გერმანული ნაგაზი: ჯანმრთელობა და დაავადებებისადმი მიდრეკილება

რისთვის გვჭირდება რისკების ცოდნა?

გერმანულ ნაგაზში დაავადებისადმი მიდრეკილების ერთ-ერთი მაგალითია დეგენერაციული მიელოპათია. თუმცა გენეტიკური რისკიც კი არ ნიშნავს, რომ ეს დაავადება აუცილებლად განვითარდება. გზამკვლევი სხვა შერჩეულ საკითხებსაც ეხება და ექიმთან მიზნობრივი შეფასების დაგეგმვაში დაგეხმარებათ; ის ჯიშის ყველა დაავადებას არ მოიცავს. [3]

მენჯ-ბარძაყის სახსარი

მენჯ-ბარძაყის დისპლაზია ზრდისას სახსრის არასტაბილურობით იწყება და ართრიტი შეიძლება მოჰყვეს. გენეტიკასთან ერთად ზრდის ტემპი და ზედმეტი წონაც მნიშვნელოვანია. კოჭლობა ან წამოდგომის გაძნელება შემოწმების მიზეზია; ზოგ ძაღლს აშკარა ნიშნები არ აქვს. [1]

ლეკვის გასინჯვისას ჰკითხეთ ექიმს ადრეული შეფასების საჭიროებაზე. გასინჯვისა და სპეციალური რენტგენოგრაფიის დრო ასაკისა და აღმოჩენილი ცვლილებების მიხედვით შეირჩევა; კოჭლობას ყოველთვის არ უნდა დაველოდოთ. [1]

წინა კიდურის კოჭლობა

გერმანული ნაგაზი იდაყვის დისპლაზიის ზოგი ფორმისადმი მიდრეკილია. სახსრის განვითარების ეს დარღვევები ტკივილსა და ართრიტს იწვევს. პრობლემა ახალგაზრდობაშიც ჩნდება; ორივე კიდურის დაზიანებისას კოჭლობა ყოველთვის ცალმხრივი არ არის. [2]

განმეორებითი კოჭლობისას ან სიარულისგან თავის შეკავებისას მხოლოდ დასვენების ეფექტით ნუ დაკმაყოფილდებით. ექიმი მოძრაობასა და სახსრებს შეაფასებს, საჭირო კვლევას შეარჩევს. მკურნალობა დაზიანებასა და სიმძიმეს ეყრდნობა. [2]

უკანა კიდურების თანდათანობითი სისუსტე

დეგენერაციული მიელოპათია ზურგის ტვინის პროგრესირებადი დაავადებაა, რომელიც ხშირად ხანდაზმულ ძაღლში ვლინდება. საყურადღებოა უკანა თათების თრევა, ფრჩხილების ცვეთა, კოორდინაციის დარღვევა და წამოდგომის გაძნელება. მსგავსი ცვლილება მხოლოდ ასაკს არ მიაწეროთ: სხვა, მათ შორის სამკურნალო მიზეზებიც გამოსარიცხია. [3]

სუპეროქსიდდისმუტაზა 1-ის გენთან (SOD1სუპეროქსიდდისმუტაზა 1-ის გენიsuperoxide dismutase 1 gene) დაკავშირებული ტესტი რისკს აფასებს და ცოცხალ ძაღლში საბოლოო დიაგნოზს დამოუკიდებლად ვერ სვამს. რისკის ორი ასლის მქონე ძაღლსაც შეიძლება კლინიკური დაავადება არ განუვითარდეს. გამოკვლევით სხვა მიზეზების გამორიცხვა მნიშვნელოვანია; მხოლოდ გენეტიკური პასუხით მკურნალობის ან სიცოცხლის დასრულების გადაწყვეტილება დაუშვებელია. დადასტურებული დაავადებისას ფიზიოთერაპია, წონის კონტროლი და სახლში არასრიალა ზედაპირი მოძრაობის შენარჩუნებას შეიძლება დაეხმაროს. დამხმარე აღკაზმულობისა თუ სხვა მოწყობილობის საჭიროება ექიმთან განიხილეთ; ერთიანი მიდგომა ყველა ძაღლს ერთნაირად ვერ მოერგება. [3]

წონის კლება კარგი მადის მიუხედავად

პანკრეასის ეგზოკრინული უკმარისობა ნიშნავს, რომ კუჭქვეშა ჯირკვალი საკვების მოსანელებლად საკმარის ფერმენტებს ვერ გამოყოფს. მისი ერთ-ერთი მიზეზი გერმანულ ნაგაზში, განსაკუთრებით ახალგაზრდა ზრდასრულ ასაკში, ჯირკვლის ფერმენტების წარმომქმნელი ქსოვილის ატროფიაა. ნიშნებია გახდომა, დიდი მოცულობის თხელი განავალი და ხშირად გაძლიერებული მადა. [4]

ასეთი ცვლილებისას მხოლოდ მეტი საკვების მიცემა საკმარისი არ არის. ექიმი საჭიროების მიხედვით დანიშნავს სისხლის სპეციალურ ტრიფსინის მსგავსი იმუნორეაქტიულობის (TLIტრიფსინის მსგავსი იმუნორეაქტიულობაtrypsin-like immunoreactivity) ტესტს, რომელიც პანკრეასის ფუნქციის შესაფასებლად გამოიყენება, და ვიტამინ B12-ის შეფასებას. დადასტურებული უკმარისობისას გამოიყენება ფერმენტების ჩანაცვლება და საჭირო დანამატები. სათანადო მკურნალობით ბევრ ძაღლს წონა და განავალი უმჯობესდება; დანიშნულება ხანგრძლივ მონიტორინგს მოითხოვს. განმეორებითი შეფასებისას მნიშვნელოვანია არა მარტო წონა, არამედ განავლის მდგომარეობა და საკვების ათვისებაც. თუ მკურნალობის მიუხედავად შედეგი არასაკმარისია, ექიმმა შესაძლოა თანმხლები ნაწლავის დაავადება ან ვიტამინის დეფიციტი შეამოწმოს. ფერმენტების დოზა თვითნებურად არ შეცვალოთ. [4]

მოულოდნელი დამბლა გადაუდებელია

უეცარი ძლიერი ზურგის ტკივილი, სიარულის დაკარგვა ან შარდვის შეუძლებლობა კლინიკასთან დაუყოვნებლივ დაკავშირების მიზეზია. ეს ნიშნები სახლში დეგენერაციულ მიელოპათიად არ ჩათვალოთ. დისკის დაავადებამაც შეიძლება გამოიწვიოს ზურგის ტვინის დაზიანება და სწრაფი დახმარება მოითხოვოს. [5]