ახალდაბადებული კნუტი იპოვეთ? პირველი დახმარება და მოვლა

თუ ახლა კნუტი ხელში გიჭირავთ

თუ ახალდაბადებული კნუტი ურნაში, პარკში ან აშკარად გადაყრილი იპოვეთ, ეცადეთ იქ არ დატოვოთ. წამოიყვანეთ სახლში, ვეტკლინიკაში ან ადამიანთან, ვინც ახლავე გაათბობს და მოუვლის. ურნიდან ბალახში, ეზოში ან სადარბაზოსთან გადასმა და მარტო დატოვება მას ვერ დაიცავს. ყველაფრის ცოდნა ახლა არ გჭირდებათ; პირველი დახმარება კი ახლავე უნდა დაიწყოს. [13]

ახალდაბადებული კნუტის გაზრდა ძალიან მძიმე საქმეა. ეს არის ღამით ხშირი გაღვიძება, კვება, გათბობა, დასუფთავება და მუდმივი ფიქრი, კარგად არის თუ არა. მხოლოდ მონდომებით ამ ტვირთის შემსუბუქება ყოველთვის ვერ ხერხდება. თავიდანვე მოძებნეთ ადამიანი, რომელიც შეგცვლით ან გამოცდილებას გაგიზიარებთ. დახმარების თხოვნა კნუტზე ზრუნვის ნაწილია. [8]

პირველი წუთები: უსაფრთხო ადგილი და გამშრალება

გადასაყვანად გამოგადგებათ ყუთი ან კონტეინერი, რომელშიც რბილ, მშრალ ქსოვილს ჩააფენთ. ჰაერი თავისუფლად უნდა შედიოდეს. სველი ბეწვი სუფთა, შემწოვი ქსოვილით ნაზად გაამშრალეთ. გაცივებულ კნუტს ახლა ნუ დაბანთ. შეფუთული სითბოს წყარო გზაშიც სჭირდება, თუმცა კანზე პირდაპირ არ უნდა ეხებოდეს. [4]

ვეტკლინიკას ან გამოცდილ მომვლელს ახლავე დაუკავშირდით. უთხარით, სად და რა მდგომარეობაში იპოვეთ, რამდენი ხანია თქვენთანაა და მიიღო თუ არა საკვები. პირველივე საათებში სჭირდება ასაკისა და მდგომარეობის შეფასება და კვების გეგმა; მხოლოდ თვალების გახელას ან კნავილს ნუ დაეყრდნობით იმის დასადგენად, კარგად არის თუ არა. [8]

სახლში ბუდე სხვა ცხოველებისგან განცალკევებით მოაწყვეთ. ყოველი შეხების წინ და შემდეგ დაიბანეთ ხელები, განსაკუთრებით თუ სხვა კატებსაც უვლით. [8]

ერთი განსხვავებაც მნიშვნელოვანია: დაცულ ბუდეში მყოფი, თბილი და მოვლილი კნუტების მარტო დანახვა არ ნიშნავს, რომ ისინი გადაყრილები არიან. დედა შეიძლება ახლოს იყოს. აქ აღწერილი სასწრაფო წამოყვანა ეხება აშკარად გადაყრილ, გაცივებულ, ავადმყოფ ან საფრთხეში მყოფ კნუტს. [13]

გაათბეთ: მხოლოდ პლედი საკმარისი არ არის

პირველი აუცილებელი ნაბიჯი სითბოს წყაროა. ასეთ პატარა კნუტს სხეულის სითბოს შენარჩუნება უჭირს, უყურადღებოდ დატოვებული კი შეიძლება უკვე გადაციებული იყოს. მხოლოდ თბილ ოთახში შეყვანა ან პლედში გახვევა საკმარისი არ არის: პლედი სითბოს ინახავს, მაგრამ თავად ვერ წარმოქმნის. უსაფრთხო გათბობა დაუყოვნებლივ დაიწყეთ. [10]

თუ სათბურა არ გაქვთ, დროებით თბილი წყლით სავსე, კარგად დახურული ბოთლი გამოიყენეთ. გაახვიეთ პლედში, პირსახოცში ან სხვა რბილ ქსოვილში, რომ კნუტს პირდაპირ არ ეხებოდეს და არ წვავდეს. დადგით ბუდის მხოლოდ ერთ მხარეს, მეორე მხარე ნაკლებად თბილი დატოვეთ. ბოთლი რეგულარულად შეამოწმეთ და გაცივებული წყალი გამოცვალეთ. [2] [5]

კნუტი თანდათან უნდა გათბეს. ძალიან ცხელ წყალს, პირდაპირ ცხელ ზედაპირსა და სწრაფად გახურებას მოერიდეთ. სუსტმა კნუტმა შეიძლება თავად ვერ მოშორდეს სიცხეს, ამიტომ მარტო ნუ დაეყრდნობით იმას, გადაინაცვლებს თუ არა. ბუდის სითბო ასაკისა და მდგომარეობის მიხედვით შეარჩიეთ; ახალდაბადებულის სხეულის 38-39°C-მდე გათბობა მიზნად არ დაისახოთ. [6]

თუ ცივია და დიდი ხანია არ უჭამია

გადაციება და სისხლში შაქრის დაქვეითება, ანუ ჰიპოგლიკემია, ახალდაბადებულისთვის განსაკუთრებით საშიშია. ხანგრძლივად უჭმელ, დასუსტებულ კნუტს ორივე შეიძლება ჰქონდეს, თუმცა მხოლოდ გარეგნობით ამას ვერ დავადგენთ. კლინიკაში დარეკვისას უთხარით: „ახალდაბადებული კნუტი ვიპოვე, ცივია, დასუსტებულია და არ ვიცი, ბოლოს როდის ჭამა“. [10]

გლუკოზა შეიძლება დროებით დაეხმაროს სისხლში შაქრის დაქვეითებისას. ვეტერინართან შეთანხმებული მცირე რაოდენობის ღრძილებზე წასმა გათბობისა და კლინიკაში გადაყვანის პარალელურად შეიძლება გაკეთდეს; სრულ გათბობას ამისთვის არ უნდა დაელოდოთ. ზარზე ჰკითხეთ, რა კონცენტრაცია და რაოდენობა გამოიყენოთ. სითხე ენაზე ან ყელში ძალით არ ჩაასხათ. ეს რძით კვებასა და მკურნალობას ვერ ცვლის. უგონო, კრუნჩხვიან ან ცუდად მყლაპავ კნუტში პირში ჩარევას ნუ ეცდებით, სასწრაფოდ მიმართეთ კლინიკას. [10]

თუ ჭიპლარი ან მომყოლი მოჰყვება

მომყოლი, ანუ პლაცენტა, კნუტს ჭიპლარით უკავშირდება. მისი დანახვა შეიძლება შეგაშინოთ, მაგრამ დაუყოვნებლივ მოჭრა ყოველთვის საჭირო არ არის. ნუ მოქაჩავთ ჭიპლარს და ნუ გადაჭრით მოუმზადებელი ხელსაწყოთი. სუფთა ხელებითა და სუფთა მასალით იმოქმედეთ, ხოლო ჩარევის საჭიროება ვეტერინართან გაარკვიეთ. თუ ჭიპიდან სისხლი მოდის, ეს ზარისას აუცილებლად უთხარით. [7]

ვის მივმართოთ და ვის ჩავაბაროთ

კნუტის გათბობის, რძით კვებისა და გამოზრდის დახმარებისთვის პირველ რიგში ვეტკლინიკას, გამოცდილ დროებით მომვლელს ან ცხოველთა დამხმარე ჯგუფს მიმართეთ. ამ მოვლის მოსაწყობად 112-ზე დარეკვას ნუ დაეყრდნობით: ეს ვეტერინარული სასწრაფოსა და კნუტის გამომზრდელი სამსახურის ნომერი არ არის. ადამიანის სიცოცხლისა და უსაფრთხოების გადაუდებელი საფრთხე ცალკე შემთხვევაა. [12]

ახალდაბადებული კნუტი მუნიციპალურ სამსახურს ნუ გაატანთ.

მისთვის მოძებნეთ ვეტკლინიკა ან გამოცდილი დროებითი მომვლელი, რომელიც ახლავე აიღებს გათბობას, ხშირ კვებას, ღამის მოვლასა და მოშარდვაში დახმარებას. სხვა თავშესაფარსა თუ მიმღებთანაც წინასწარ გაარკვიეთ, კონკრეტულად ვინ მოუვლის. მხოლოდ წაყვანის დაპირებას ნუ დასჯერდებით. სანამ მომვლელს ეძებთ, კნუტი თქვენთან დატოვეთ და დახმარება გააგრძელეთ. [14]

რაც პირველ დღეებში დაგჭირდებათ

ყველაფრის ერთად შეძენა აუცილებელი არ არის. პირველ რიგში მოაგროვეთ: სუფთა ყუთი ან გადასაყვანი კონტეინერი, გამოსაცვლელი რბილი საფენი, უსაფრთხო სითბოს წყარო, კნუტის რძის შემცვლელი და მისთვის შესაფერისი ბოთლი. ასევე გამოგადგებათ რბილი ბამბა ან ქსოვილი და სამზარეულოს ციფრული სასწორი, რომელიც გრამებს აჩვენებს. [9]

თუ მარტო ხართ, ახლობელს კონკრეტული დახმარება სთხოვეთ: ნარევის მოტანა, კლინიკამდე მიყვანა ან ერთი ღამის მორიგეობა. თუ მოვლას ვერ აუდიხართ, სცადეთ გამოცდილ დროებით მომვლელთან დაკავშირება. უსაფრთხო ზრუნვის სხვასთან გაზიარება დანებებას არ ნიშნავს. [3]

რა რძე სჭირდება

საჭიროა სპეციალურად კნუტებისთვის განკუთვნილი რძის შემცვლელი, ფხვნილის ან მზა სითხის სახით. ძროხის რძე, თხის რძე და ადამიანის ჩვილის ნარევი კნუტის სრულფასოვან საკვებს ვერ ჩაანაცვლებს. [2]

თუ კნუტის რძის შემცვლელს მაშინვე ვერ შოულობთ, უჭმელი დილამდე ნუ დატოვებთ. არსებობს მხოლოდ საგანგებო შემთხვევისთვის განკუთვნილი დროებითი ნარევებიც, რომლებიც კნუტის რძის შემცვლელის შოვნამდე გამოიყენება. კლინიკას ახლავე ჰკითხეთ, რომელი ვარიანტი მოამზადოთ ხელთ არსებული პროდუქტებით და რაც შეიძლება მალე გადადით კნუტის ნარევზე. დროებითი რეცეპტების მაგალითები ამ აბზაცის წყაროს ბმულშია; მათი ხანგრძლივად გამოყენება არ შეიძლება. [11]

თუ სახლში მხოლოდ ჩვილის რძის ნარევი გაქვთ, ექიმს მისი ზუსტი დასახელება და შემადგენლობა უთხარით, რათა კონკრეტულად შეაფასოს დროებითი გამოყენება. „მაღალი ხარისხი“ ან მაღალი ფასი თავისთავად არ ნიშნავს, რომ ნარევი კნუტისთვის შესაფერისია. დახმარების ძებნა და გათბობა ამ დროსაც გააგრძელეთ. [11]

ფხვნილი ზუსტად ინსტრუქციით გახსენით. მეტი ფხვნილის დამატება უფრო ნოყიერ და უსაფრთხო საკვებს არ ნიშნავს. ნარევი შეათბეთ თბილი წყლის აბაზანაში დაახლოებით 35-38°C-მდე. მიკროტალღურ ღუმელში ნუ გააცხელებთ: შეიძლება ზოგ ადგილას ზედმეტად ცხელი გახდეს. [5]

რამდენ ხანში ერთხელ და რამდენი ვაჭამოთ

პირველ კვირებში ღამით კვებაც დაგჭირდებათ. დაახლოებით ყოველ ორ საათში კვებისთვის მოემზადეთ, თუმცა ზუსტი ინტერვალი და ულუფა კნუტის წონას, მდგომარეობასა და კონკრეტულ ნარევს უნდა მოერგოს. ზრდასთან ერთად ინტერვალი თანდათან იზრდება. მხოლოდ ასაკის გამო ღამის კვებებს ნუ გამოტოვებთ. [6]

მილილიტრებით გაწერილი ერთი ცხრილი ყველა კნუტს ვერ მოერგება. აწონეთ კნუტი, ნახეთ ნარევის ინსტრუქცია და დღიური რაოდენობის კვებებზე განაწილება ვეტერინართან გაარკვიეთ. ულუფის ბოლომდე მიღებას ნუ აიძულებთ. თუ ვერ ჭამს ან ჭამისას სწრაფად იღლება, რძის ძალით ჩასხმის ნაცვლად დახმარება ითხოვეთ. [3] [6]

როგორ ვაჭამოთ ისე, რომ რძე არ გადასცდეს

კვება დაიწყეთ, როცა კნუტი უსაფრთხოდ გათბება და წოვა და ყლაპვა შეეძლება. მოათავსეთ მუცელზე, როგორც დედასთან წოვისას იქნებოდა. ზურგზე ნუ დააწვენთ. საწოვარადან რძე ნელა, წვეთებად უნდა გამოდიოდეს; ბოთლს ნუ მოუჭერთ რძის ძალით ჩასასხმელად. პირველ ჯერზე გამოცდილ ადამიანს ან ვეტერინარს სთხოვეთ, გაჩვენოთ. [5]

თუ კვებისას ცხვირიდან რძე გამოუვიდა, ახველებს ან სუნთქვა გაუჭირდა, მაშინვე შეწყვიტეთ კვება და სასწრაფოდ დაუკავშირდით კლინიკას. რძე შეიძლება სასუნთქ გზებში მოხვდეს. ასეთ დროს გაგრძელება უსაფრთხო არ არის. [3] [6]

მოშარდვაშიც თქვენ უნდა დაეხმაროთ

მოშარდვასა და განავლის გამოყოფაში დახმარებაც პირველივე მოვლის ნაწილია; ხვალისთვის ნუ გადადებთ. როგორც კი გადაუდებელ გათბობასა და დახმარებას მოაწყობთ, კვების წინ და შემდეგ ნაზად დაეხმარეთ: თბილ წყალში დასველებული რბილი ბამბა ან ქსოვილი მოუსვით სასქესო ორგანოებისა და ანუსის მიდამოს. დაახლოებით 3-4 კვირამდე ამას დედის ნაცვლად თქვენ აკეთებთ. ნუ გახეხავთ და მუცელზე ნუ დააწვებით. [9]

განავალი ყოველ კვებაზე აუცილებელი არ არის, ამიტომ ძალით „გამოყვანას“ ნუ ეცდებით. ნაპოვნი კნუტი თუ ვერ შარდავს, ძლიერ იჭინთება ან მუცელი ებერება, ახლავე ჰკითხეთ ვეტერინარს, როგორ მოიქცეთ. სხვა მხრივ სტაბილურ კნუტშიც მთელი დღე განავლის გარეშე დარჩენა კონსულტაციას მოითხოვს. თვითნებურად ოყნასა და საფაღარათო საშუალებას ნუ გამოიყენებთ. [2] [3]

სისუფთავე და პატარა ჩანაწერი, რომელიც გამოგადგებათ

კვებამდე ხელები დაიბანეთ. ბოთლი და საწოვარა ყოველი გამოყენების შემდეგ კარგად გარეცხეთ და გაასტერილეთ, საფენი კი დასვრისთანავე გამოცვალეთ. ნარევის შენახვისას დაიცავით მწარმოებლის პირობები; ოთახის ტემპერატურაზე ერთ საათზე მეტხანს დარჩენილი მომზადებული ნარევი გადააგდეთ. [3] [5]

დღეში ერთხელ მაინც აწონეთ კნუტი და ჩაიწერეთ წონა. გვერდით მიუწერეთ კვების დრო და რაოდენობა, შარდი და განავალი. ეს დაგეხმარებათ ცვლილების შემჩნევაში და იმ ადამიანსაც გაუადვილებს საქმეს, ვინც შეგცვლით. წონის კლება ან მატების შეჩერება ექიმს დროულად აცნობეთ. [9]

როდის გახდება მოვლა ცოტა უფრო მარტივი

დაახლოებით 3-4 კვირიდან შეიძლება კნუტის სველი საკვების გაცნობა, თავდაპირველად რძის შემცვლელთან შერეული რბილი ფაფის სახით. როცა დამოუკიდებლად ჭამას დაიწყებს, ბოთლის საჭიროება თანდათან შემცირდება. ერთ დღეში ნუ მოუხსნით: ჯერ დარწმუნდით, რომ საკმარისს ჭამს. ჯამში ცხვირის ძალით ჩაყოფა არ შეიძლება. [1]

პირველი კვირები განსაკუთრებით დამღლელია. თუ გეშინიათ, რომ რამეს ვერ ასწრებთ, ან უძილობისგან ძალა აღარ გაქვთ, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ საკმარისად არ ზრუნავთ. მოვლა გაინაწილეთ და კითხვები დასვით. ზოგჯერ, დიდი მცდელობის მიუხედავად, კნუტი ვერ გადარჩება. ეს თავისთავად არ ნიშნავს, რომ თქვენ რამე დააკელით: ახალდაბადებულები ძალიან მოწყვლადები არიან და შედეგი მხოლოდ მომვლელზე არ არის დამოკიდებული. [6]

რა ცვლილება არ უნდა გამოგვეპაროს

თუ კნუტი აღარ ჭამს, წონას კარგავს, მუდმივად უჩვეულოდ კნავის, აღებინებს, დიარეა აქვს ან შარდში თუ განავალში სისხლი ჩანს, დახმარება სწრაფად მოიძიეთ. ეს ნიშნები მხოლოდ „ახალ საკვებთან შეჩვევას“ ნუ მიაწერეთ. ასეთ პატარა კნუტში მდგომარეობა შეიძლება რამდენიმე საათში დამძიმდეს. [2] [4]