მწვავე გლაუკომა კატასა და ძაღლში: წნევის შემცირება და მხედველობის შენარჩუნება

გადაუდებელი კლინიკური შეჯამება

გლაუკომისას თვალშიდა წნევა მხედველობის ნერვსა და ბადურას აზიანებს. მწვავე, მტკივნეული ეპიზოდი გადაუდებელი მდგომარეობაა: წნევის სწრაფ შემცირებასთან ერთად უნდა დადგინდეს მისი მიზეზი და შეფასდეს დარჩენილი მხედველობა. პირველადი და სხვა დაავადებით გამოწვეული მეორეული გლაუკომა ერთ სქემას ყოველთვის არ მიჰყვება. [1]

კატაში დაავადება ხშირად ნელა და ნაკლებად თვალსაჩინოდ ვითარდება. ჩვეულებრივი აქტივობის შენარჩუნება ტკივილის ან მძიმე დაზიანების არარსებობას არ ნიშნავს. უკვე გადიდებული თვალის კაკალი ხანგრძლივ პრობლემაზე შეიძლება მიუთითებდეს; მკურნალობის მიზანი ასეთ შემთხვევაშიც კომფორტის აღდგენაა, როცა მხედველობის დაბრუნება აღარ არის შესაძლებელი. [7]

ტონომეტრია და მხედველობის შეფასება

ორივე თვალში გაზომეთ წნევა და ჩაიწერეთ მოწყობილობა, დრო და მანამდე გამოყენებული წამლები. ფიქსაციისას კისრის, საუღლე ვენის ან თვალის კაკლის შეკუმშვა ცრუ მატებას იწვევს. საეჭვო გაზომვა სწორი ტექნიკით გადაამოწმეთ, მაგრამ მკვეთრად მომატებული წნევის მქონე მტკივნეულ თვალში დახმარება მხოლოდ განმეორებითი რიცხვის მოლოდინში არ გადადოთ. [4]

შეაფასეთ გუგები, სინათლის რეფლექსები, მხედველობითი რეაქციები და, თუ გამჭვირვალობა საშუალებას იძლევა, თვალის ფსკერი. მხოლოდ ერთი რეფლექსი სრულ მხედველობას ვერ ადასტურებს. რქოვანას ძლიერი შეშუპება გამოკვლევას ართულებს; სპეციალისტთან შეთანხმებით დამატებითი გამოსახულება შეიძლება გახდეს საჭირო. მხედველობის საწყისი მდგომარეობა შემდგომ პასუხს შეადარეთ. [6]

კატაში ერთი ნორმალური ან დაბალი წნევა წარსულ გლაუკომურ დაზიანებას ვერ გამორიცხავს. წნევა მერყეობს და საბოლოო სტადიაზე ცილიარული სხეულის დაზიანებამ სითხის წარმოქმნა შეიძლება შეამციროს. სხვადასხვა ტიპის ტონომეტრის შედეგებს პირდაპირ ნუ გაათანაბრებთ; მონიტორინგში იგივე მოწყობილობა და თანმიმდევრული ტექნიკა გამოიყენეთ. [3]

მიზეზი, ბროლი და თვალის ანთება

დააზუსტეთ ტრავმა, კატარაქტა, წინა ოპერაცია და თვალის ანთება. ძაღლში პირველადი ფორმა შეიძლება მემკვიდრეობით მიდრეკილებას უკავშირდებოდეს, კატაში კი უფრო ხშირად მეორეული მიზეზია საძიებელი. პირველადი ფორმის დადასტურება მეორე თვალის მომავალი რისკის შეფასებასაც ცვლის. ერთი დაზიანებული თვალით შემოფარგლული გასინჯვა საკმარისი არ არის. [4]

ბროლის წინ გადანაცვლება თვალშიდა სითხის გამოდინებას შეიძლება ბლოკავდეს. შეაფასეთ ბროლის მდებარეობა, მისი კიდის ხილვადობა, წინა კამერის სიღრმე და გუგის ფორმა. მწვავე წნევასთან ერთად წინა ლუქსაცია დაუყოვნებლივ ოფთალმოლოგთან გადამისამართებას მოითხოვს; ზოგ პაციენტს ბროლის მოცილება სჭირდება. მხოლოდ წნევის დროებითი შემცირება მექანიკურ მიზეზს ვერ აგვარებს. [5]

ქრონიკული გლაუკომაც შეიძლება ბროლის არასტაბილურობის მიზეზი გახდეს. ამიტომ ბროლის ცვლილების აღმოჩენა ყოველთვის არ ნიშნავს, რომ სწორედ მან დაიწყო მთელი დაავადება. ოპერაციის მიზანი, მხედველობის რეალური შესაძლებლობა და შემდგომი გლაუკომის რისკი პატრონთან წინასწარ განიხილეთ; ქირურგიული ჩარევა ხანგრძლივი წარმატების გარანტია არ არის. [5]

წნევის საწყისი შემცირება

პრეპარატი მიზეზისა და სახეობის მიხედვით შეარჩიეთ. ძაღლში პროსტაგლანდინის ანალოგი წნევას სწრაფად ამცირებს, მაგრამ ძლიერ ავიწროებს გუგას. წინ ლუქსირებული ბროლისას ამან ბლოკი შეიძლება გაამწვავოს. უვეიტის ან საეჭვო ბროლის მდებარეობისას იგივე არჩევანი ავტომატურად არ გამოიყენოთ. კატაში ამ ჯგუფის ეფექტი და რისკი ძაღლისგან განსხვავდება. [2]

ქვემოთ მოყვანილია ზრდასრული ძაღლისთვის შერჩეული საწყისი მაგალითი, როცა დადგენილია პირველადი დახურულკუთხოვანი გლაუკომა, დარჩენილია მხედველობის შესაძლებლობა და ბროლის წინ ლუქსაცია თუ აქტიური უვეიტი გამორიცხულია. ადამიანის თვალის პრეპარატის ვეტერინარული გამოყენება ინსტრუქციის ფარგლებს გარეთაა; ეს კატის ან ლეკვის სქემა არ არის. [6]

დოზები ვეტერინარისთვისაა. ამ ცხრილით ცხოველს წამალი თავად არ მისცეთ.

დამატებით შეიძლება გახდეს საჭირო კარბოანჰიდრაზის ადგილობრივი ინჰიბიტორი ან, შერჩეულ პაციენტში, სისტემური ოსმოსური საშუალება. მანიტოლის დაწყებამდე შეაფასეთ თირკმლის, გულისა და მოცულობითი მდგომარეობა; ინფუზიას მონიტორინგი სჭირდება. დიდი მოცულობის ან მრავალი პრეპარატის ავტომატური დამატება მიზეზზე მიმართული გადაწყვეტილება არ არის. [2]

კატაში მკურნალობის განსხვავებები

კატაში ხშირად საჭიროა ერთდროულად უვეიტისა და მისი გამომწვევი დაავადების მართვა. დორზოლამიდის მსგავსი ადგილობრივი კარბოანჰიდრაზის ინჰიბიტორი სითხის წარმოქმნას ამცირებს და გუგის შევიწროებაზე დაფუძნებულ მკურნალობას არ უდრის. სისტემური ამავე ჯგუფის საშუალებები კატაში მეტ არასასურველ ეფექტს იწვევს; არჩევანი მხოლოდ პრეპარატის სახელით არ გაკეთდეს. [3]

თიმოლოლის თვალში ჩაწვეთებისას სისტემური შეწოვა შესაძლებელია და გულისცემას ან ბრონქებს შეიძლება შეეხოს. ასთმისა და გულის დაავადებისას განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო. უფრო მეტი კომპონენტის შემცველი კომბინაცია ყოველთვის უკეთეს პასუხს არ იძლევა. დაავადების მიზეზი, წნევაზე რეაქცია და წამლის ამტანობა ერთობლივად შეაფასეთ. [3]

ქირურგიული გეგმა და მეორე თვალი

მხედველობის მქონე თვალში შეიძლება განიხილებოდეს სითხის გამოდინების იმპლანტი ან მისი წარმოქმნის შემამცირებელი ლაზერული ჩარევა. შეუქცევადად დაბრმავებულ, მტკივნეულ თვალში მიზანი კომფორტია და შესაძლებელია ენუკლეაცია, თვალის კაკლის ქირურგიული მოცილება. კატაში მინისებრ სხეულში გენტამიცინის შეყვანა სიმსივნის რისკის გამო არ გამოიყენება. ბრმა თვალის ტკივილის უყურადღებოდ დატოვება მისაღები შედეგი არ არის. [1]

ძაღლის დადასტურებული პირველადი გლაუკომისას მეორე თვალის რისკი სპეციალისტმა შეაფასოს. გონიოსკოპია თვალის კუთხის დათვალიერებას ემსახურება; პროფილაქტიკური მკურნალობა რეალური რისკის მიხედვით ინიშნება. ერთი თვალის კრიზისის დროს გაცემული წვეთები მეორე თვალზე უცვლელად არ გადაიტანოთ. განმეორებითი გაზომვები და პატრონისთვის საგანგაშო ნიშნების სწავლება გრძელვადიანი გეგმის ნაწილია. [4]

გაწერა და კონტროლი

პატრონს წერილობით მიეცით თითოეული ფლაკონის სახელი, დაზიანებული თვალი, მიღების დრო და ახლო კონტროლის თარიღი. თვალის სიწითლის, მოჭუტვის, შემღვრევის ან ქცევის გაუარესებისას საჭიროა დაუყოვნებლივი ხელახალი შეფასება. ტკივილის შემცირება მარტო წნევის ნორმალიზებას ვერ ადასტურებს; ობიექტური გაზომვა მკურნალობის ეფექტის შესაფასებლად კვლავ აუცილებელია. [7]