პაროდონტის დაავადება კატასა და ძაღლში: სრული სტომატოლოგიური შეფასება და მკურნალობა

კლინიკური მიზანი

კბილის ქვა პაროდონტის დაავადების სრულ სურათს არ ასახავს. ნადების ბიოფილმი ღრძილის ანთებას იწვევს; პაროდონტიტისას კი კბილის დამჭერი ქსოვილებისა და ალვეოლური ძვლის დანაკარგიც ვითარდება. გინგივიტი სათანადო მკურნალობით შექცევადია, დაკარგული მიმაგრება კი მხოლოდ ზედაპირის გაწმენდით არ აღდგება. შეფასების მიზანია თითოეული კბილის პროგნოზისა და მთლიანი პირის მკურნალობის გეგმის განსაზღვრა. [1]

ანესთეზიის გარეშე ხილული ქვის მოცილება სრულ სტომატოლოგიურ მკურნალობას ვერ ცვლის. ღრძილქვეშა ზედაპირების უსაფრთხო დამუშავება, ზონდირება და საჭირო რენტგენოგრაფია ზოგად ანესთეზიასა და მანჟეტიანი ენდოტრაქეული მილით დაცულ სასუნთქ გზას მოითხოვს. გარეგნულად გათეთრებული კბილები დაავადების კონტროლს არ ადასტურებს. [1]

ფხიზელი პაციენტის პირველადი შეფასება

დააზუსტეთ პირიდან სუნი, სისხლდენა, ნერწყვდენა, საკვების დაყრა, ცალ მხარეს ღეჭვა და პირის შეხების აუტანლობა. კატაში ჭამის გაგრძელება მტკივნეულ დაავადებას ვერ გამორიცხავს. ფხიზელი დათვალიერება საწყის წარმოდგენას ქმნის, მაგრამ განსაკუთრებით კბილის ფესვებისა და ღრძილქვეშა ქსოვილების სრულ შეფასებას ვერ უზრუნველყოფს. პატრონს აუხსენით, რომ საბოლოო გეგმა ანესთეზიის ქვეშ გამოკვლევის შემდეგ შეიძლება გაფართოვდეს. [2]

პაციენტის გამოკვლევით შეაფასეთ ანესთეზიის რისკი. ასაკი მკურნალობაზე უარის საფუძველი არ არის; შეაფასეთ თანმხლები დაავადების სტაბილურობა და მონიტორინგის შესაძლებლობა. შეათანხმეთ ექსტრაქცია და საჭირო გადამისამართება. [3]

სრული გამოკვლევა და დოკუმენტაცია

ზოგადი ანესთეზიის ქვეშ თითოეულ კბილს დაუთმეთ ცალკე ჩანაწერი: ზონდირების სიღრმე, ღრძილის რეცესია, მიმაგრების დანაკარგი, მორყევა და ფესვებს შორის სივრცის დაზიანება. ჩაინიშნოს მოტეხილობა, დაკარგული კბილი, საეჭვო რბილი ქსოვილი და კბილთა თანკბილვა. მხოლოდ ფერისა და ქვის მიხედვით საერთო შეფასება შემდგომ კონტროლს ვერ ჩაანაცვლებს. [1]

კატაში სრული პირის ინტრაორალური რენტგენოგრაფია ფარული რეზორბციის, ფესვის ნარჩენებისა და სხვა დაზიანების გამოსავლენად განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ერთი თვალსაჩინო დაზიანების აღმოჩენა დანარჩენი კბილების შეფასებას არ ამთავრებს. რეზორბცია და პაროდონტიტი ერთმანეთის სინონიმები არ არის; მათი განსხვავება ექსტრაქციის ტექნიკასა და პროგნოზს ცვლის. [2]

სტადია თითოეული კბილისთვის

პაროდონტის დაავადების სტადია განსაზღვრეთ ზონდირების და რენტგენოგრაფიის ერთობლივი შედეგით. სხვადასხვა კბილს სხვადასხვა სტადია შეიძლება ჰქონდეს. პროცენტი მიმაგრების დანაკარგს ეხება, ქვის მოცულობას ვერ ასახავს. [3]

ანესთეზია, სასუნთქი გზა და უსაფრთხოება

კატაში პირი ზედმეტად ფართოდ და ხანგრძლივად არ გააღოთ. ზამბარიანი გამხსნელები სისხლძარღვების შეკუმშვასა და მძიმე ნევროლოგიურ გართულებას შეიძლება უკავშირდებოდეს. აკონტროლეთ ტემპერატურა და გამოიყენეთ აქტიური გათბობა; პირის ღრუს ირიგაციისას სითხე რეგულარულად ამოიღეთ. თუ ხახაში ტამპონია მოთავსებული, ექსტუბაციამდე მისი ამოღება მკაფიოდ გადამოწმდეს. [2]

ტკივილგამაყუჩებელი გეგმა ჩარევის დაწყებამდე უნდა არსებობდეს. ადგილობრივი ნერვული ბლოკადა სისტემურ ანალგეზიასთან ერთად შეარჩიეთ პაციენტისა და პროცედურის მიხედვით; კბილის ამოღების შემდეგ ტკივილის კონტროლი აუცილებელია. კონკრეტული წამლების არჩევისთვის იხილეთ ტკივილის მართვის გზამკვლევი, ხოლო მონიტორინგის დაგეგმვისთვის ანესთეზიის გზამკვლევი. [2]

მკურნალობა და ანტიბიოტიკის ადგილი

პროფესიული გაწმენდა მოიცავს ღრძილზედა და ღრძილქვეშა ნადების მოცილებას, შესაბამისი ზედაპირების დამუშავებასა და გაპრიალებას. მხოლოდ კოსმეტიკური სკეილინგი ინფექციის წყაროს ტოვებს. ექსტრაქციისას თავიდანვე განსაზღვრეთ სრული ფესვის მოცილებისა და ჭრილობის უსაფრთხო დახურვის გეგმა; რთული ანატომიისა თუ მძიმე დაზიანებისას გადამისამართება დროულად გადაწყვიტეთ. [1]

სისტემური ანტიბიოტიკი ჯანმრთელ პაციენტში რუტინული გაწმენდის აუცილებელი ნაწილი არ არის. ბაქტერიემია შეიძლება განვითარდეს, მაგრამ იმუნოკომპეტენტური ორგანიზმი მას ჩვეულებრივ უმკლავდება. ანტიბიოტიკი ვერ ჩაანაცვლებს ნადების მოცილებას, დაავადებული კბილის მკურნალობასა და საჭირო ექსტრაქციას; განმეორებითი კურსებით პრობლემის გადადება არასათანადო მიდგომაა. [4]

განსაკუთრებული რისკი ინდივიდუალურად შეაფასეთ: მძიმე იმუნოსუპრესია, გავრცელებული პირის ინფექცია ან კონკრეტული თანმხლები დაავადება დანიშნულებას შეიძლება ცვლიდეს. მარტო უსიამოვნო სუნი ან კბილის ქვის არსებობა სისტემური ანტიბიოტიკის ჩვენება არ არის. ჩაიწერეთ დანიშვნის მიზეზი და გადაფასების გეგმა; ყველა ექსტრაქციას ერთი და იგივე ანტიმიკრობული კურსი არ მიაყოლოთ. [4]

შინ მოვლა და განმეორებითი შეფასება

პატრონს ასწავლეთ ნადების რეგულარული, სასურველია ყოველდღიური მექანიკური მოცილება ცხოველისთვის განკუთვნილი ჯაგრისითა და პასტით. მტკივნეული პირის ძალით გაწმენდა და ახალი ქირურგიული ჭრილობის გახეხვა დაუშვებელია; დაწყების დრო შეხორცების მიხედვით შეარჩიეთ. თანდათანობითი მიჩვევა თანამშრომლობას აადვილებს. კატისთვის და ძაღლისთვის ერთი ზომის ან ერთი ტიპის საშუალება ყოველთვის შესაფერისი არ არის. [3]

დამხმარე პროდუქტის შერჩევისას გადაამოწმეთ ვეტერინარული ორალური ჯანმრთელობის საბჭოს (VOHCვეტერინარული პირის ღრუს ჯანმრთელობის საბჭოVeterinary Oral Health Councilამოწმებს და ნიშნით აღნიშნავს კბილის ნადებისა და ქვის შემამცირებელ ცხოველის პროდუქტებს.ოფიციალური საიტი) მოქმედი სია: ძაღლისა და კატის პროდუქტები ცალ-ცალკეა ჩამოთვლილი, ხოლო მიღებული ნიშანი შეიძლება ნადების, ქვის ან ორივეს შემცირებას ეხებოდეს. ნიშნით სარგებლობისას სწორედ ეს კონკრეტული დასაბუთება გაითვალისწინეთ; ქვის შემცირების მონაცემი სრული დაავადების მკურნალობის მტკიცებულება არ არის. ჩამონათვალში სხვადასხვა კატეგორიაა: რაციონი, საღეჭი საშუალება, დანამატი, ჯაგრისი და ხელსახოცი. პროდუქტი მოძებნეთ ზუსტი დასახელებითა და სახეობით; ბრენდის სხვა პროდუქტის იმავე ნიშნით აღიარება არ იგულისხმოთ. სიაში ზოგ საშუალებას მხოლოდ ქვის შემცირების მონაცემი აქვს, სხვებს ნადების კონტროლიც. დანიშნულების განმარტება პატრონს არჩევანის რეალური საფუძვლის გაგებაში ეხმარება. [5]

გაწერისას წერილობით მიუთითეთ ჩატარებული ჩარევა, ტკივილგამაყუჩებელი გეგმა, საკვების დროებითი ცვლილება და კონტროლის ვადა. ჭამაზე უარი, ძლიერი ან გაძლიერებული ტკივილი, შეშუპება თუ სისხლდენა ხელახალ შეფასებას მოითხოვს. განმეორებითი გამოკვლევის სიხშირე დარჩენილი დაავადებისა და შინ მოვლის შედეგის მიხედვით განსაზღვრეთ; ერთხელ გაწმენდა მთელი სიცოცხლის დაცვას არ ნიშნავს. [3]