კატის ქეცი, ანუ ნოტოედროზი: ძლიერი ქავილი და გადამდები ტკიპა

რა არის ნოტოედროზი

ნოტოედროზს Notoedres cati იწვევს. ეს მიკროსკოპული ტკიპა კანის ზედა შრეში, ეპიდერმისში სავალებს ქმნის. დაავადებას კატის ქეცსაც უწოდებენ. [3]

„კანქვეშა ტკიპა“ სხვადასხვა პრობლემისთვის გამოყენებული ბუნდოვანი სახელია. ნოტოედროზი, დემოდეკოზი და ყურის ტკიპით გამოწვეული ოტოდექტოზი ერთი დაავადება არ არის. ნოტოედროზი განსაკუთრებით გადამდებია კატებსა და კნუტებს შორის, ამიტომ დიაგნოზის დაზუსტება სხვა ცხოველების დასაცავადაც მნიშვნელოვანია. [1]

რა ნიშნები აქვს

საყურადღებოა ძლიერი ქავილი, ბეწვის ცვენა და ქერქები ყურის კიდეებზე, სახესა და კისერზე. დაზიანება შეიძლება სხეულის სხვა ნაწილებზეც გავრცელდეს. კატა ინტენსიურად იფხანს კანს, ზოგჯერ სისხლმდენ ნაკაწრებსაც იჩენს. კანის გასქელება ან ფართოდ გავრცელებული ქერქები მხოლოდ „ჭუჭყად“ ნუ ჩაითვლება; დაბანა მიზეზს ვერ აღმოფხვრის. [1]

როგორ დგინდება მიზეზი

ვეტერინარი კანს ათვალიერებს და ანაფხეკში ტკიპას მიკროსკოპით ეძებს. ნოტოედროზის დროს ტკიპის აღმოჩენა ხშირად შესაძლებელია. ექიმს უთხარით, როდის დაიწყო ქავილი, ჰქონდა თუ არა კატას სხვა ცხოველებთან კონტაქტი და რომელი საშუალებები გამოიყენეთ უკვე. ეს ინფორმაცია ექიმს გამოკვლევის სწორად დაგეგმვაში ეხმარება. [2]

ყურის მიდამოს დაზიანება თავისთავად ყურის ტკიპას არ ადასტურებს. ნოტოედროზის დროს ყურის კიდეების კანია დაზიანებული, ხოლო ოტოდექტოზი ხშირად ყურის არხის გაღიზიანებას იწვევს. მხოლოდ ლოკალიზაციით მათი ერთმანეთისგან გამორჩევა საკმარისი არ არის და სხვადასხვა მიზეზიც შეიძლება ერთდროულად არსებობდეს. [1]

როგორ დაიცვათ კატა და სხვა ცხოველები

ვეტერინარი ტკიპის საწინააღმდეგო მკურნალობას ნიშნავს. მკურნალობის გეგმა ყველა საკონტაქტო ცხოველს უნდა მოიცავდეს. ვეტერინარს თითოეულის სახეობა და ჯანმრთელობის მდგომარეობა შეატყობინეთ; ყველას ერთი პრეპარატი არ ერგება. ასევე საჭიროა დაბინძურებული ქვეშაგების შეცვლა. კონკრეტული საშუალების ნებადართული გამოყენება ქვეყნის მიხედვით განსხვავდება, ამიტომ საქართველოში ხელმისაწვდომი ვარიანტი ექიმთან გადაამოწმეთ. [3]

კატებს შორის უშუალო კონტაქტი გადაცემის მნიშვნელოვანი გზაა. სანამ ვეტერინარი შემდგომ ნაბიჯებს დაგიგეგმავთ, ავადმყოფი კატა სხვებს ნუ შეახვედრებთ. თუ სახლში რამდენიმე კატაა, მხოლოდ ყველაზე მეტად დაზიანებულის მდგომარეობის გაუმჯობესება პრობლემის მთლიანად მოგვარებას არ ნიშნავს; ყველა მათგანი ექიმთან განხილვისას ახსენეთ. [2]

არ გამოიყენოთ კატაზე ანტიპარაზიტული საშუალება, რომელიც მხოლოდ ძაღლისთვისაა განკუთვნილი. განსაკუთრებით კნუტებთან გადაამოწმეთ ასაკისა და წონის შეზღუდვები. რამდენიმე პროდუქტის შერწყმის ან დანიშნული სქემის შეცვლის წინ ვეტერინარს ჰკითხეთ. [5]

შეიძლება ადამიანს გადაედოს?

ინფიცირებულ კატასთან კონტაქტის შემდეგ ადამიანს ზოგჯერ დროებითი, ქავილიანი გამონაყარი უჩნდება. კატის ეს ტკიპა ადამიანის კანზე, ჩვეულებრივ, ხანგრძლივად ვერ ნარჩუნდება. გამონაყარის მიზეზი მაინც ექიმმა უნდა შეაფასოს: უთხარით კატის დაავადების შესახებ და ადამიანის კანზე ცხოველისთვის განკუთვნილ პრეპარატს ნუ გამოიყენებთ. [4]