ძაღლის კორონავირუსი: ნაწლავური ინფექცია, სიმპტომები და მოვლა

რომელ კორონავირუსზე ვსაუბრობთ?

ძაღლის ნაწლავური კორონავირუსი ძაღლის კორონავირუსი (CCoVძაღლის კორონავირუსიcanine coronavirus), ასევე (CECoVძაღლის ნაწლავური კორონავირუსიcanine enteric coronavirus)) ნაწლავის ინფექციას იწვევს. ბევრი ინფიცირებული ძაღლი აშკარა ნიშნების გარეშეა ან მსუბუქად ავადდება, თუმცა ლეკვში მდგომარეობა შეიძლება უფრო მძიმე იყოს. ამიტომ ფაღარათს ავტომატურად უვნებელ „კორონავირუსად“ ნუ ჩათვლით. [1]

იგივეა, რაც კორონავირუსული დაავადება 2019 (COVID-19კორონავირუსული დაავადება 2019coronavirus disease 2019) ან ხველის გამომწვევი კორონავირუსი?

არა. ნაწლავური CCoVძაღლის კორონავირუსიcanine coronavirus, ძაღლის რესპირატორული კორონავირუსი (CRCoVძაღლის რესპირატორული კორონავირუსიcanine respiratory coronavirus) და COVID-19კორონავირუსული დაავადება 2019coronavirus disease 2019-ის გამომწვევი მძიმე მწვავე რესპირატორული სინდრომის კორონავირუსი 2 (SARS-CoV-2მძიმე მწვავე რესპირატორული სინდრომის კორონავირუსი 2severe acute respiratory syndrome coronavirus 2) სხვადასხვა ვირუსებია. CRCoVძაღლის რესპირატორული კორონავირუსიcanine respiratory coronavirus ძაღლების გადამდები სასუნთქი გზების დაავადებების ერთ-ერთი მონაწილეა. ამ სტატიაში ნაწლავურ CCoVძაღლის კორონავირუსიcanine coronavirus-ზე ვსაუბრობთ; სახელწოდება „კორონავირუსი“ თავისთავად კონკრეტულ დიაგნოზს არ ნიშნავს. [1]

როგორ ვრცელდება ინფექცია?

ინფექცია ძირითადად მაშინ ვრცელდება, როცა ინფიცირებული განავლით დაბინძურებული გარემოდან ვირუსი ძაღლს პირში ხვდება. გავრცელებას საერთო სივრცეში ბევრი ძაღლის ყოფნა და არასაკმარისი ჰიგიენა უწყობს ხელს. [1]

სიმპტომების არმქონე ძაღლმაც შეიძლება ვირუსი გამოყოს. ამიტომ მხოლოდ გარეგნულად ჯანმრთელი იერის მიხედვით ინფექციის არსებობას ვერ გამოვრიცხავთ. [1]

რა ნიშნები შეიძლება ჰქონდეს ძაღლს?

ზოგ ჯგუფში ნაწლავურ კორონავირუსთან დაკავშირებულ ინფექციას ძლიერი ღებინებაც ახლდა. ასეთი კვლევის შედეგი არ ნიშნავს, რომ ინფექცია ყველა ძაღლში ერთნაირად მიმდინარეობს. [4]

• ფაღარათი და მადის დაქვეითება;
• მოდუნება, მუცლის დისკომფორტი ან ღებინება.

როდის გვჭირდება ვეტერინარი?

ლეკვის, აუცრელი ძაღლის ან დასუსტებული ცხოველის ღებინებისა და ფაღარათისას ექიმს დროულად დაუკავშირდით. პარვოვირუსი და სხვა მნიშვნელოვანი მიზეზები ცალკე შესაფასებელია, მაშინაც კი, თუ კორონავირუსის ტესტი დადებითია. [3]

• დაუყოვნებლივ მიმართეთ კლინიკას, თუ ძაღლი ვერ დგება, ეცემა ან თითქმის არ რეაგირებს.
• ხშირი ღებინება, დალეული წყლის ვერშეკავება და სწრაფად მომატებული სისუსტე გადაუდებელ შეფასებას საჭიროებს.
• სისხლი განავალში ექიმთან დაკავშირების მიზეზია; მისი არქონა მძიმე დაავადებას არ გამორიცხავს.

რას გვიჩვენებს ტესტი?

CCoVძაღლის კორონავირუსიcanine coronavirus-ის გამოსავლენად გამოიყენება განავლის ან სწორი ნაწლავიდან აღებული ნაცხის პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქცია (PCRპოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციაpolymerase chain reaction) გამოკვლევა. PCRპოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციაpolymerase chain reaction ვირუსის გენეტიკურ მასალას ეძებს; სიტყვა „დადებითი“ ავტომატურად დაავადების სიმძიმეს არ განსაზღვრავს. [5]

დადებითი პასუხი ყველა სიმპტომის მიზეზს თავისთავად ვერ ადგენს. ექიმი მას გასინჯვისა და სხვა გამოკვლევების მონაცემებთან ერთად შეაფასებს: ინფექცია ზოგჯერ ნიშნების გარეშეც მიმდინარეობს. [1]

თუ კლინიკური ნიშნები პარვოვირუსზე მიანიშნებს, მისი გამოკვლევაც საჭიროა. ექიმმა შეიძლება შეამოწმოს სისხლი, პარაზიტები და ფაღარათის სხვა შესაძლო მიზეზები. [3]

როგორ მკურნალობენ?

ნაწლავური კორონავირუსის საწინააღმდეგო სტანდარტული სპეციფიკური მკურნალობა დადგენილი არ არის. მოვლა მიმართულია დაკარგული სითხის შევსებისა და ცხოველის მდგომარეობის შენარჩუნებისკენ. მძიმე შემთხვევაში შეიძლება საჭირო გახდეს ვენაში სითხის მიწოდება და კლინიკაში დაკვირვება. [1]

ანტიბიოტიკი ვირუსს არ მკურნალობს და ყველა ფაღარათისას საჭირო არ არის. ENOVAT-ის რეკომენდაციით, მსუბუქი და საშუალო სიმძიმის მწვავე ფაღარათისას ანტიბიოტიკი ჩვეულებრივ არ ინიშნება. მძიმე საერთო მდგომარეობის, სეფსისის, ანუ ინფექციაზე ორგანიზმის სიცოცხლისთვის საშიში რეაქციის, ეჭვის ან სხვა გამონაკლისისას გადაწყვეტილება ექიმმა უნდა მიიღოს. [6]

კვების, სითხის მიწოდებისა და წამლების გეგმა ექიმთან შეათანხმეთ. ლეკვს ხანგრძლივი შიმშილი ან ადამიანის წამლები თვითნებურად არ დაუნიშნოთ. [3]

როგორ შევამციროთ გავრცელება?

მოვლისას განავალი დროულად მოაშორეთ, ხელები დაიბანეთ და ჭურჭელი სუფთად შეინახეთ. ავადმყოფი ძაღლი საერთო ჯგუფს დროებით მოარიდეთ. დასუფთავებისა და განცალკევების ხანგრძლივობა ვეტერინართან შეათანხმეთ. [1]

საჭიროა კორონავირუსის საწინააღმდეგო აცრა?

WSAVA-ის 2024 წლის გაიდლაინი ძაღლის ნაწლავური კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციას არ ურჩევს. ეს CCoVძაღლის კორონავირუსიcanine coronavirus-ის ვაქცინას ეხება და არა ზოგადად ძაღლის აცრებს. არსებული ვაქცინების სასარგებლო დაცვის დამაჯერებელი მტკიცებულება შეზღუდულია; იშვიათად აღწერილი მძიმე ვარიანტებისგან დაცვაც დადასტურებული არ არის. [2]

პარვოვირუსისა და ძაღლის ჭირის საწინააღმდეგო ძირითადი აცრები კვლავ მნიშვნელოვანია. კორონავირუსთან პარვოვირუსის თანაინფექციის საფრთხის შემცირებაში პარვოვირუსისგან სათანადო დაცვას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. ზუსტი გეგმა ექიმმა უნდა შეადგინოს. [2]