ქვეწარმავლის სტომატიტი: პირის ღრუს ანთება

რა არის სტომატიტი

სტომატიტი პირის ღრუს ქსოვილების ანთებაა. ქვეწარმავლებში ხშირად ინფექციასთან ერთად გვხვდება და შეიძლება გველს, ხვლიკსა და კუს დაემართოს. გავრცელებული სახელწოდება პირის ღრუს ლპობა ზუსტი დიაგნოზი არ არის. აუცილებელია გამომწვევისა და ხელშემწყობი პირობების დადგენა. [1]

რას შეიძლება ამჩნევდეს პატრონი

საყურადღებოა პირის ღრუში უჩვეულო ნადები, წვრილი სისხლჩაქცევები ან გაუარესებული ქსოვილი. მძიმე შემთხვევებში ინფექცია ყბის ძვალზეც ვრცელდება. ნადების გარეგნობა მარტო გამომწვევს ვერ ადგენს. დაზიანებული მასალის სასუნთქ გზებში მოხვედრამ პნევმონიაც შეიძლება გამოიწვიოს, ამიტომ პრობლემა მხოლოდ პირის ზედაპირზე არ შემოიფარგლება. [1]

რატომ ვითარდება ანთება

შესაძლებელია ერთმანეთს უკავშირდებოდეს არასრულფასოვანი კვება, შეუსაბამო ტემპერატურა, ქრონიკული დაავადება და სტრესი. ასეთ პირობებში პირის ღრუში ჩვეულებრივ მცხოვრები მიკროორგანიზმებიც შეიძლება პრობლემის მონაწილე გახდეს. თუმცა ყველა შემთხვევის ერთ ბაქტერიამდე დაყვანა არასწორია: გასათვალისწინებელია სხვა ინფექციები და ადგილობრივი დაზიანება. მოვლის პირობების გადახედვა მკურნალობის ნაწილია და არა პატრონის დადანაშაულების მიზეზი. მიზანია იმის დადგენა, რომელი ცვლილება დაეხმარება კონკრეტულ პაციენტს. [2]

ტრავმა და საცხოვრებელი გარემო

პირის ქსოვილი შეიძლება დაცემამ, უხეშ ზედაპირთან ხახუნმა, საკვების ან საფენის ნაწილაკმა და ცოცხალი საკვები ცხოველის ნაკბენმაც დააზიანოს. ამიტომ ექიმს ტერარიუმის მოწყობა და კვების გზა ზუსტად აუხსენით. თუ ცხოველი კედელს მუდმივად ეხახუნება ან გაქცევას ცდილობს, მხოლოდ ჭრილობის დამუშავება განმეორების მიზეზს ვერ აგვარებს. გარემოში არსებული საფრთხის ამოცნობა მნიშვნელოვანია. [2]

როდის არ უნდა გადავდოთ ვიზიტი

კვების ან ყლაპვის გაძნელება, პირის ან ყბის შესიება და აშკარა მოდუნება სწრაფ შეფასებას მოითხოვს. ქვეწარმავლის მშვიდი ყოფნა ტკივილის არყოფნას არ ამტკიცებს. პირი ძალით არ გააღებინოთ და ნადები თვითონ არ მოაცილოთ. ასეთი ჩარევა დაზიანებას ზრდის და საჭირო დიაგნოსტიკასაც შეიძლება უშლიდეს ხელს. [2]

რატომ შეიძლება დასჭირდეს ნიმუშის კვლევა

პრეპარატის შემთხვევითი შერჩევა საიმედო მკურნალობას არ ნიშნავს. ARAV-ის მიერ გამოქვეყნებულ ბოას შემთხვევაზე აღწერილია სტომატიტი, პნევმონია და მრავალ ანტიბიოტიკზე გამძლე ბაქტერიები. ეს ცალკეული შემთხვევაა და ყველა ქვეწარმავალში რეზისტენტობის სიხშირეს არ განსაზღვრავს, თუმცა გვახსენებს კვლევის მნიშვნელობას. ექიმმა შეიძლება მოითხოვოს უჯრედების მიკროსკოპული შეფასება, ბაქტერიოლოგიური კვლევა და პრეპარატებისადმი მგრძნობელობის განსაზღვრა. მკურნალობის ცვლილება შედეგებისა და მდგომარეობის მიხედვით უნდა მოხდეს. [4]

ერთ რეპორტში აღწერილი მკურნალობის შედეგი ყველა ცხოველის პროგნოზს ვერ განსაზღვრავს. თუ დანიშნულების მიუხედავად მდგომარეობა არ უმჯობესდება, ექიმს დაუკავშირდით და უთხარით ცვლილებები. თვითნებური ჩანაცვლება კვლევის პასუხების მნიშვნელობასა და სხვა თანმხლებ პრობლემებს შეიძლება უგულებელყოფდეს. [4]

როგორ მკურნალობენ კლინიკაში

შესაძლოა საჭირო გახდეს დაზიანებული ქსოვილის პროფესიული დამუშავება, შესაბამისი ანტიმიკრობული მკურნალობა და ზოგადი მდგომარეობის მხარდაჭერა. მძიმე დაზიანებისას ოპერაციაც განიხილება. ზედაპირზე შემთხვევით აღებული ნიმუში ნამდვილ გამომწვევს ყოველთვის ვერ ასახავს. სახლის ანტისეპტიკით გამორეცხვა ან ვიტამინების მიცემა საჭირო ჩარევას ვერ ჩაანაცვლებს. მეთოდი და პრეპარატი კონკრეტული პაციენტის მიხედვით უნდა შეირჩეს, განსაკუთრებით თუ ინფექცია უკვე ღრმად ვრცელდება. [1]

რატომ არის სახეობის ცოდნა აუცილებელი

წვერიან აგამასა და ზოგ სხვა ხვლიკში კბილების აგებულება ღრძილისა და მიმდებარე ქსოვილების დაავადებას უწყობს ხელს. UC Davis-ის კლინიკის შემთხვევაში სტომატიტთან ერთად მძიმე კბილის ქვა და ღრძილის უკანდახევა იყო. დახმარება მოიცავდა საერთო მდგომარეობის გაუმჯობესებას და შემდეგ ანესთეზიით სტომატოლოგიურ პროცედურას. ეს ერთი პაციენტის მაგალითია და არა ყველა გველისა თუ კუსთვის გამოსაყენებელი სტომატოლოგიური სქემა. [3]

რატომ გვჭირდება შემდგომი კონტროლი

მკურნალობის შემდეგ მადა, პირის მდგომარეობა და ყოველდღიური მოვლა კვლავ უნდა შეფასდეს. ზოგ ხვლიკს ხანგრძლივი სტომატოლოგიური მეთვალყურეობა სჭირდება. პატრონმა ექიმთან უნდა დააზუსტოს კვება, შემდგომი ვიზიტები და საჭიროა თუ არა სახლში პირის მოვლა სპეციალური მეთოდით. ძაღლის ან ადამიანის კბილების მოვლის რჩევა ქვეწარმავალზე პირდაპირ არ გადაიტანოთ. განმეორებისას მხოლოდ ძველი წამლის განახლების ნაცვლად მიზეზი თავიდან გადაამოწმეთ. [3]

განსაკუთრებით სასარგებლოა პირის ჯანმრთელობის განხილვა პროფილაქტიკურ ვიზიტზეც, სანამ მადა მკვეთრად დაიკლებს. ზოგ ხვლიკში პერიოდული პირის დათვალიერება შემდგომი გეგმის ნაწილია. სიხშირე და შესაძლო პროცედურები კონკრეტული პაციენტის მიხედვით უნდა განისაზღვროს. გეგმა ვიზიტზევე წინასწარ დააზუსტეთ. [3]