პიმობენდანის სარგებლიანობა რანდომიზებულ კვლევაში შეფასდა. კვლევაში შედიოდა 360 ძაღლი, გულის გადიდების წინასწარ განსაზღვრული ნიშნებით. ამიტომ ამ შედეგს პირდაპირ ვერ გადავიტანთ გულის გადიდების არმქონე ძაღლზე ან სხვა მიზეზით განვითარებულ უსიმპტომო გულის დაავადებაზე. მკურნალობა პროგრესირების გადადებას ემსახურება და დაავადების განკურნებას არ ნიშნავს. [3]
ბენაზეპრილისა და სპირონოლაქტონის კომბინაციამ უსიმპტომო დაავადების კვლევაში გულის უკმარისობის დაწყების გადადება ვერ დაადასტურა. ეს კომბინაცია B2-ში პიმობენდანის ეფექტიანობის მტკიცებულების ეკვივალენტი არ არის. [4]
მწვავე დეკომპენსაცია
ფილტვის შეშუპებისას დაიწყეთ ჟანგბადი, შეამცირეთ სტრესი და პაციენტისთვის შესაფერისი დიურეზული მკურნალობა. მონიტორინგში ჩართეთ სუნთქვის ძალისხმევა, პერფუზია, წნევა, ტემპერატურა და შარდის გამოყოფა. განმეორებითი დოზის საჭიროება გასულ დროსთან ერთად პასუხსა და დარჩენილ შეგუბებას დაუკავშირეთ. რთული პაციენტი საჭიროებს ინტენსიურ მეთვალყურეობას. [5]
დოზები ვეტერინარისთვისაა. ამ ცხრილით ცხოველს წამალი თავად არ მისცეთ.
| ჩვენება და პაციენტი | შერჩეული რეჟიმი | უსაფრთხოების პირობა |
|---|---|---|
| ზრდასრული ძაღლი, დადასტურებული ან ძლიერ სავარაუდო კარდიოგენური ფილტვის შეშუპება | საინექციო ფუროსემიდი 2 მგ/კგ ინტრავენურად საწყისად; საჭიროებისას 2 მგ/კგ ყოველ საათში, ჯამურად მაქსიმუმ 8 მგ/კგ პირველი 4 საათის განმავლობაში ამ სქემით | ყოველი დოზის წინ გადააფასეთ სუნთქვა, პერფუზია და დიურეზი; ეს ჰოსპიტალური რეჟიმია. [2] |
| ზრდასრული ძაღლი, B2 ან კლინიკური უკმარისობა შესაბამისი ფონური მკურნალობით | პიმობენდანის საღეჭი ტაბლეტები: ჯამურად 0.5 მგ/კგ/დღე პერორალურად, ორ მიღებად, დაახლოებით 12-საათიანი ინტერვალით | ერთჯერადი და დღიური დოზა არ აურიოთ; ტაბლეტის დაყოფა კონკრეტულ ინსტრუქციას შეესაბამებოდეს. [6] |
| ზრდასრული ძაღლი, სტაბილიზებული შეგუბებითი უკმარისობა, როცა ორივე ნივთიერება საჭიროა | ფიქსირებული კომბინაცია: ბენაზეპრილის ჰიდროქლორიდი 0.25 მგ/კგ და სპირონოლაქტონი 2 მგ/კგ, პერორალურად ყოველ 24 საათში, საკვებთან ერთად | ორივე კომპონენტი ცალ-ცალკეა მითითებული; მკურნალობის ხანგრძლივობა და გაგრძელება კონტროლის შედეგით განისაზღვრება. [7] |
პიმობენდანის ეს პროდუქტი A/B1 სტადიისთვის არ გამოიყენება. ინსტრუქცია ასევე გამორიცხავს მდგომარეობებს, სადაც შეკუმშვის გაძლიერება შეუსაბამოა, მათ შორის მნიშვნელოვან გამავალი ტრაქტის დაბრკოლებას. ექვს თვემდე ასაკში, მაკეობასა და ლაქტაციაში უსაფრთხოება შეფასებული არ არის; ამ ცხრილს ეს ჯგუფები არ მოიცავს. [6]
ხანგრძლივი მართვა და თირკმლის უსაფრთხოება
ფუროსემიდის პერორალური დოზა შეარჩიეთ შეგუბების კონტროლისთვის საჭირო მინიმუმამდე. დარჩენილი ქოშინი ავტომატურად დიურეტიკის დეფიციტს არ ნიშნავს: გადაამოწმეთ დიაგნოზი, დანიშნულების შესრულება, არითმია და თანმხლები ფილტვის დაავადება. ვაზოდილატატორის ან ინოტროპული ინფუზიის დამატება წნევისა და გულის რიტმის მონიტორინგს მოითხოვს. [5]
ბენაზეპრილისა და სპირონოლაქტონის დაწყებამდე შეაფასეთ თირკმლის ფუნქცია და კალიუმი. კომბინაცია არ გამოიყენება ადისონის დაავადების, ჰიპერკალიემიის, ჰიპონატრიემიის, მაკეობისა და ლაქტაციის დროს; თირკმლის უკმარისობისას არასტეროიდულ ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატთან ერთდროული გამოყენება უკუნაჩვენებია. მზარდ ძაღლებში სპირონოლაქტონის ანტიანდროგენული მოქმედებაც გასათვალისწინებელია. [7]
სტაბილიზებული გულის უკმარისობის მქონე ძაღლებში ბენაზეპრილისა და სპირონოლაქტონის კომბინაციის კვლევამ ფუროსემიდის ფონზე უკეთესი შედეგი აჩვენა, ვიდრე ბენაზეპრილმა მარტო. კვლევა არ ამტკიცებს ნებისმიერი ოთხპრეპარატიანი სქემის უპირატესობას ყველა პაციენტში და არც საწყისად არასტაბილურ პაციენტში ამ კომბინაციის მყისიერ აუცილებლობას. [8]
დაწყების ან მნიშვნელოვანი ცვლილების შემდეგ თირკმლის მაჩვენებლები და ელექტროლიტები ადრეულად გადაამოწმეთ; ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტის ინჰიბიტორის შემთხვევაში წყარო 3-7 დღეში კონტროლს ურჩევს. უმადობის, ღებინების, სისუსტის, ჰიპოტენზიის ან ოლიგურიისას გეგმურ ვადას ნუ დაელოდებით. კვებისას საკმარისი ენერგიის მიღება და კუნთოვანი მასის შენარჩუნება მნიშვნელოვანია; მკაცრმა შეზღუდვამ ჭამის სურვილი არ უნდა შეამციროს. [5]
გაწერა და სახლში დაკვირვება
პატრონს ასწავლეთ სუნთქვის დათვლა ღრმა ძილში, ერთნაირ პირობებში, და ჩანაწერის წარმოება. უსიმპტომო მარცხენამხრივი გულის დაავადების მქონე 190 ზრდასრულ ძაღლში ძილისას სუნთქვის საშუალო სიხშირე უმეტესად წუთში 25-ზე ნაკლები იყო და ინდივიდუალურად სტაბილური რჩებოდა. ეს კვლევა უნივერსალურ სადიაგნოსტიკო ზღვარს არ ადგენს; განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კონკრეტული ძაღლის ჩვეულ მაჩვენებელთან შედარება. [9]
გაწერისას წერილობით ჩამოწერეთ თითოეული წამლის დოზა, მიღების დრო, კონტროლის თარიღი და ის ცვლილებები, რომელთა დროსაც ოჯახმა კლინიკას უნდა დაუკავშირდეს. სუნთქვის გაძნელებისას სახლში დოზების მრავალჯერადი თვითნებური გაზრდა გადაუდებელ შეფასებას არ ცვლის. პროგნოზი სტადიაზე, გართულებებსა და მკურნალობაზე პასუხზეა დამოკიდებული. [6]
წყაროები (9)
წყაროები გადამოწმებულია 2026 წლის 6 ნოემბერს.
- Mark D. Kittleson; Merck Veterinary Manual. Myxomatous Atrioventricular Valve Degeneration in Dogs and Cats. სრული გადახედვა 2023 წლის იანვარში; განახლება 2025 წლის მაისში.
- Bruce W. Keene და თანაავტორები. ACVIM consensus guidelines for the diagnosis and treatment of myxomatous mitral valve disease in dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2019;33:1127-1140. DOI: 10.1111/jvim.15488.
- Adrian Boswood და თანაავტორები. Effect of Pimobendan in Dogs with Preclinical Myxomatous Mitral Valve Disease and Cardiomegaly: The EPIC Study. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2016;30:1765-1779. DOI: 10.1111/jvim.14586.
- Michele Borgarelli და თანაავტორები. DELay of Appearance of sYmptoms of Canine Degenerative Mitral Valve Disease Treated with Spironolactone and Benazepril: the DELAY Study. Journal of Veterinary Cardiology, 2020;27:34-53. DOI: 10.1016/j.jvc.2019.12.002. გამოყენებულია რეზიუმე.
- Mark D. Kittleson; Merck Veterinary Manual. Heart Failure in Dogs and Cats. სრული გადახედვა 2023 წლის იანვარში; განახლება 2025 წლის ივლისში.
- Boehringer Ingelheim Animal Health USA; DailyMed. VETMEDIN: pimobendan chewable tablets, prescribing information. DailyMed-ის განახლება 2026 წლის 22 აპრილს; კონკრეტული ფორმულაციის ჩვენებები და შეზღუდვები.
- Ceva Animal Health; UK Veterinary Medicines Directorate. Cardalis 2.5 mg/20 mg chewable tablets for dogs: package leaflet. განახლება 2026 წლის აპრილში.
- Melissa Coffman და თანაავტორები. Clinical efficacy of a benazepril and spironolactone combination in dogs with congestive heart failure due to myxomatous mitral valve disease: BESST. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2021;35:1673-1687. DOI: 10.1111/jvim.16155.
- Dan G. Ohad და თანაავტორები. Sleeping and resting respiratory rates in dogs with subclinical heart disease. Journal of the American Veterinary Medical Association, 2013;243:839-843. DOI: 10.2460/javma.243.6.839. გამოყენებულია რეზიუმე.