ქვეწარმავლის სუნთქვის პრობლემები: ნიშნები და დახმარება

გაციება ზუსტი დიაგნოზი არ არის

ქვეწარმავლის ცხვირის გამონადენსა და მძიმე სუნთქვას ზოგჯერ გაციებას უწოდებენ, მაგრამ მიზეზები განსხვავდება. ვირუსულმა დაავადებამაც შეიძლება დააზიანოს სასუნთქი სისტემა და მეორეული ინფექციისთვის პირობები შექმნას. მხოლოდ ტემპერატურის შეცვლა ყველა შემთხვევას ვერ აგვარებს. ექიმმა უნდა გაითვალისწინოს სახეობა, სხვა ნიშნები და კონტაქტები. გველის, ხვლიკისა და კუს სუნთქვითი დაავადება ერთნაირი სქემით არ ფასდება. [1]

რას ვაკვირდებით

საყურადღებოა ცხვირიდან ან პირიდან ბუშტუკები და გამონადენი, უჩვეულოდ ღია პირით სუნთქვა, სუნთქვითი ძალისხმევა, მოდუნება და მადის დაქვეითება. ნიშნები ერთმანეთს შეიძლება დაემატოს ან თავიდან მხოლოდ ერთი გამოჩნდეს. ქვეწარმავლების ავადმყოფობა ზოგჯერ გვიან ხდება აშკარა, ამიტომ ცვლილება მხოლოდ დაღლილობად ნუ ჩათვლით. მშვიდ მდგომარეობაში გადაღებული ვიდეო ექიმს დაეხმარება, თუ გადაღება ცხოველს არ აწუხებს და ვიზიტს არ აყოვნებს. [2]

როდის უნდა ვიჩქაროთ

თუ ცხოველი სუნთქვისთვის აშკარად იბრძვის ან ძლიერ დაუძლურდა, დაუკავშირდით კლინიკას დაუყოვნებლივ. გადაადგილება ზედმეტი შეხებისა და სტრესის გარეშე დაგეგმეთ. ბუნდოვანი ინტერნეტრჩევის მიხედვით ორთქლის ან სხვა ინჰალაციის ცდა საჭირო დახმარებას ვერ ჩაანაცვლებს. ექიმს უთხარით ნიშნების დაწყების დრო და არსებული გარემოს პირობები. მდგომარეობის სიმძიმე მხოლოდ გამონადენის რაოდენობით არ განისაზღვრება. [2]

რა შეიძლება იდგეს ნიშნების უკან

პნევმონია შეიძლება ბაქტერიას, ვირუსს, სოკოს ან პარაზიტს უკავშირდებოდეს. ხელს უწყობს შეუსაბამო გარემო, არასრულფასოვანი კვება და თანმხლები დაავადება. საჭირო მკურნალობა მიზეზისა და გამოკვლევის მიხედვით შეირჩევა, არა მხოლოდ გამონადენის ფერით. [3]

გველებში ზოგი გადამდები ვირუსი სუნთქვით ნიშნებთან ერთად ნერვული სისტემის ცვლილებებსაც იწვევს. ზოგ ვირუსზე პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის (PCRპოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციაpolymerase chain reaction) კვლევაა შესაძლებელი. თუ სიმპტომები ანტიბიოტიკის შემდეგაც გრძელდება, ეს მხოლოდ უფრო ძლიერი ანტიბიოტიკის საჭიროებას არ ნიშნავს: დიაგნოზი თავიდან უნდა შეფასდეს და სხვა გამომწვევიც გათვალისწინდეს. [1]

რატომ არ ვარჩევთ წამალს შემთხვევით

დიაგნოსტიკა შეიძლება მოიცავდეს ნიმუშის მიკროსკოპულ შეფასებას, ბაქტერიოლოგიურ კვლევას, მგრძნობელობის განსაზღვრასა და რენტგენოგრაფიას. ARAV-ის კლინიკურ ანგარიშში აღწერილია ბოა, რომელსაც სტომატიტთან და პნევმონიასთან ერთად მრავალი ანტიბიოტიკისადმი გამძლე ბაქტერიები გამოუვლინდა. ეს ცალკეული შემთხვევაა, თუმცა აჩვენებს, რატომ ვერ ვივარაუდებთ, რომ ნებისმიერი ანტიბიოტიკი იმუშავებს. კვლევის საჭიროება და ნიმუშის აღების მეთოდი ექიმმა უნდა განსაზღვროს; სახლში სასუნთქ გზებში ჩარევა დაუშვებელია. [4]

კუს ნიშნები ყოველთვის ერთ მიზეზს არ ნიშნავს

გოფერის კუებში ზედა სასუნთქი გზების დაავადებისას აღწერილია სურდო, თვალების ცრემლდენა და ქუთუთოების შეშუპება. თუმცა გადახურებით ან სტრესით გამოწვეული პირის ქაფი ინფექციას შეიძლება დაემსგავსოს. ჯანმრთელი კუს თავდაცვითი შიშინიც თავისთავად დაავადება არ არის. ეს მაგალითები აჩვენებს, რატომ არის საჭირო მთელი მდგომარეობის შეფასება. უცხო ქვეყნის კონკრეტულ სახეობაზე დაკვირვებას ყველა შინაურ კუზე ან საქართველოში გავრცელების სიხშირეზე პირდაპირ ვერ გადავიტანთ. [5]

გაუმჯობესება ყოველთვის სრულ გაქრობას არ ნიშნავს

ზოგ კუს ინფექციისას ნიშნები პერიოდულად ჩნდება და ქრება. გოფერის კუებში Mycoplasma-სთან დაკავშირებული დაავადების შესახებ არსებული მონაცემებიც გვახსენებს, რომ გარეგნულად ნორმალური მდგომარეობა გადამდები ინფექციის სრულ გამორიცხვას არ ნიშნავს. დაავადების მიმდინარეობა სახეობასა და გამომწვევზეა დამოკიდებული. სხვა ცხოველთან შეხების აღდგენა მხოლოდ ცხვირის გამონადენის შეწყვეტის მიხედვით არ დაგეგმოთ; კლინიკასთან განმეორებითი შეფასებისა და კონტაქტების გეგმა შეათანხმეთ. [5]

გოფერის კუს სისხლში Mycoplasma-ს საწინააღმდეგო ანტისხეულების აღმოჩენა წარსულ კონტაქტზე ინფორმაციას იძლევა, მაგრამ მარტო ამ პასუხით მიმდინარე ავადმყოფობა არ დგინდება. ტესტის მნიშვნელობა ექიმმა ისტორიასთან და ნიშნებთან ერთად უნდა განმარტოს; კვლევის სახელწოდება დიაგნოზს ავტომატურად ვერ ცვლის. [5]

მკურნალობა და გარემო ერთად ფასდება

ვეტერინართან გადაამოწმეთ გათბობა, ტენიანობა, კვება და ტერარიუმის ჰიგიენა. ყველა ქვეწარმავალს ერთი ტემპერატურა ან ტენიანობა არ შეეფერება. პირობების გამოსწორება მნიშვნელოვანია, მაგრამ გამოკვლევისა და საჭირო მკურნალობის ჩანაცვლებად არ უნდა მივიჩნიოთ. წამალი ან ინჰალაციის მეთოდი სხვა პაციენტის მაგალითით არ გაიმეოროთ. [2]

სხვა ქვეწარმავლების დაცვა

გადამდები დაავადების ეჭვისას ავადმყოფი ცხოველი სხვა ქვეწარმავლებს მოარიდეთ და ექიმს კონტაქტების შესახებ უთხარით. დაიცავით მის მიერ მითითებული ჰიგიენა, განსაკუთრებით საერთო ნივთების გამოყენებისას. იზოლაციის ხანგრძლივობა მხოლოდ ერთი სიმპტომის გაქრობით არ განისაზღვრება. ზოგ ვირუსულ ინფექციას სპეციფიკური სამკურნალო საშუალება არ აქვს და გეგმა მხარდაჭერასა და გავრცელების რისკის შემცირებას ეყრდნობა. [1]