კუჭის გაფართოება და შემოგრეხა ძაღლში: გადაუდებელი ნიშნები

როდის უნდა წახვიდეთ კლინიკაში დაუყოვნებლივ?

თუ ძაღლი უშედეგოდ ცდილობს ღებინებას, მოუსვენარია და მუცელი სტკივა ან ებერება, დაუყოვნებლივ მიმართეთ გადაუდებელ ვეტერინარულ დახმარებას. კუჭის გაფართოება და შემოგრეხა, ანუ GDV, სწრაფად განვითარებადი, სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობაა. არ დაელოდოთ ყველა ნიშნის ერთად გამოჩენას, მუცლის ძალიან გადიდებას ან ძაღლის წაქცევას. გარეგნული შებერვა ყოველთვის აშკარა არ არის. [4]

რა ხდება კუჭში?

GDV-ის დროს კუჭი იბერება და საკუთარი ღერძის გარშემო ტრიალდება. ირღვევა შიგთავსის გასვლა და სისხლის მიწოდება. გადიდებული კუჭი აწვება მსხვილ სისხლძარღვებსა და დიაფრაგმას, რის გამოც სისხლის მიმოქცევაც და სუნთქვაც შეიძლება სწრაფად გაუარესდეს. ვითარდება შოკის, კუჭის კედლის დაზიანების, გულის რიტმის დარღვევისა და სხვა მძიმე გართულებების საფრთხე. [3]

კუჭის გაფართოება შემოგრეხის გარეშეც არსებობს, მაგრამ სახლში მათი სანდოდ გარჩევა შეუძლებელია. მუცლის გასინჯვით ან ინტერნეტში აღწერილ ნიშნებთან შედარებით ნუ გადაწყვეტთ, რომ საფრთხე არ არის. [4]

რა ნიშნები შეიძლება შეამჩნიოთ?

ძაღლმა შეიძლება ხშირად შეიცვალოს ადგილი, ვერ მოისვენოს, უყურებდეს მუცელს, ჭარბად ნერწყვავდეს ან ცდილობდეს ღებინებას, თუმცა არაფერი ამოჰქონდეს ან მხოლოდ მცირე ქაფს გამოყოფდეს. მოგვიანებით შესაძლოა დაემატოს ძლიერი სისუსტე და წაქცევა. მდგომარეობა შეიძლება სწრაფად დამძიმდეს, ამიტომ ამგვარი უეცარი ცვლილება განსაკუთრებით სერიოზულად მიიღეთ. [5]

• განმეორებითი, უშედეგო ღებინების მცდელობა.
• მუცლის გადიდება, ტკივილი ან აშკარა მოუსვენრობა.
• გაძნელებული სუნთქვა, ფერმკრთალი ღრძილები, სისუსტე ან წაქცევა.

რას მოერიდოთ კლინიკამდე?

კლინიკაში გადაყვანა არ გადადოთ გასეირნების, მუცლის მასაჟის ან გაზის საწინააღმდეგო წამლის გამოცდის გამო. ნუ აჭმევთ და ნუ დაალევინებთ, ნუ გამოიწვევთ ღებინებას. კუჭიდან გაზის თვითნებურად გამოშვება, მილის შეყვანა ან ჩხვლეტა დაუშვებელია: ასეთმა მცდელობამ შეიძლება მძიმე დაზიანება გამოიწვიოს. ეს პროცედურები მხოლოდ აღჭურვილ კლინიკაში უნდა შესრულდეს. [2]

თუ ძაღლი სუსტია, გადაყვანაში დახმარება ითხოვეთ და დამატებით ნუ დატვირთავთ. კლინიკას მოკლედ უთხარით, როდის დაიწყო ნიშნები და როგორ შეიცვალა მდგომარეობა. ხანგრძლივი სატელეფონო განხილვა ან სახლში მიზეზის ძიება მგზავრობის დაწყების გადადების საფუძველი არ არის. [5]

როგორ ადასტურებენ დიაგნოზს?

ექიმი დაუყოვნებლივ შეაფასებს სისხლის მიმოქცევას, სუნთქვასა და ტკივილს. კუჭის მდებარეობის დასადგენად ჩვეულებრივ მუცლის რენტგენია საჭირო. სისხლის ანალიზები და გულის ელექტრული აქტივობის ჩანაწერი, ანუ ელექტროკარდიოგრამა, ეხმარება გუნდის წევრებს სიმძიმისა და გართულებების შეფასებაში. მძიმე მდგომარეობაში სტაბილიზაცია კვლევებთან ერთად ან მათ დასრულებამდე იწყება. [1]

რატომ არის საჭირო ოპერაცია?

კლინიკაში თავდაპირველად მკურნალობენ შოკს, მართავენ ტკივილს და ამცირებენ კუჭში წნევას. ამისთვის შეიძლება საჭირო გახდეს ვენაში სითხეების შეყვანა, ჟანგბადი და სხვა დახმარება. დადასტურებული GDV-ისას აუცილებელია ოპერაცია: ქირურგი კუჭს სწორ მდებარეობაში აბრუნებს და ამოწმებს, დაზიანებულია თუ არა მისი კედელი ან ელენთა. ზოგჯერ დაზიანებული ქსოვილის მოცილებაც საჭიროა. [2]

მხოლოდ გაზის გამოშვება შემოგრეხის სრულფასოვან მკურნალობას არ ცვლის. ოპერაციისას ჩვეულებრივ აკეთებენ გასტროპექსიასაც: კუჭს მუცლის კედელზე ამაგრებენ, რათა განმეორებითი შემოგრეხის რისკი შეამცირონ. [1]

რას ელოდოთ მკურნალობის შემდეგ?

ოპერაციის შემდეგ ძაღლს კლინიკაში დაკვირვება სჭირდება. გუნდი აკონტროლებს გულის რიტმს, სისხლის მიმოქცევას, ტკივილსა და სხვა მაჩვენებლებს. გამოჯანმრთელების შანსს განსაზღვრავს დახმარების დროულობა, შოკის სიმძიმე და ქსოვილების დაზიანება. ერთი საერთო პროცენტი კონკრეტული ძაღლის შედეგს ვერ წინასწარმეტყველებს; მკურნალ ექიმს ინდივიდუალური შეფასება სთხოვეთ. [1]

სახლში დაბრუნებისას დაიცავით კვების, მოძრაობის შეზღუდვის, ჭრილობის მოვლისა და ხელახალი გასინჯვის გეგმა. უშედეგო ღებინების მცდელობა, მუცლის შებერვა ან უეცარი სისუსტე ოპერაციის შემდეგაც გადაუდებელ შეფასებას მოითხოვს. [1]

რომელი ძაღლები არიან მეტად რისკის ქვეშ?

უფრო ხშირად ავადდებიან დიდი ზომის, ღრმა გულმკერდის მქონე ძაღლები. რისკს უკავშირდება ასაკის მატება და მშობლის ან და-ძმის GDV-ის ისტორია. თუმცა სხვა ზომისა და ჯიშის ძაღლშიც შეიძლება განვითარდეს. ერთი ზუსტი მიზეზი დადგენილი არ არის: კვებასთან და ქცევასთან აღწერილი კავშირები ყველა შემთხვევას ვერ ხსნის და პატრონის დადანაშაულების საფუძველი არ არის. [2]

როგორ მცირდება შემოგრეხის რისკი?

მაღალი რისკის ძაღლში ექიმთან განიხილეთ პრევენციული გასტროპექსია, ზოგჯერ სხვა დაგეგმილ ოპერაციასთან ერთად. ის მნიშვნელოვნად ამცირებს შემოგრეხის რისკს, თუმცა კუჭის გაფართოებას სრულად არ გამორიცხავს. ამიტომ ოპერაციის შემდეგაც უნდა იცოდეთ გადაუდებელი ნიშნები. მხოლოდ საკვების ბრენდის შეცვლა ან სპეციალური ჯამის შეძენა საიმედო გარანტია არ არის. [3]

ექიმთან შეათანხმეთ დღის ულუფის რამდენიმე მცირე კვებად დაყოფა და მშვიდი კვების გარემო. ყველაზე პრაქტიკული მზადყოფნაა რისკის ცოდნა, გადაუდებელი კლინიკის წინასწარ შერჩევა და ნიშნების ამოცნობისთანავე მოქმედება. [5]