პნევმოთორაქსი კატებსა და ძაღლებში

რა არის პნევმოთორაქსი

პნევმოთორაქსი ნიშნავს, რომ ჰაერი ფილტვების გარშემო, პლევრის სივრცეში მოხვდა. ეს ის ადგილი არ არის, სადაც ჩასუნთქული ჰაერი უნდა იყოს. გარედან დაგროვილი ჰაერი ფილტვის გაშლას უშლის ხელს და მისი ნაწილი ან მთლიანად ფილტვი შეიძლება ჩაიკეცოს. ამის გამო ცხოველს სუნთქვა უჭირს. [6]

ასეთი დიაგნოზის მოსმენა შემაშინებელია, მაგრამ დახმარების მთავარი მიზანი გასაგებია: ფილტვების გარშემო დაგროვილი ჰაერი უნდა ამოიღონ, სუნთქვა შეამსუბუქონ და ჰაერის გაჟონვის მიზეზი გაარკვიონ. მდგომარეობის სიმძიმე ჰაერის რაოდენობასა და მისი შემდგომი დაგროვების სისწრაფეზეცაა დამოკიდებული. [1]

როგორ მივიყვანოთ კლინიკაში

პატრონს ზოგჯერ ჰგონია, რომ სწრაფი სუნთქვა შიშის ბრალია. ძაღლი თამაშის ან სიცხის შემდეგ შეიძლება ქოშინებდეს, მაგრამ მოსვენებისას სუნთქვისთვის ძალისხმევა უჩვეულოა. ცხოველი შეიძლება ჯდომას ამჯობინებდეს და გვერდზე დაწოლაზე უარს ამბობდეს, რადგან ასე სუნთქვა უჭირს. ასეთ დროს მას პოზის შეცვლას ნუ დააძალებთ. [5]

კლინიკას წინასწარ შეატყობინეთ. გზაში ცხოველი მშვიდად ამყოფეთ და მანქანაში სიგრილე შეინარჩუნეთ. [3]

გულმკერდის ნემსით ჩხვლეტას ან ჰაერის თვითნებურად გამოშვებას ნუ სცდით. ჰაერის ამოღება ვეტერინარული პროცედურაა და არასწორმა ჩარევამ ფილტვი ან სხვა ქსოვილი შეიძლება დააზიანოს. თქვენი მთავარი დახმარება სწრაფი გადაყვანაა. [8]

საიდან ხვდება ჰაერი ფილტვების გარშემო

პნევმოთორაქსი შეიძლება გულმკერდის ტრავმამ გამოიწვიოს. სხვა შემთხვევაში ის სპონტანურად ვითარდება, ანუ აშკარა ტრავმის გარეშე. იშვიათად ჰაერი სამედიცინო ჩარევასთან დაკავშირებული დაზიანების შედეგადაც ხვდება პლევრის სივრცეში. [6]

ძაღლებში სპონტანური პნევმოთორაქსის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიზეზია ფილტვის ზედაპირთან არსებული ჰაერით სავსე პატარა ბუშტუკების გახეთქვა. კატებში ხშირად ფილტვის ან სასუნთქი გზების სხვა დაავადება მონაწილეობს. ამიტომ ერთი სახეობის მკურნალობის გეგმა მეორეზე ავტომატურად ვერ გადავა. [1]

როგორ იკვლევენ

ვეტერინარი ჯერ სუნთქვის სიმძიმეს აფასებს. ექოსკოპია შეიძლება ცხოველის ზედმეტი გადაადგილების გარეშე ჩატარდეს და პლევრის სივრცეში ჰაერის აღმოჩენაში დაეხმაროს. რენტგენიც მნიშვნელოვანია, თუმცა მძიმე მდგომარეობაში კვლევისთვის დაძალებული ფიქსაციის ნაცვლად ჯერ გადაუდებელი დახმარება შეიძლება გახდეს საჭირო. [8]

გამოსახულებაზე ჰაერის დანახვა ყოველთვის ვერ გვაჩვენებს, საიდან ჟონავს ის. ზოგჯერ მიზეზის დასადგენად და ოპერაციის დასაგეგმად კომპიუტერული ტომოგრაფიაა საჭირო. კლინიკას უთხარით შესაძლო ტრავმის, წინა სუნთქვითი პრობლემებისა და ახლახან ჩატარებული პროცედურების შესახებ. [1]

რას მოიცავს მკურნალობა

მძიმე სუნთქვისას ცხოველს ჟანგბადი შეიძლება დასჭირდეს. დაგროვილ ჰაერს ვეტერინარი პლევრის სივრციდან იღებს. თუ ჰაერი სწრაფად გროვდება ან ხშირი განმეორებითი ამოღებაა საჭირო, შეიძლება სადრენაჟო მილი ჩადგას. ეს ჰაერის პერიოდულად ან უწყვეტად გამოშვების საშუალებას იძლევა. [8]

მხოლოდ ჟანგბადი ჰაერის აქტიურ გაჟონვას ყოველთვის ვერ აგვარებს. ჰაერის ამოღების შემდეგ გაუმჯობესებაც არ ნიშნავს, რომ გაჟონვა შეწყდა. ამიტომ ცხოველს დაკვირვება და განმეორებითი შეფასება სჭირდება; სახლში გაშვების გადაწყვეტილებას მისი სტაბილურობა განსაზღვრავს. [8]

ყოველთვის საჭიროა ოპერაცია?

ყველა პნევმოთორაქსი ერთნაირად არ იმართება. კატაში მცირე და სტაბილური პნევმოთორაქსისას ზოგჯერ მეთვალყურეობით მკურნალობა საკმარისია. მუდმივი გაჟონვის, განმეორებითი დაგროვების ან ქირურგიულად მოსაგვარებელი მიზეზის დროს ოპერაცია შეიძლება გახდეს საჭირო. ზოგჯერ დაზიანებული ფილტვის წილს აშორებენ. ქირურგი აგიხსნით, რატომ არის კონკრეტული ჩარევა რეკომენდებული და რა ალტერნატივებია. ძაღლში სპონტანური პნევმოთორაქსის ქირურგიულად მოსაგვარებელი მიზეზის მოცილება განმეორებითი დაგროვების რისკს ამცირებს. [1]

რას დავაკვირდეთ სახლში

გაწერამდე შეათანხმეთ კონტროლის დრო, დასაშვები აქტივობა და გადაუდებელი დაბრუნების ნიშნები. ჰკითხეთ, ვის დაუკავშირდეთ ღამით, რომ გაუარესების შემთხვევაში დრო არ დაკარგოთ. [1]

სუნთქვას დააკვირდით ძილისას ან მშვიდ მოსვენებაში. ერთ წუთში გულმკერდის აწევა-დაწევა დაითვალეთ. ჩაიწერეთ შედეგი და ვეტერინარს ჰკითხეთ, რა ცვლილებაზე უნდა დაუკავშირდეთ. რეგულარული ჩანაწერი ცვლილების შემჩნევაში დაგეხმარებათ. [9]

რიცხვთან ერთად შეაფასეთ სუნთქვის ძალისხმევაც. თუ ცხოველს სუნთქვა უჭირს, ნუ დაელოდებით ვიზიტს ან განმეორებით დათვლას. [4]

გამოჯანმრთელების შანსი მიზეზზე, ფილტვის დაზიანებაზე და მკურნალობაზე პასუხზეა დამოკიდებული. ძაღლებისა და კატების სხვადასხვა შემთხვევას ერთი საერთო პროგნოზი არ აქვს. [1]