ადისონის დაავადება ძაღლებში: როგორ ამოვიცნოთ კრიზისი და ვმართოთ დაავადება

რომელი ჰორმონები აკლია ორგანიზმს

ადისონის დაავადებისას თირკმელზედა ჯირკვლები საკმარის ჰორმონებს ვერ გამოიმუშავებს. კორტიზოლი ორგანიზმს სტრესთან შეგუებაში ეხმარება, ალდოსტერონი კი სითხისა და მინერალების წონასწორობას არეგულირებს. შესაძლოა ორივე ჰორმონი აკლდეს, ზოგ შემთხვევაში კი თავდაპირველად მხოლოდ კორტიზოლი. ეს თირკმლის დაავადება არ არის, თუმცა ზოგჯერ მის მსგავს ცვლილებებს იწვევს. ზოგ ძაღლში ჰორმონების უკმარისობა ჯირკვლის დაზიანებას უკავშირდება; მიზეზი შეიძლება მანამდე ჩატარებული მკურნალობაც იყოს. თვითდიაგნოსტიკა ნიშნების მიხედვით შეუძლებელია და ჯიშობრივი მიდრეკილებაც დიაგნოზს ვერ ადასტურებს. [2]

რატომ შეიძლება დაავადება შეუმჩნეველი დარჩეს

ნიშნები ხშირად პერიოდულად ჩნდება: ძაღლი ხან ცუდად ჭამს, ხან აღებინებს, ფაღარათი აქვს ან ჩვეულებრივზე უღონოა. შეიძლება იკლებდეს წონაში, კანკალებდეს ან მეტად სწყუროდეს. დროებითი გამოცოცხლება არ ნიშნავს, რომ პრობლემა მოგვარდა. განმეორებადი ჩივილებისას ექიმს მთელი ისტორია მოუყევით, მათ შორის უკვე ჩატარებული მკურნალობა და მიღებული წამლები. [1]

რით დასტურდება დიაგნოზი

სისხლისა და შარდის პასუხები ექიმს ეხმარება ეჭვის ჩამოყალიბებასა და სხვა მიზეზების შეფასებაში. ნატრიუმისა და კალიუმის ცვლილება მნიშვნელოვანია, მაგრამ მათი ნორმალური დონე დაავადებას სრულად არ გამორიცხავს. საეჭვო ანალიზი ყოველთვის ადისონს არ ნიშნავს; მსგავს სურათს სხვა მდგომარეობებიც ქმნის. [2]

კორტიზოლის დაბალი საწყისი მაჩვენებელი დიაგნოზს მარტო ვერ ადასტურებს. დასადასტურებლად ჩვეულებრივ ამოწმებენ, როგორ პასუხობს ჯირკვალი სპეციალურ ჰორმონულ სტიმულაციას: კორტიზოლს ინექციამდე და შემდეგ ზომავენ. ზოგი ადრე მიღებული სტეროიდი პასუხის განმარტებას ცვლის, ამიტომ ექიმს ყველა პრეპარატი დაუსახელეთ. [3]

სასწრაფო დახმარება და ხანგრძლივი მკურნალობა

კრიზისისას კლინიკაში აღადგენენ სისხლის მიმოქცევას, აკონტროლებენ მინერალებსა და შაქარს და ავსებენ ჰორმონების დანაკლისს. სტაბილურ მდგომარეობაში მკურნალობის მიზანია აკლებული ჰორმონების მუდმივი ჩანაცვლება. პრეპარატების არჩევანი იმაზეა დამოკიდებული, რა დეფიციტი აქვს ძაღლს. სქემა ინდივიდუალურია და, როგორც წესი, მთელი სიცოცხლე გრძელდება. [1]

ყოველდღიური მოვლა და სტრესისთვის მზადება

წამლის გამოტოვება ან დოზის თვითნებური შეცვლა უსაფრთხო არ არის. წინასწარ შეათანხმეთ მოქმედების გეგმა ავადმყოფობის, მგზავრობის, ოპერაციისა თუ სხვა სტრესული მოვლენისათვის: ზოგჯერ ექიმის მიერ განსაზღვრული დროებითი ცვლილებაა საჭირო. თუ ძაღლი წამალს აღებინებს ან ვერ იღებს, დაუკავშირდით კლინიკას და თვითნებურად ნუ მისცემთ დამატებით დოზას. სთხოვეთ ექიმს წერილობითი სქემა და გააცანით ოჯახის იმ წევრებსაც, რომლებიც ძაღლს უვლიან. წამლის სახელთან ერთად ჩაინიშნეთ მიცემის დრო და საკონტროლო ვიზიტები. [4]

კონტროლი კარგი ცხოვრების ნაწილია

მკურნალობაზე მყოფ ძაღლს განმეორებითი ვიზიტები და სისხლის კონტროლი სჭირდება. ექიმი ითვალისწინებს ენერგიას, მადას, წყურვილსა და ანალიზებს და ამის მიხედვით ცვლის დანიშნულებას. პერიოდული შემოწმება საჭიროა მაშინაც, როცა ჩივილი აღარ ჩანს. სწორად შერჩეული მკურნალობით ბევრი ძაღლი ჩვეულებრივ, აქტიურ ცხოვრებას აგრძელებს, თუმცა ეს მკურნალობის შეწყვეტის საფუძველი არ არის. [1]