ქილოთორაქსი კატებსა და ძაღლებში

რას ნიშნავს ქილოთორაქსი

როდესაც გეუბნებიან, რომ თქვენს კატას ან ძაღლს გულმკერდში სითხე დაუგროვდა, ბუნებრივია, ბევრი კითხვა გაგიჩნდეთ. ქილოთორაქსი ნიშნავს, რომ ფილტვების გარშემო ცხიმებით მდიდარი ლიმფური სითხე, ქილუსი, გროვდება. ის ნაწლავებიდან შეწოვილ ცხიმებს ჩვეულებრივ სისხლის მიმოქცევაში აბრუნებს. თუ მისი გადინება ირღვევა, სითხე შეიძლება გულმკერდში აღმოჩნდეს და ფილტვებს გაშლაში შეუშალოს ხელი. [1]

სითხე ამ დროს ფილტვების გარშემო არსებულ სივრცეშია და არა უშუალოდ ფილტვის ქსოვილში. მხოლოდ სიტყვები „გულმკერდში სითხეა“ ქილოთორაქსის დასადგენად საკმარისი არ არის: ჯერ უნდა გაირკვეს, რა სითხე დაგროვდა და რატომ. [3]

რისი შემჩნევა შეიძლება მანამდე

ზოგჯერ სითხე თანდათან გროვდება. ცხოველი ადვილად იღლება, ნაკლებად თამაშობს, მადა უქვეითდება ან წონას კარგავს. შეიძლება ახველებდეს ან მოსვენებისას ჩვეულებრივზე სწრაფად სუნთქავდეს. ხველის არარსებობა სითხის დაგროვებას არ გამორიცხავს. ამ ნიშნებით ქილოთორაქსს სხვა დაავადებებისგან ვერ გავარჩევთ. [1]

რატომ გროვდება ლიმფური სითხე

მიზეზი შეიძლება გულის დაავადება, გულმკერდის წარმონაქმნი, მსხვილ ვენაში სისხლის ნაკადის შეფერხება ან ტრავმა იყოს. ზოგჯერ სრულყოფილი გამოკვლევის შემდეგაც კონკრეტული მიზეზი ვერ დგინდება. ამას იდიოპათიური ქილოთორაქსი ეწოდება. ეს სიტყვა არ ნიშნავს, რომ მდგომარეობა მსუბუქია ან მკურნალობა აღარ სჭირდება. [1]

როგორ დგინდება დიაგნოზი

ექოსკოპია და რენტგენი სითხის აღმოჩენაში გვეხმარება. თუ სუნთქვა მძიმედაა გაძნელებული, ვეტერინარმა შეიძლება ჯერ ჟანგბადი მიაწოდოს და სითხე ამოიღოს, დანარჩენი კვლევები კი მდგომარეობის შემსუბუქების შემდეგ ჩაატაროს. [3] [6]

ამოღებულ სითხეს ლაბორატორიულად იკვლევენ. ქილუსი ხშირად რძისფერი ან მოვარდისფროა, თუმცა ფერი დიაგნოზს ვერ ადასტურებს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სითხესა და სისხლში ტრიგლიცერიდების, ანუ ცხიმების, შედარება: ქილოთორაქსის დროს სითხეში მათი კონცენტრაცია სისხლზე მაღალია. ასევე ფასდება სითხის უჯრედები და საჭიროების მიხედვით ინფექციის ნიშნები. [2] [3]

შემდეგ ეძებენ მიზეზს. ამისთვის შეიძლება საჭირო გახდეს გულის ექოსკოპია, სისხლის ანალიზები და გულმკერდის დამატებითი კვლევა. კომპიუტერული ტომოგრაფია ზოგჯერ ოპერაციის დაგეგმვასაც ეხმარება. ყველა ცხოველს ყველა კვლევა არ სჭირდება; არჩევანი მის მდგომარეობასა და უკვე მიღებულ პასუხებზეა დამოკიდებული. [1] [3]

რას აკეთებს სითხის ამოღება და რა მკურნალობაა საჭირო

გულმკერდიდან სითხის ამოღება ფილტვებს გაშლის საშუალებას აძლევს და სუნთქვას ამსუბუქებს. ზოგჯერ საჭიროა განმეორებითი ამოღება ან სპეციალური სადრენაჟო მილის ჩადგმა. პროცედურას ვეტერინარი ატარებს. თუ გამომწვევი პრობლემა რჩება, სითხე შეიძლება ისევ დაგროვდეს. [6]

აღმოჩენილი მიზეზიც უნდა იმართოს: მაგალითად, გულის დაავადება ან წარმონაქმნი ცალკე შეფასებასა და შესაბამის მკურნალობას მოითხოვს. როცა მიზეზი უცნობია, შემდგომ გეგმას განსაზღვრავს სითხის დაგროვების სიხშირე, სუნთქვა და ცხოველის საერთო მდგომარეობა. [2]

ხანგრძლივმა დაგროვებამ შეიძლება გამოიწვიოს ფილტვების გარსის ანთება და ნაწიბუროვანი გასქელება. ამის გამო ფილტვები სითხის ამოღების შემდეგაც შეიძლება კარგად ვეღარ გაიშალოს. ქილუსთან ერთად იკარგება საკვები ნივთიერებებიც. ამიტომ მხოლოდ პერიოდული დაცლა ყოველთვის საკმარისი გეგმა არ არის. [2]

დიეტა და რუტინი: რას უნდა ველოდოთ

ვეტერინარმა შეიძლება ნაკლებცხიმიანი სრულფასოვანი კვება გირჩიოთ. მან სითხეში ცხიმის რაოდენობა შეიძლება შეამციროს, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ თავად სითხის დაგროვებას შეაჩერებს. მხოლოდ ქათმის ხორცით ან სხვა შეზღუდული შინაური რაციონით ხანგრძლივი კვება გამოსავალი არ არის; კვების გეგმა ცხოველის საჭიროებებს უნდა აკმაყოფილებდეს. [2]

რუტინიც ზოგჯერ გამოიყენება დამატებით საშუალებად, თუმცა მისი ეფექტიანობის მტკიცებულება შეზღუდულია. არც რუტინი და არც დიეტა არ იძლევა განკურნების გარანტიას. მათ იმედად სითხის აუცილებელი ამოღების ან ქირურგთან კონსულტაციის გადადება არ ღირს. [1]

როდის განიხილება ოპერაცია

თუ სითხე ისევ და ისევ გროვდება და ხშირად ამოღება სჭირდება, ქირურგის კონსულტაცია საჭიროა. ერთ-ერთი ძირითადი ოპერაცია გულმკერდის ლიმფური სადინრის გადაკვანძვაა. მიზანია, ლიმფამ სისხლში დაბრუნების სხვა გზა იპოვოს. ქირურგმა შეიძლება სხვა ჩარევაც დაამატოს, მაგალითად გულის გარსის ნაწილის მოცილება. [2]

ოპერაცია წარმატების გარანტია არ არის. კატებში შედეგები განსაკუთრებით ცვალებადია; ძაღლებში მიღებული მაჩვენებლები კატაზე პირდაპირ ვერ გადავა. მცირე, რეტროსპექტიული კვლევების პროცენტები კონკრეტული ცხოველის შანსს ზუსტად ვერ გვეტყვის. ქირურგს ჰკითხეთ მოსალოდნელ სარგებელზე, რისკებზე, ჰოსპიტალიზაციაზე და იმ გეგმაზეც, თუ სითხე ოპერაციის შემდეგ დარჩება. [7]

სახლში რას დავაკვირდეთ

სახლში დაბრუნებამდე კლინიკასთან შეათანხმეთ განმეორებითი ვიზიტის დრო და ნიშნები, რომელთა დროსაც მაშინვე უნდა დაბრუნდეთ. სითხის ამოღების შემდეგ დროებითი გაუმჯობესება გამოჯანმრთელებას ყოველთვის არ ნიშნავს. [6]

მოსვენებისას ან ძილისას ყოველდღე ჩაიწერეთ სუნთქვის სიხშირე: 30 წამში გულმკერდის აწევა-დაწევა დაითვალეთ და ორზე გაამრავლეთ. ნუ დათვლით თამაშის, სიცხის, აღელვების ან კატის კრუტუნის დროს. ვეტერინარს ჰკითხეთ, რა მაჩვენებელზე უნდა დაუკავშირდეთ. ჩვეულებრივთან შედარებით გახშირება მნიშვნელოვანია, ხოლო გაჭირვებული სუნთქვა დაუყოვნებელ დახმარებას მოითხოვს, დათვლილი რიცხვის მიუხედავად. [8]

ჩაინიშნეთ მადის, აქტიურობისა და წონის ცვლილებებიც. წინასწარ შეთანხმებული მოქმედების გეგმა დაგეხმარებათ, განმეორებითი გაუარესებისას სწრაფად იმოქმედოთ. მკურნალობას ზოგჯერ რამდენიმე ეტაპი სჭირდება და კლინიკასთან მუდმივი კავშირი ამ პროცესის მნიშვნელოვანი ნაწილია. [8]

რით განსხვავდება მსგავსი სახელებისგან

პიოთორაქსი პლევრის სივრცეში ჩირქოვან ინფექციას ნიშნავს, პნევმოთორაქსი კი ჰაერის დაგროვებას. ჰიდროთორაქსი ჩვეულებრივ გამჭვირვალე, ნაკლებცილოვანი სითხის დაგროვებას გულისხმობს. ყველა მათგანს შეუძლია სუნთქვის გაძნელება, მაგრამ მიზეზები და მკურნალობა განსხვავდება. სითხის საერთო აღწერაა „პლევრული გამონაჟონი“; მისი კონკრეტული სახე კვლევით დგინდება. [6]