სასის ნაპრალი კატასა და ძაღლშიახალი

მთავარი, რაც უნდა იცოდეთ

თუ ახალდაბადებულ კნუტს ან ლეკვს წოვისას რძე ცხვირიდან გამოსდის, ახველებს ან წონას ვერ იმატებს, ერთ-ერთი შესაძლო მიზეზი სასის ნაპრალია. ასეთი პატარა შეიძლება სწრაფად დასუსტდეს და დროული დახმარება სჭირდება. პრობლემა შეიძლება ტრავმის შემდეგ უფროს კატას ან ძაღლსაც გაუჩნდეს. [1] [2]

რა არის სასის ნაპრალი

სასა პირის ღრუს სახურავია და მას ცხვირის ღრუსგან გამოყოფს. მისი წინა ნაწილი მყარია, უკანა კი რბილი. თუ ამ გამყოფში გახსნაა, საკვები და სითხე შეიძლება ცხვირში მოხვდეს. [1]

თანდაყოლილი ნაპრალი დაბადებამდე ჩამოყალიბებული განვითარების დარღვევაა. ზოგ პატარას ტუჩის ნაპრალიც აქვს, ზოგს კი გარედან დინგი ჩვეულებრივად უჩანს. ამიტომ ტუჩის გარეგნობა მთელი სასის მდგომარეობას ვერ გვიჩვენებს. მიზეზებს შორის მემკვიდრეობითი და ორსულობისას ნაყოფზე მოქმედი ფაქტორებიცაა. [2]

სასის ტრავმული ნაპრალი დაბადების შემდეგ, დაზიანების შედეგად ჩნდება. უფრო ზოგადი დასახელება „შეძენილი დეფექტი“ სხვა მიზეზით განვითარებულ გახსნასაც მოიცავს. მხოლოდ ნახვრეტის სიგანით ან ფოტოთი მიზეზს ვერ დავადგენთ. [1]

როგორ ამოწმებს ვეტერინარი

რძის ცხვირიდან გამოსვლა მარტო სასის ნაპრალს არ ნიშნავს. ვეტერინარმა მთელი პირის ღრუ უნდა შეამოწმოს. სასის უკანა ნაწილის სრულად დასათვალიერებლად ზოგჯერ ანესთეზიაცაა საჭირო; ხველისა და სუნთქვის დარღვევისას შესაძლოა ფილტვების გამოკვლევაც გახდეს აუცილებელი. [4]

რა ვქნათ ახლავე

თუ რძე ცხვირიდან გამოდის ან პატარა კვებისას ახველებს და იხრჩობა, ამ გზით კვებას ნუ გააგრძელებთ და რძეს ძალით ნუ მისცემთ. საკვების სასუნთქ გზებში მოხვედრამ შეიძლება ფილტვები დააზიანოს. დაუკავშირდით ვეტერინარს და უთხარით, რომ საქმე ახალდაბადებულს ეხება, რომელიც უსაფრთხოდ ვერ იკვებება. [2] [6]

ეს არ ნიშნავს, რომ კნუტი ან ლეკვი საკვების გარეშე უნდა დატოვოთ და მომდევნო დღეს დაელოდოთ. ახალშობილს ენერგიის მცირე მარაგი აქვს და შიმშილმა სისხლში შაქრის დაქვეითება შეიძლება სწრაფად გამოიწვიოს. საჭიროა კვების უსაფრთხო გზის სასწრაფოდ შერჩევა. [3]

კლინიკაში წაყვანამდე პატარა თბილად გყავდეთ. სათბურა ან თბილი წყლის ბოთლი ქსოვილში გაახვიეთ, რათა კანს პირდაპირ არ შეეხოს; მოარიდეთ ზედმეტ სიცხეს და სითბო რეგულარულად შეამოწმეთ. გაცივებული ახალშობილი თანდათან უნდა გათბეს. ასეთ პატარას ძალით კვება განსაკუთრებით სახიფათოა. [3]

როგორ უნდა იკვებოს ოპერაციამდე

ზოგ კნუტსა და ლეკვს ზონდით კვება სჭირდება. ეს არის საკვების მიწოდება სპეციალური მილაკით, ვეტერინარის მიერ შერჩეული გზით. სახლში ასეთი მოვლა შესაძლებელია მხოლოდ მას შემდეგ, რაც სპეციალისტი კონკრეტული პაციენტისთვის უსაფრთხო მეთოდს მომვლელს პრაქტიკულად ასწავლის. [4]

ზონდის არასწორმა მდებარეობამ, შეუფერებელმა ზომამ ან ზედმეტმა საკვებმა შეიძლება დაზიანება და საკვების სასუნთქ გზებში მოხვედრა გამოიწვიოს. ინტერნეტში ნანახი ვიდეო ან სხვისი კნუტისთვის გამოყენებული სქემა თქვენი პატარას უსაფრთხო კვების გარანტია არ არის. [6]

ვეტერინარს სთხოვეთ წერილობითი გეგმა: რა საკვები მისცეთ, რა რაოდენობით, რა სიხშირით და როდის დაუკავშირდეთ განმეორებით. ყოველდღიურად აწონეთ პატარა და ჩაიწერეთ შედეგი. მხოლოდ მუცლის სავსედ გამოჩენა საკმარის კვებას არ ადასტურებს; მთავარია, როგორ ემატება წონა და როგორია მისი საერთო მდგომარეობა. [3]

თუ ნაპრალი ტრავმის შემდეგ გაჩნდა

კატაში ასეთი დაზიანება შეიძლება სიმაღლიდან ვარდნას, მანქანის დაჯახებას ან სხვა ცხოველის კბენას მოჰყვეს. პირიდან ან ცხვირიდან სისხლდენას, ტკივილსა და კბილების შეცვლილ მდებარეობას სხვა, გარედან ნაკლებად შესამჩნევი დაზიანებაც შეიძლება ახლდეს. ამიტომ საჭიროა მთელი ცხოველის შეფასება. [5]

ტრავმის შემდეგ სასაში დანახულ გახსნას ნუ დაელოდებით, რომ თავისით შეხორცდეს. კლინიკას დაუკავშირდით დაუყოვნებლივ. ვეტერინარი ჯერ სიცოცხლისთვის საშიშ დაზიანებებს მიხედავს, შემდეგ კი სასის მკურნალობას დაგეგმავს. საჭირო კვლევები და შეკეთების დრო დაზიანების გავრცელებასა და ცხოველის მდგომარეობაზეა დამოკიდებული. [5]

მკურნალობა და მომვლელის როლი

თანდაყოლილი ნაპრალის ოპერაცია ხშირად დაახლოებით 3-4 თვის ასაკში იგეგმება, როცა პირის ღრუში მუშაობა უფრო ადვილია. ეს არ არის რჩევა, რომ მანამდე უბრალოდ მოვიცადოთ: პატარას ამ დროის განმავლობაში უსაფრთხო კვება და კონტროლი სჭირდება. კონკრეტულად როდის ჩატარდება ოპერაცია, ქირურგმა პაციენტის მდგომარეობის მიხედვით უნდა გადაწყვიტოს. [4]

მომვლელსაც სჭირდება მხარდაჭერა. წინასწარ გაარკვიეთ, ვინ შეგცვლით კვებისას, როგორ გადაინაწილებთ მოვლას და როგორ დაუკავშირდებით კლინიკას. როცა ყველაფერი ერთ ადამიანს აწვება, ასეთი გეგმა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. [4]

გამოსავალი ბევრ შემთხვევაში არსებობს, მაგრამ შედეგი ნაპრალის ადგილმდებარეობაზე, გავრცელებასა და თანმხლებ პრობლემებზეა დამოკიდებული. ზოგჯერ შეკეთებული უბანი ხელახლა იხსნება და დამატებითი ჩარევა ხდება საჭირო. ოპერაციის შემდეგ დაიცავით კვების, სათამაშოებისა და განმეორებითი გასინჯვის შესახებ მიღებული მითითებები. [4]

სასის ნაპრალით დაბადებული ცხოველის გამრავლება რეკომენდებული არ არის, რადგან დარღვევას მემკვიდრეობითი საფუძველიც შეიძლება ჰქონდეს. [2]